Di tích lịch sử gắn liền với truyền thống cách mạng
Theo sử sách ghi lại, khoảng thế kỷ 17, Đền Hương Nao thuộc làng Hương Nao của xã Đại Nài (nay thuộc TDP12, phường Hà Huy Tập, Hà Tĩnh) ban đầu thờ Dương Hùng Công Chính (Đương Cảnh Thành Hoàng).
Đến khoảng giữa thế kỷ XVII, đền tiếp tục phối thờ Thượng tướng quân Lê Biên cùng các bậc tiên hiền, tiền bối có công khai sơn phá thạch, các danh nhân, khoa bảng làm rạng danh quê hương, đất nước.
Các dòng họ rước linh vị từ từ đường nhà thờ tiến lễ vào Đền Hương Nao.
Thượng tướng quân Lê Biên - một người con của quê hương, thuộc dòng họ Lê Tự, là người có tài thao lược, quả cảm, được Chúa Trịnh tin dùng, giao trọng trách trấn giữ biên cương. Công lao của ông đã trở thành niềm tự hào của người dân địa phương và được lưu truyền như biểu tượng cho ý chí quật cường của vùng đất Hà Tĩnh.
Nằm yên bình giữa cánh đồng xanh mát và được bao bọc bởi dòng sông Hán uốn lượn, Đền Hương Nao hội tụ bản sắc văn hóa của một làng quê Việt điển hình: Có cây đa, bến nước, sân đình và những mái đền sừng sững uy nghi.
Đền làng nằm giữa cánh đồng xanh ngát.
Không chỉ là nơi lưu giữ giá trị tâm linh, vào những năm 1930 - 1931, Đền Hương Nao còn là nơi hội họp, hoạt động của các chiến sĩ cộng sản của Nông hội đỏ. Đền cũng là địa điểm bí mật họp bàn, thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của xã Đại Nài. Với những giá trị lịch sử quý báu, năm 2011, Đền Hương Nao được UBND tỉnh Hà Tĩnh công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.
Nét đẹp văn hóa tâm linh
Trải qua biết bao thăng trầm của lịch sử, sự biến thiên của địa giới hành chính, nhiều lễ hội cổ xưa như lễ tất niên, khai hạ hay xuống mùa dần lùi vào dĩ vãng. Thế nhưng, Lễ Kỳ Phúc Lục Ngoạt tại Đền Hương Nao vẫn kiêu hãnh tồn tại, trở thành báu vật tinh thần vô giá mà thế hệ trước cẩn trọng trao truyền cho thế hệ sau.
Ban Tổ chức sẽ chấm điểm cho những dòng họ có lễ rước đẹp, chuẩn bị công phu.
Vì thế, cứ hai năm một lần, vào dịp rằm tháng 6 âm lịch, nhân dân lại mở hội để các dòng họ trong làng rước linh vị thần tổ và tiến lễ vào Đền, dâng hương, đọc chúc văn và tế lễ cầu "quốc thái dân an", "mưa thuận gió hòa", mùa màng bội thu...
Lễ hội diễn ra trong không khí trang nghiêm, mang đậm nét đẹp văn hóa truyền thống và thu hút đông đảo du khách gần xa tìm về dâng hương, tri ân tiền nhân, gửi gắm ước nguyện về bình an và cuộc sống tốt đẹp.
Đông đảo người dân và du khách thập phương về dự hội làng.
Nổi bật nhất trong chương trình lễ Kỳ Phúc Lục Ngoạt là lễ rước linh vị từ từ đường của 11 dòng họ về Đền Hương Nao. Đi trong nhịp trống chiêng vang dội cùng cờ lọng rực rỡ, đoàn rước di chuyển qua các trục đường chính của làng, mang lại không khí vừa linh thiêng, trang trọng, vừa khơi dậy sâu sắc lòng tự hào về truyền thống dòng tộc và quê hương.
Sợi dây cố kết tình người, tình quê
Nếu phần lễ là sự tĩnh tại, tôn nghiêm hướng về tiên tổ, thì phần hội lại là một bức tranh sinh động, phập phồng nhịp thở của sự gắn kết cộng đồng với những trò chơi dân gian đặc sắc như chơi cờ người, bắt vịt, ném vòng cổ chai, đâm nộm rơm, kéo co, bóng chuyền, thi hát dân ca Ví, Giặm,...
Chính trong những khoảnh khắc vỡ òa của niềm vui ấy, khoảng cách giữa các dòng họ, giữa người ở lại và người xa quê dường như đã bị xóa nhòa.
Các dòng họ thi đấu thể thao và các trò chơi dân gian truyền thống.
Tìm về Lễ hội Kỳ Phúc Lục Ngoạt là tìm về một chốn an yên trong tâm hồn, là nơi giao thoa, gắn kết giữa cộng đồng làng xã, giữa các dòng họ cùng sinh sống trong một không gian văn hóa.
Giữa không khí trang nghiêm ấy, lòng người không chỉ ngưỡng vọng, biết ơn những bậc tiền nhân đã khai mở ra làng ấp, tạo lập và gìn giữ cho làng quê trù phú hôm nay, mà còn cảm nhận sâu sắc sợi dây đoàn kết xóm giềng.
Hơn 4 thế kỷ trôi qua, Đền Hương Nao luôn là nơi lưu giữ ký ức lịch sử và đời sống văn hóa của người dân địa phương. Mỗi nén hương được thắp lên không chỉ thể hiện lòng tri ân tiền nhân, mà còn tiếp nối truyền thống "uống nước nhớ nguồn", để những giá trị lịch sử của quê hương tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong dòng chảy hôm nay.
Lãnh đạo chính quyền địa phương làm lễ dâng hương.
Ông Nguyễn Văn Linh - Phó Chủ tịch UBND phường Hà Huy Tập cho biết: "Với những giá trị lịch sử và văn hóa đặc sắc, Lễ hội Kỳ Phúc Lục Ngoạt ở Đền Hương Nao không chỉ là điểm tựa tinh thần của người dân địa phương mà còn là điểm đến của đông đảo du khách gần xa. Vì vậy, việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích luôn được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm gắn với gìn giữ bản sắc văn hóa và phát triển du lịch tâm linh".
