 |
| Giá xăng được niêm yết tại trạm xăng Chevron ở trung tâm thành phố Los Angeles, Mỹ. (Nguồn: Getty Images) |
Ván cược đối với sự kiên nhẫn của cử tri
Để tìm cách giải quyết vấn đề chính trị đối với nhiệm kỳ thứ hai của mình, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đang đặt cược vào một học thuyết kinh tế ít người biết đến để giải thích lý do tại sao giá xăng vẫn ở mức cao và hứa hẹn rằng giá cả sắp giảm.
Nhưng có một vấn đề là, các cử tri Mỹ thường không mang theo các mô hình kinh tế trừu tượng khi họ đi đổ xăng.
Trong những ngày gần đây, giới chức Mỹ, trong đó có Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, đã bắt đầu viện dẫn khái niệm "spot premium" (phí chênh lệch giá giao ngay) để lập luận rằng, thị trường đang định giá quá cao đối với những rủi ro địa chính trị, đặc biệt là những căng thẳng liên quan đến các chính sách đối ngoại cứng rắn của Tổng thống Trump.
Lập luận được đưa ra là, mặc dù giá dầu thô trên thị trường thế giới đang cao, nhưng đó là một hiện tượng tạm thời sẽ sớm biến mất khi thế giới thích nghi với trật tự mới của ông Trump.
Chiến thuật này được đánh giá là nhằm làm chệch hướng những chỉ trích rằng các lệnh trừng phạt và chính sách thuế quan của Mỹ đang trực tiếp làm tăng chi phí năng lượng.
Tuy nhiên, thực tế tại các trạm bơm xăng lại kể một câu chuyện khác. Với giá xăng trung bình toàn nước Mỹ đang tiệm cận mức 4 USD/gallon tại nhiều bang, sự kiên nhẫn của người tiêu dùng đang cạn dần.
Một chiến lược gia đảng Dân chủ nhận định: "Người dân Mỹ không quan tâm đến 'spot premium' hay các đường cong kỳ hạn. Họ chỉ quan tâm đến việc mất bao nhiêu tiền để đổ đầy bình xăng khi đi làm mỗi sáng. Việc cố gắng giải thích lạm phát bằng các thuật ngữ cho thấy một sự xa rời thực tế”.
Áp lực chính trị gia tăng
Bộ trưởng Tài chính Bessent được cho là người thường xuyên đưa ra lập luận trên. Trong các lần xuất hiện trên các bản tin tài chính, ông Bessent cho rằng, các thị trường đang phản ứng thái quá với các tuyên bố chính sách của Tổng thống Trump.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ nêu rõ: "Những gì chúng ta đang thấy là một sự điều chỉnh tạm thời. Thị trường đang tính toán một khoản phí rủi ro cao hơn mức cần thiết. Khi các chính sách của Mỹ đi vào ổn định, khoản phí này sẽ biến mất”.
Nhưng các nhà kinh tế học độc lập cảnh báo rằng, việc dự đoán sự sụt giảm của giá dầu dựa trên các lý thuyết tâm lý thị trường là một trò chơi đầy rủi ro.
Giá dầu bị chi phối bởi các yếu tố cung-cầu toàn cầu và các quyết định của OPEC+ – những yếu tố thường nằm ngoài tầm kiểm soát của các thuật ngữ kinh tế học tại Washington.
| More from WVR |
 Foreign Affairs: Căng thẳng Mỹ-Iran đang tạo thêm lợi thế cho Trung Quốc |
Đối với Tổng thống Trump – người đã xây dựng thương hiệu chính trị dựa trên việc giảm chi phí sinh hoạt cho người lao động, giá xăng cao là một điểm yếu chí mạng.
Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần, Nhà Trắng đang chịu áp lực phải chứng minh rằng các chính sách "Nước Mỹ trên hết" không gây ra tác dụng ngược bằng cách bóp nghẹt túi tiền của cử tri.
Sự phụ thuộc vào các lý thuyết kinh tế này có thể là dấu hiệu cho thấy chính quyền Mỹ đang thiếu các công cụ thực tế để hạ giá xăng trong ngắn hạn. Trong khi Nhà Trắng tuyên bố rằng sản lượng nội địa đang tăng, các nút thắt trong chuỗi cung ứng và tình hình bất ổn quốc tế vẫn tiếp tục đẩy giá lên cao.
Cuối cùng, sự thành bại của chính quyền Tổng thống Trump sẽ không được đo lường bằng việc họ giải thích các lý thuyết kinh tế tốt đến đâu, mà bằng việc những con số trên bảng giá tại các trạm xăng có giảm xuống hay không.
Nếu giá xăng không giảm trước mùa Hè này, những thuật ngữ như "phí chênh lệch giá giao ngay" sẽ chỉ còn là một ghi chú mờ nhạt trong những thất bại chính trị của một nhiệm kỳ Tổng thống đang chịu nhiều áp lực.
