Kế hoạch bán World Cup vô lý của Infantino

Chỉ một tuần trước, tương lai của Gianni Infantino trên ghế Chủ tịch FIFA gần như không có gì phải bàn cãi. Sau 10 năm điều hành, ông xây dựng được mạng lưới ủng hộ rộng lớn nhờ một công thức đơn giản: đưa nhiều tiền hơn đến 211 liên đoàn thành viên.

Dưới thời Infantino, khoản hỗ trợ dành cho các liên đoàn tăng hơn bốn lần, trong khi tổng đầu tư cho các dự án bóng đá toàn cầu tăng gấp bảy lần. Với nhiều nền bóng đá nhỏ, nguồn tiền từ FIFA là điều kiện để duy trì hoạt động.

Vì vậy, không ít quan chức bóng đá ưu tiên lợi ích tài chính hơn những tranh cãi quanh cách Infantino vận hành tổ chức. Họ bỏ qua phong cách lãnh đạo bị chỉ trích là độc đoán, các mối quan hệ gây tranh cãi của ông hay quyết định trao quyền đăng cai World Cup 2034 cho Saudi Arabia.

Infantino giúp FIFA tạo ra doanh thu kỷ lục từ World Cup 2026, đồng thời duy trì dòng tiền ổn định cho các thành viên. Với nhiều người có quyền bỏ phiếu, đó là lý do đủ lớn để tiếp tục ủng hộ ông.

Nhưng mọi thứ thay đổi sau khi kế hoạch bán một phần hoạt động thương mại của FIFA bị tiết lộ.

FIFA không cần bán World Cup để kiếm tiền

Theo đề xuất, FIFA sẽ tách những tài sản tạo doanh thu như World Cup, Club World Cup, bản quyền truyền hình, tài trợ, vé và dịch vụ khách VIP vào một công ty riêng. Sau đó, tổ chức này dự kiến bán 20% cổ phần cho nhà đầu tư tư nhân.

Kế hoạch lập tức vấp phải phản ứng mạnh từ UEFA, Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) và CONCACAF. Khủng hoảng còn lan vào nội bộ FIFA khi Giám đốc vận hành Kevin Lamour và cố vấn cấp cao Carlos Cordeiro từ chức, đồng thời công khai phản đối cách dự án được xây dựng.

UEFA thậm chí cảnh báo có thể rút 55 liên đoàn thành viên khỏi các giải đấu do FIFA tổ chức. Nếu điều đó xảy ra, những giải đấu cấp đội tuyển của FIFA sẽ mất đi phần lớn giá trị chuyên môn lẫn thương mại.

Trước sức ép quá lớn, Infantino buộc phải dừng kế hoạch. Tuy nhiên, thất bại này để lại nhiều câu hỏi về cách FIFA vận hành.

Gianni Infantino đối mặt sức ép lớn sau thất bại của kế hoạch bán cổ phần hoạt động thương mại FIFA.

Vấn đề đầu tiên nằm ở bản chất của thương vụ. Khi nhà đầu tư tư nhân mua cổ phần, mục tiêu của họ là tối đa hóa lợi nhuận. Trong khi đó, FIFA trên danh nghĩa phải bảo vệ lợi ích chung của bóng đá.

Hai mục tiêu này không phải lúc nào cũng đồng nhất.

Một quyết định tốt cho bóng đá chưa chắc là lựa chọn sinh lời nhất. Ngược lại, những phương án giúp tăng doanh thu có thể gây ảnh hưởng đến cầu thủ, CLB và người hâm mộ.

Nếu nhà đầu tư sở hữu một phần World Cup, áp lực lợi nhuận có thể tác động đến nhiều quyết định trong tương lai: tăng số đội, kéo dài giải đấu, bổ sung trận đấu, nâng giá vé hoặc ưu tiên những thị trường giàu tiềm năng thương mại.

Khi đó, câu hỏi không còn là điều gì tốt nhất cho bóng đá, mà là điều gì giúp cổ đông kiếm được nhiều tiền nhất.

