 |
| Saudi Arabia lần đầu công bố tác động của xung đột Trung Đông đến sản lượng dầu. (Nguồn: Getty Images) |
Bộ Năng lượng Saudi Arabia ngày 10/4 cho biết, các hoạt động quân sự nhằm vào cơ sở năng lượng đã khiến sản lượng dầu của nước này giảm khoảng 600.000 thùng mỗi ngày.
Mặc dù không xác nhận bên thực hiện các hoạt động quân sự, nhưng đây là lần đầu tiên Saudi Arabia công bố số liệu cụ thể về tác động của các hoạt động quân sự liên quan đến xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran đối với sản lượng dầu của nước này.
Theo Bộ trên, Saudi Arabia đã phải đối mặt với nhiều hoạt động quân sự nhằm vào các cơ sở sản xuất dầu khí, hệ thống vận chuyển, nhà máy lọc dầu, tổ hợp hóa dầu và lĩnh vực điện lực tại Riyadh, tỉnh miền Đông và thành phố công nghiệp Yanbu.
Không chỉ khiến sản lượng sụt giảm, các hoạt động quân sự này còn ảnh hưởng tiêu cực đến năng lực vận chuyển dầu của Saudi Arabia. Đáng kể nhất là hoạt động quân sự nhằm vào đường ống Đông-Tây hồi tuần trước, khiến lượng dầu vận chuyển đã bị giảm khoảng 700.000 thùng/ngày.
Bộ Năng lượng nước này cảnh báo, nếu các hoạt động quân sự vẫn tiếp diễn, nguồn cung sẽ giảm và quá trình phục hồi sẽ mất nhiều thời gian hơn, từ đó ảnh hưởng đến an ninh năng lượng của các quốc gia tiêu thụ và làm gia tăng biến động trên thị trường dầu mỏ..
Trong khi đó, tại Algeria, Bộ trưởng Ngoại thương và Xúc tiến xuất khẩu Kamel Rezig ngày 11/4 đã chủ trì phát động một chiến dịch xuất khẩu quy mô lớn, với tổng cộng 35 lô hàng xuất khẩu tới 19 quốc gia. Sự kiện được tổ chức với sự tham gia của nhiều địa phương của Algeria qua hình thức trực tuyến.
Các lô hàng xuất khẩu lần này hướng tới nhiều thị trường quốc tế, trong đó có 8 quốc gia châu Âu và 5 nước Arab và châu Phi, thể hiện xu hướng mở rộng thị trường và đa dạng hóa điểm đến của hàng hóa Algeria.
Danh mục sản phẩm xuất khẩu khá đa dạng, bao gồm cà chua, trái cây, chà là, sữa, chất tẩy rửa, giấy, bao bì, thiết bị gia dụng, xi măng và thép xây dựng.
Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Kamel Rezig nhấn mạnh đây là một phần trong chiến lược thúc đẩy xuất khẩu ngoài dầu mỏ, nhằm giảm phụ thuộc vào dầu khí và nâng cao vị thế của sản phẩm Algeria trên thị trường quốc tế.
Nhân dịp này, Bộ Ngoại thương và Xúc tiến xuất khẩu Algeria đã tiến hành khai mạc Hội chợ quốc gia về phô mai và các sản phẩm sữa xuất khẩu, nhằm quảng bá năng lực của doanh nghiệp trong nước và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Giới quan sát nhận định chiến dịch xuất khẩu đồng loạt này phản ánh nỗ lực của Algeria trong việc tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế và đa dạng hóa nền kinh tế trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động.
Trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu, ông Yossi Abu – Tổng giám đốc công ty NewMed Energy của Israel hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực khai thác và sản xuất khí tự nhiên, cho rằng khu vực Trung Đông đang đứng trước một sự tái cấu trúc chiến lược sâu sắc, mở ra cơ hội để Israel trở thành trung tâm trung chuyển năng lượng nối Vùng Vịnh với Địa Trung Hải.
Ông Abu nhấn mạnh, việc đóng cửa eo biển Hormuz không chỉ tác động đến dầu mỏ, mà còn đặc biệt nghiêm trọng đối với khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Khoảng 20% sản lượng LNG toàn cầu hiện bị “mắc kẹt” phía sau eo biển này, trong đó Qatar là nhà sản xuất lớn nhất.
Dù một phần nguồn cung dầu có thể được thay thế thông qua các tuyến đường khác như đường ống Đông-Tây của Saudi Arabia hay cảng Fujairah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nhưng với khí đốt, tình hình phức tạp hơn nhiều.
Xung đột đã thúc đẩy một cuộc đua toàn cầu nhằm tìm kiếm những nguồn năng lượng ổn định và an toàn hơn. Trong ngắn hạn, Mỹ có thể chuyển hướng xuất khẩu LNG sang châu Á. Nhưng về dài hạn, các khoản đầu tư lớn sẽ đổ vào những khu vực có trữ lượng khí đốt đáng tin cậy – trong đó có Israel và khu vực Đông Địa Trung Hải.
Một ví dụ là mỏ khí Aphrodite ngoài khơi Cyprus, nơi NewMed đang lên kế hoạch xây dựng nền tảng khai thác nổi, kết nối với Ai Cập để cung cấp khoảng 8 tỷ m³ khí mỗi năm từ 2031.
Ông Abu cũng cho rằng, năng lượng tái tạo không thể thay thế hoàn toàn do tính thiếu ổn định, và xu hướng sẽ chuyển sang khí đốt và điện hạt nhân.
Theo ông, một “tam giác năng lượng” đang hình thành gồm: các nước Vùng Vịnh, Israel-Ai Cập (cửa ngõ Địa Trung Hải) và Azerbaijan. Azerbaijan hiện kết nối với châu Âu qua đường ống TANAP, tạo thành hành lang vận chuyển năng lượng quan trọng.
Dù cơ hội lớn, ngành năng lượng Israel vẫn đối mặt với không ít rủi ro, từ gián đoạn sản xuất tại mỏ Leviathan đến các tranh chấp thương mại và bất ổn an ninh.
Tuy nhiên, theo ông Abu, nhu cầu năng lượng ngày càng tăng – đặc biệt trong bối cảnh phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) – sẽ tiếp tục thúc đẩy đầu tư. Ông Abu nhấn mạnh: “Tiềm năng là rất lớn, nhưng dầu mỏ chỉ là điểm khởi đầu. Khi các tuyến năng lượng được thiết lập, chúng sẽ kéo theo đường sắt, cáp viễn thông và những ngành công nghiệp mới. Israel có cơ hội trở thành trung tâm chiến lược của toàn khu vực”.
