Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Bộ Tài chính đã rà soát, bổ sung vào Luật nguyên tắc áp dụng khi có các nội dung khác nhau giữa Luật Hải quan và các luật khác. Đồng thời khẳng định, quy định kiểm tra, giám sát hàng hóa qua nền tảng thương mại điện tử ở cấp luật là việc cần thiết. Luật chỉ quy định nguyên tắc cơ bản, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết về ngưỡng giá trị, quy trình và lộ trình xác thực định danh điện tử, bổ sung trách nhiệm kết nối dữ liệu của chủ quản nền tảng thương mại điện tử nước ngoài không có trụ sở tại Việt Nam.
Cụ thể, Điều 16a về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử quy định: Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử phải làm thủ tục hải quan, chịu sự kiểm tra, giám sát hải quan. Tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện định danh, xác thực điện tử. Chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm kết nối với hệ thống xử lý dữ liệu về thương mại điện tử của cơ quan hải quan khi thực hiện định danh, xác thực điện tử.
Ảnh minh họa. Nguồn: Thanh Niên.
Về kiểm định hải quan, do còn nhiều ý kiến khác nhau về căn cứ, tiêu chí, giá trị pháp lý và ranh giới giám định, kiểm tra chuyên ngành, Bộ Tài chính tiếp thu, bỏ khái niệm và quy định về kiểm định hải quan ra khỏi Luật. Tiếp thu ý kiến đại biểu, về đại lý làm thủ tục hải quan, Bộ Tài chính chỉnh lý theo hướng: Bộ trưởng Bộ Tài chính chỉ quy định quản lý và hoạt động, không quy định về điều kiện kinh doanh do điều kiện kinh doanh đã được cắt giảm theo Luật Đầu tư, chuyển sang cơ chế hoạt động theo tiêu chuẩn nghề nghiệp.
Về địa điểm làm thủ tục hải quan, Luật quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong quy hoạch, thiết kế xây dựng cửa khẩu, bố trí địa điểm làm thủ tục hải quan và nơi lưu giữ hàng hóa xuất nhập khẩu; giao Chính phủ quy định chi tiết để phù hợp với đặc thù của từng địa điểm cụ thể. Tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Luật quy định chi tiết cơ chế xử lý khi hệ thống gặp sự cố, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, vùng sâu, vùng xa và bổ sung hồ sơ đối với phương tiện vận tải; hướng dẫn cụ thể việc phân định giữa sơ suất vô ý với cố tình vi phạm tại văn bản dưới luật.
Về cơ chế một cửa quốc gia và người khai hải quan, Luật đã chỉnh lý khái niệm về Cơ chế một cửa quốc gia theo hướng làm rõ cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu qua hệ thống thống nhất với thuật ngữ giao dịch điện tử và bổ sung nguyên tắc không yêu cầu nộp hoặc xuất trình bản giấy đối với dữ liệu đã chia sẻ. Luật cũng tiếp thu, bổ sung nhiệm vụ của từng nhóm chủ thể mới như doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh, chủ sàn thương mại điện tử, người thực hiện dịch vụ quá cảnh, trung chuyển hàng hóa… cho phù hợp với Công ước Kyoto và thông lệ quốc tế.
Về kiểm tra thực tế hàng hóa, Luật đã chuyển thẩm quyền quyết định trường hợp khác từ Thủ trưởng cơ quan hải quan nơi xử lý hồ sơ sang Bộ trưởng Bộ Tài chính...