Ngay cả xét dưới góc độ kinh doanh, kế hoạch của FIFA vẫn khó thuyết phục. Một doanh nghiệp thường bán cổ phần vì cần vốn mở rộng hoặc cần đối tác có chuyên môn mà họ chưa có.

FIFA không rơi vào cả hai trường hợp.

Trước World Cup 2026, FIFA đã sở hữu khoảng 2,7 tỷ USD tiền dự trữ. Sau kỳ World Cup được đánh giá thành công về tài chính, nguồn lực của tổ chức này càng vững mạnh hơn.

Nếu cần vốn, FIFA hoàn toàn có thể vay tiền nhờ dòng doanh thu ổn định. Nếu cần chuyên gia về công nghệ, tiếp thị hay thương mại, tổ chức này cũng có đủ khả năng tuyển dụng nhân sự phù hợp.

Một tổ chức vừa tạo ra doanh thu kỷ lục khó thuyết phục dư luận rằng họ cần bán quyền sở hữu tài sản giá trị nhất để học cách kinh doanh.

Sai từ cách làm đến thời điểm

Không chỉ ý tưởng gây tranh cãi, cách FIFA thúc đẩy dự án cũng tạo ra nhiều nghi vấn.

FIFA yêu cầu các liên đoàn thành viên thông qua thương vụ trước ngày 19/9, trong khi đây là quyết định có thể thay đổi cấu trúc tài chính của bóng đá thế giới.

Một kế hoạch lớn như vậy cần được nghiên cứu, tranh luận và đánh giá kỹ lưỡng. Việc đưa ra thời hạn gấp gáp khiến nhiều người cảm thấy FIFA muốn nhanh chóng hoàn tất trước khi sự phản đối lan rộng.

UEFA cùng AFC và CONCACAF phản đối mạnh mẽ, buộc FIFA phải rút lại dự án gây tranh cãi.

Bên cạnh đó, FIFA không tổ chức đấu thầu công khai. Công ty thương mại được định giá khoảng 20 tỷ USD, nhưng không ai biết liệu đó có phải mức giá tốt nhất hay chưa.

Một quy trình minh bạch có thể giúp FIFA tìm được đối tác phù hợp hơn, nhận mức định giá cao hơn và bảo vệ lợi ích lâu dài. Thay vào đó, tổ chức này đàm phán trong bí mật rồi yêu cầu các thành viên nhanh chóng chấp thuận.

Sai lầm lớn nhất của Infantino có lẽ nằm ở thời điểm.

Ông thúc đẩy dự án chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử Chủ tịch FIFA năm 2027. Trước khủng hoảng này, Infantino gần như chắc chắn tái đắc cử nhờ thành công tài chính của World Cup 2026 và sự ủng hộ từ nhiều liên đoàn nhỏ.

Infantino hoàn toàn có thể chờ cuộc bầu cử kết thúc rồi mới đưa kế hoạch trở lại. Khi đó, Infantino có thể nói rằng mình nhận được sự ủy nhiệm rõ ràng từ các thành viên FIFA.

Thay vào đó, ông tự tạo ra một cuộc khủng hoảng không cần thiết.

Infantino từng theo đuổi nhiều ý tưởng gây tranh cãi như World Cup hai năm một lần hay các dự án thương mại mới. Nhưng những kế hoạch ấy ít nhất còn mang tham vọng mở rộng nguồn thu và thay đổi cấu trúc bóng đá.

Còn lần này, FIFA đối mặt với một sự đánh đổi khó hiểu: mất quyền kiểm soát một phần tài sản giá trị nhất, chia sẻ nguồn thu tương lai với nhà đầu tư bên ngoài, trong khi bản thân tổ chức không thực sự cần tiền.

Sau một thập niên được xem là nhà điều hành giỏi tính toán quyền lực, Infantino đang đối mặt với cuộc khủng hoảng lớn nhất trong sự nghiệp.

Ông không chỉ chọn một ý tưởng gây tranh cãi. Ông chọn sai đối tác, sai quy trình và sai cả thời điểm.