Người dân Mỹ cần "chuẩn bị tâm lý"
Trong bối cảnh đó, ngày 23/4, Tổng thống Trump cho biết, người dân nước Mỹ nên chuẩn bị tâm lý cho việc giá xăng tiếp tục tăng cao "trong một thời gian nữa". Tình trạng này đang đặt ra thách thức lớn cho đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ.
Trả lời câu hỏi của giới truyền thông về việc liệu người Mỹ có phải chi trả nhiều tiền hơn cho nhiên liệu trong tương lai gần hay không, ông Trump xác nhận tình trạng này sẽ kéo dài "trong một thời gian ngắn".
Ông chủ Nhà Trắng dự báo giá nhiên liệu có thể tiếp tục duy trì ở mức cao cho đến tháng 11 tới, song tỏ ra không mấy lo ngại về vấn đề này.
Nhóm phân tích của JPMorgan ước tính, giá xăng tăng trung bình 10 xu người Mỹ phải chi thêm 12 tỷ USD mỗi năm. Đáng chú ý, khoản chi phí tăng lên này sẽ “nuốt chửng” phần lớn, thậm chí toàn bộ lợi ích về thuế mà người dân kỳ vọng nhận được từ Đạo luật “To và Đẹp” của chính quyền Tổng thống Trump.
Các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh, nếu đà tăng giá xăng hiện tại kéo dài đến hết năm nay, sức mua của người tiêu dùng Mỹ sẽ bốc hơi khoảng 100 tỷ USD.
Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, vẫn có những cách mua xăng thông minh để giảm bớt gánh nặng chi phí cho người dân Mỹ, chẳng hạn như việc tìm trạm xăng rẻ nhất, đổ xăng tại một số nhà bán lẻ nhất định và tham gia các chương trình khách hàng thân thiết có thể giúp tiết kiệm ít nhất vài xu.
Trong đó, GasBuddy, cùng với Google Maps và Waze, cho phép người lái xe so sánh giá cả ở những khu vực nhất định để tìm được nơi đổ xăng rẻ nhất. GasBuddy cũng cung cấp thẻ miễn phí hoặc dịch vụ thành viên trả phí giúp tiết kiệm thêm chi phí khi đổ xăng.
Tại các câu lạc bộ bán sỉ, như Costco, Sam’s Club và BJ’s, một trong những quyền lợi của các thành viên là được giảm giá xăng. Theo dữ liệu mới nhất từ Dịch vụ Thông tin Giá dầu (OPIS), giá xăng tại Costco thấp hơn 34 xu so với mức trung bình toàn quốc, trong khi giá tại Sam’s Club và BJ’s thấp hơn 26 xu.
Ngoài ra, Kroger có chương trình tích điểm nhiên liệu hơn hai thập kỷ nay. Khách hàng có thể tích được một điểm cho mỗi USD chi tiêu cho hàng tạp hóa, sau đó có thể đổi điểm để được giảm giá tới 1 USD cho mỗi gallon xăng tại các trạm xăng của Kroger và một số trạm Shell nhất định.
Chuỗi siêu thị này cũng đã đưa ra các ưu đãi đặc biệt trong những tuần gần đây, cho phép khách hàng tích lũy thêm điểm nhiên liệu khi mua hàng. Theo OPIS, giá xăng tại Walmart rẻ hơn khoảng 18 xu so với mức trung bình toàn quốc. Nhưng khách hàng mua thẻ thành viên Walmart+ có thể được giảm 10 xu mỗi gallon tại hơn 13.000 trạm, bao gồm Exxon, Mobil, Walmart và Murphy.
Các công ty xăng dầu lớn cũng có các chương trình khách hàng thân thiết, cho phép tiết kiệm ngay lập tức hoặc tích lũy điểm để được giảm giá khi mua xăng sau đó. Một số công ty cũng hợp tác với các nhóm khác để giảm giá sâu hơn. 8 triệu thành viên trong chương trình thưởng Earnify của BP được giảm 5 xu mỗi gallon tại các trạm xăng BP và Amoco cũng như một số trạm xăng khác. Họ có thể tiết kiệm thêm bằng cách mua sắm tại các cửa hàng tiện lợi của BP và một số cửa hàng tạp hóa, bao gồm cả Harris Teeter.
BP cũng đã hợp tác với Amazon để mang lại cho các thành viên Prime mức giảm giá 10 xu mỗi gallon tại cây xăng. Hai công ty cũng tăng mức giảm giá lên 20 xu mỗi gallon vào các ngày thứ Sáu, một chương trình khuyến mãi hiện đang diễn ra đến hết tháng Năm.
Mặt khác, những người đăng ký chương trình Exxon Mobil Rewards+ sẽ tích điểm khi đổ xăng tại các trạm tham gia. Cứ mỗi 100 điểm, họ có thể được giảm 1 USD cho xăng hoặc các mặt hàng tại cửa hàng tiện lợi. Ngoài ra, các thành viên sử dụng tài khoản ngân hàng làm phương thức thanh toán sẽ được giảm ít nhất 10 xu mỗi gallon tại cây xăng.
