|
|
Arsene Wenger từng dẫn dắt Arsenal trong quá khứ. |
Khả năng áp dụng Luật Wenger đang trở thành một trong những chủ đề gây tranh luận nhiều nhất của bóng đá thế giới. Nếu được thông qua, luật này sẽ thay đổi căn bản cách xác định việt vị: tiền đạo chỉ cần có bất kỳ bộ phận nào có thể ghi bàn nằm ngang với hậu vệ cuối cùng là vẫn được xem hợp lệ.
Một điều chỉnh nhỏ về mặt kỹ thuật, nhưng có thể kéo theo những tác động lớn đến cách chơi, cách phòng ngự và cả cách điều hành trận đấu.
Đề xuất này được đưa ra từ năm 2020 bởi Arsene Wenger, cựu HLV Arsenal và hiện là thành viên hội đồng chuyên gia của IFAB, cơ quan ban hành Luật Bóng đá. Theo Wenger, bóng đá nên ưu tiên chuyển động và tinh thần tấn công, thay vì bị chi phối bởi những “đường kẻ vô hình” mang tính hình học.
Trong lúc IFAB vẫn cân nhắc bỏ phiếu thông qua luật này, một số thử nghiệm thực tế đã được tiến hành, đáng chú ý nhất là tại Serie A U18 mùa giải 2021/22. Cách làm của Liên đoàn Bóng đá Italy khá đặc biệt: 23 vòng đấu đầu áp dụng luật việt vị hiện hành, 7 vòng cuối chuyển sang áp dụng Luật Wenger. Nhờ vậy, sự khác biệt có thể được đo lường tương đối rõ ràng.
Các con số cho thấy tác động tích cực. Số bàn thắng trung bình tăng từ 3,58 lên 3,94 bàn mỗi trận, tức nhiều hơn 0,36 bàn/trận khi áp dụng luật mới.
Dù mức chênh lệch này không quá lớn nếu nhìn riêng lẻ, khi đặt trong bối cảnh cả một mùa giải, ý nghĩa của nó trở nên đáng kể. Nếu áp dụng cho một giải đấu tầm cỡ như La Liga, mức tăng này tương đương khoảng 130 bàn thắng mỗi mùa.
 |
| Luật việt vị mới có thể giúp trận đấu hấp dẫn, tăng số bàn thắng hơn. |
Không chỉ dừng ở thống kê, Liên đoàn Bóng đá Italy còn tiến hành khảo sát các cầu thủ và HLV tham gia giải đấu. Kết quả phản hồi khá đồng thuận: trận đấu trở nên cởi mở hơn, số cơ hội ghi bàn tăng lên, trong khi cấu trúc và nhịp độ chung của trận đấu không bị đảo lộn.
Nói cách khác, Luật Wenger giúp khuyến khích tấn công nhưng chưa làm thay đổi bản chất của cuộc chơi.
Một trong những lo ngại lớn nhất trước thử nghiệm là các hàng phòng ngự sẽ buộc phải lùi sâu hơn, do khó bẫy việt vị tiền đạo. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc co cụm sát vòng cấm cũng tiềm ẩn rủi ro lớn.
Ngoài ra, với chỉ bảy trận đấu áp dụng luật mới, các HLV gần như không có đủ thời gian để điều chỉnh triệt để hệ thống chiến thuật.
Thử nghiệm tiếp tục được lặp lại ở mùa giải sau và cho kết quả tương tự. Đáng chú ý, các trọng tài cấp cao hơn cũng được huy động và trải qua những buổi tập huấn riêng, bởi Luật Wenger không chỉ tác động đến cầu thủ mà còn đặt ra thách thức mới cho công tác điều hành và hỗ trợ bằng VAR.
Bước sang năm 2026, khả năng Luật Wenger được thông qua trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Những dữ liệu ban đầu cho thấy luật này có thể giúp bóng đá giàu bàn thắng và hấp dẫn hơn.
Vấn đề còn lại là liệu sự thay đổi ấy có đủ thuyết phục để được áp dụng rộng rãi, hay sẽ tiếp tục vấp phải nỗi lo làm xáo trộn một môn thể thao vốn đã rất quen thuộc với người hâm mộ.
