Chiều 11/6, ông T.V.T. (72 tuổi, ngụ phường Xóm Chiếu, TP.HCM) được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Khánh Hội trong tình trạng đau thắt ngực dữ dội kéo dài khoảng một giờ.
Các bác sĩ nhanh chóng xác định bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp thành dưới kèm tụt huyết áp - tình trạng cấp cứu xảy ra khi một nhánh động mạch vành nuôi tim bị tắc nghẽn đột ngột.
Nhận thấy diễn tiến bệnh rất nặng, ê-kíp trực hội chẩn khẩn với Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định và chuyển người bệnh đến cơ sở này chỉ trong khoảng 20 phút.
Các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân Gia Định kích hoạt quy trình E-CPR, cứu sống cụ ông 72 tuổi bị ngừng tim do nhồi máu cơ tim cấp. (Ảnh: BVCC)
Tuy nhiên, ngay khi đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định, tình trạng bệnh nhân diễn tiến xấu rất nhanh.
Người bệnh lơ mơ, thở ngáp, mạch khó bắt, huyết áp không đo được. Điện tâm đồ ghi nhận cơn nhanh thất - một dạng rối loạn nhịp nguy hiểm khiến tim mất khả năng bơm máu hiệu quả.
Các bác sĩ lập tức tiến hành ép tim ngoài lồng ngực và sốc điện nhiều lần để khôi phục nhịp tim nhưng không thành công.
Đây là tình trạng ngừng tim kháng trị, khi các biện pháp hồi sức tim phổi thông thường không còn hiệu quả và nguy cơ tổn thương não cùng các cơ quan quan trọng tăng lên theo từng phút.
Trước tình huống nguy kịch, ê-kíp điều trị lập tức kích hoạt quy trình E-CPR (hồi sinh tim phổi có hỗ trợ tuần hoàn ngoài cơ thể).
Chỉ sau 5 phút, ê-kíp ECMO đã có mặt, thiết lập thành công hệ thống VA-ECMO (thiết bị có chức năng tạm thời thay thế hoạt động của tim và phổi, giúp duy trì tuần hoàn máu và cung cấp oxy cho cơ thể) ngay tại phòng thông tim trong khoảng 20 phút.
Sau khi huyết động tạm thời ổn định, các bác sĩ tiến hành chụp mạch vành, xác định nhánh động mạch vành bị tắc và tái thông kịp thời. Sau khi xử lý nguyên nhân gây cơn nhồi máu cơ tim và rối loạn nhịp thất kháng trị, nhịp tim của bệnh nhân dần trở lại bình thường.
Người bệnh tiếp tục được hồi sức chuyên sâu với kiểm soát thân nhiệt và lọc máu liên tục nhằm bảo vệ não bộ cũng như các cơ quan quan trọng.
Sau 3 ngày, chức năng tim hồi phục đủ để ngừng hỗ trợ ECMO. Đến ngày thứ 7, bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn, có thể tự sinh hoạt cá nhân và chuẩn bị xuất viện.
Theo BS.CKI Đỗ Nhật Huy, bác sĩ điều trị chính tại Khoa Hồi sức tim mạch, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, E-CPR thường là cơ hội sống còn cuối cùng đối với những bệnh nhân ngừng tim không đáp ứng với hồi sức tim phổi chuyên sâu do các nguyên nhân tim mạch như nhồi máu cơ tim, thuyên tắc phổi, viêm cơ tim cấp hoặc rối loạn nhịp thất nguy kịch.
Sau một tuần điều trị, cụ ông 72 tuổi hồi phục gần như hoàn toàn và chuẩn bị xuất viện. (Ảnh: BVCC)
Bác sĩ Huy cho biết phần lớn các nghiên cứu lớn trên thế giới chỉ tuyển chọn người bệnh dưới 65 tuổi, trong khi khuyến cáo hiện hành vẫn chưa có kết luận rõ ràng đối với nhóm trên 70 tuổi.
Tuy nhiên, tuổi tác không phải là giới hạn tuyệt đối. Điều quan trọng là lựa chọn đúng người bệnh, khi thời gian ngừng tim ngắn, nguyên nhân có thể điều trị được và thể trạng nền còn tốt.
"Với cụ ông này, nguyên nhân là một nhánh mạch vành bị tắc nghẽn có thể tái thông; tình trạng ngừng tim được chứng kiến, được hồi sinh tim phổi kịp thời và can thiệp rất sớm. Đây là những yếu tố quyết định thành công", bác sĩ Huy nói.
PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết chương trình E-CPR được bệnh viện triển khai thường quy cho cả người bệnh ngừng tim trong và ngoài bệnh viện.
Trong 18 tháng qua, quy trình phối hợp liên viện với các bệnh viện lân cận đã được vận hành hiệu quả, bệnh viện thực hiện hơn 20 ca E-CPR cho bệnh nhân ngừng tim kháng trị, với tỷ lệ cứu sống đạt 35%. Toàn bộ người bệnh được cứu sống đều trở về cuộc sống thường ngày.
Các bác sĩ khuyến cáo nhồi máu cơ tim và ngừng tim có thể xảy ra đột ngột, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau thắt ngực dữ dội, đau lan lên vai, cổ, hàm hoặc cánh tay, kèm vã mồ hôi, khó thở, buồn nôn, người dân cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức, không tự lái xe hoặc chờ triệu chứng tự cải thiện, bởi mỗi phút được cấp cứu sớm đều làm tăng cơ hội sống.
