Thực tế, nếu biết cách đồng hành, thời gian bên ông bà không chỉ giúp các bậc làm cha mẹ “giải bài toán” nghỉ hè, mà còn trở nên quý giá để trẻ học cách yêu thương, kết nối cội nguồn và trưởng thành.
“Mùa di cư” của trẻ
Cứ đến cuối tháng 6, ga tàu, bến xe và sân bay lại nhộn nhịp những gia đình đưa con về quê nghỉ hè. Có em ở với ông bà vài tuần, có em kéo dài cả hai, ba tháng cho đến ngày khai giảng. Với những gia đình ở thành phố, đây gần như là lựa chọn phổ biến. Cha mẹ không có kỳ nghỉ dài, không đủ thời gian đưa đón con đi học hè hay thuê người trông trẻ. Trong khi đó, ông bà luôn sẵn lòng dang rộng vòng tay đón cháu.
Không chỉ tháo gỡ bài toán chăm sóc, khoảng thời gian này còn mang đến cho trẻ những trải nghiệm mà cuộc sống đô thị khó có được: Thức dậy cùng tiếng gà gáy, tự tay hái rau ngoài vườn, theo chân ông ra chợ, phụ bà nấu cơm hay học cách gọi tên từng loài cây, ngọn cỏ.
Thực tế, điều trẻ nhận được không chỉ là sự chăm nom. Các chuyên gia giáo dục cho rằng, mối quan hệ giữa ông bà và cháu mang đến những giá trị mà cha mẹ khó có thể thay thế. Ông bà thường có nhiều thời gian hơn để lắng nghe, kể chuyện và kiên nhẫn với trẻ.
Qua những câu chuyện về tuổi thơ của ông bà, về những năm tháng chiến tranh, về làng quê hay truyền thống gia đình, trẻ hiểu hơn về nguồn cội và dần hình thành ý thức trân trọng những giá trị xưa cũ.
Đặc biệt, trong bối cảnh nhiều gia đình sống theo mô hình hạt nhân, trẻ ít có cơ hội tiếp xúc thường xuyên với người lớn tuổi. Những tháng hè ở cùng ông bà giúp các em học được cách quan tâm người già, biết chia sẻ việc nhà và phát triển lòng đồng cảm.
Nhiều nghiên cứu quốc tế cũng chỉ ra rằng, trẻ có mối quan hệ gắn bó với ông bà thường cảm thấy được nâng đỡ về mặt cảm xúc, giảm cảm giác cô đơn và có khả năng thích nghi xã hội tốt hơn.
Ở chiều ngược lại, sự hiện diện của cháu cũng mang lại niềm vui, động lực sống cho nhiều người cao tuổi. Một ngôi nhà vốn yên ắng bỗng rộn rã tiếng cười, những bữa cơm thêm đông đủ và các sinh hoạt thường ngày cũng trở nên ý nghĩa hơn.
Bên cạnh đó, mùa Hè cũng là dịp để ông bà hiểu hơn về thế hệ cháu của mình. Qua những cuộc trò chuyện, cùng đọc sách, chơi cờ hay hướng dẫn cháu làm việc nhà, khoảng cách tuổi tác dần được thu hẹp.
Trẻ mang đến cho ông bà sự tươi mới, còn ông bà trao lại cho cháu sự điềm tĩnh, kiên nhẫn và những bài học không có trong sách vở. Khi mỗi thế hệ đều sẵn sàng học hỏi lẫn nhau, mùa Hè không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi, mà còn trở thành hành trình nuôi dưỡng tình thân, giúp các thành viên trong gia đình thêm thấu hiểu và gắn bó.
Nếu được chuẩn bị chu đáo, mùa Hè ở cùng ông bà có thể trở thành cơ hội hiếm hoi để các thế hệ hiểu nhau hơn. Ảnh minh hoạ.
Sự thông hiểu giữa các thế hệ
Chia sẻ về vấn đề này, cô Trịnh Mai Chi - giáo viên Trường Mầm non Bông Mai 2 (Hà Nội), cho rằng điều quan trọng nhất không nằm ở việc trẻ ở với ai, mà là cách các thế hệ cùng phối hợp.
Trước khi gửi con về quê, cha mẹ nên trao đổi trước với ông bà về những nguyên tắc cơ bản như chế độ ăn uống, giờ giấc sinh hoạt, việc sử dụng điện thoại, các lưu ý về sức khỏe hoặc dị ứng nếu có. Tuy nhiên, sự trao đổi ấy cần diễn ra bằng thái độ tôn trọng.
“Ông bà có nhiều kinh nghiệm sống, còn cha mẹ hiểu rõ đặc điểm phát triển của con trong từng giai đoạn. Khi cả hai bên cùng lắng nghe, trẻ sẽ nhận được sự chăm sóc nhất quán hơn. Cha mẹ cũng nên chuẩn bị tâm lý rằng, sẽ có những khác biệt nhỏ không thể tránh khỏi. Thay vì tập trung vào những khác biệt, hãy nhìn vào giá trị lớn hơn mà trẻ đang có được: Thời gian chất lượng bên gia đình, những trải nghiệm thiên nhiên và cảm giác được yêu thương vô điều kiện”, cô Mai Chi cho biết.
Bên cạnh đó, việc duy trì kết nối giữa cha mẹ và con mỗi ngày cũng rất quan trọng. Một cuộc gọi video vào buổi tối, vài phút kể chuyện trong ngày hay cùng đọc một cuốn sách qua màn hình đều giúp trẻ cảm nhận cha mẹ vẫn luôn hiện diện, dù khoảng cách địa lý có xa đến đâu. Bởi, mùa Hè chỉ kéo dài vài tháng, nhưng ký ức có thể theo trẻ cả đời.
Nhiều người trưởng thành vẫn nhớ như in mùa Hè tuổi thơ bên ông bà: Chiếc võng đung đưa dưới gốc cây, mùi rơm mới phơi, bữa cơm có cà pháo, những đêm mất điện cả nhà quây quần bên chiếc quạt nan kể chuyện. Điều còn đọng lại không phải là những món đồ chơi đắt tiền hay lớp học thêm kín lịch, mà là cảm giác được yêu thương trong một mái nhà có nhiều thế hệ.
“Ngày nay, nhịp sống hiện đại khiến khoảng cách giữa các thế hệ ngày càng lớn. Cha mẹ bận rộn, ông bà già đi, trẻ em lớn lên cùng màn hình nhiều hơn những cuộc trò chuyện. Bởi vậy, nếu được chuẩn bị chu đáo, mùa Hè ở cùng ông bà có thể trở thành cơ hội hiếm hoi để các thế hệ hiểu nhau hơn.
Trẻ học cách yêu thương và biết ơn. Ông bà có thêm niềm vui tuổi già. Cha mẹ cũng có thể yên tâm rằng, con mình đang lớn lên trong vòng tay của gia đình, chứ không chỉ trong những khóa học hay trước màn hình điện tử”, cô Mai Chi chia sẻ.
Một mùa Hè rồi sẽ qua. Nhưng những ký ức về tiếng gọi của bà, bàn tay dắt của ông hay bữa cơm sum vầy có thể trở thành hành trang tinh thần theo trẻ suốt cuộc đời. Khi đó, việc gửi con về quê không còn đơn thuần là giải pháp trông trẻ trong kỳ nghỉ, mà thực sự trở thành một nhịp cầu yêu thương nối liền các thế hệ trong gia đình.
