Từ dự án khoảng 750 tỉ đồng đến phương án hơn 1.600 tỉ đồng
Theo hồ sơ được cung cấp, Dự án đường Vành đai 3 được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế phê duyệt tại Quyết định số 2874/QĐ-UBND ngày 06/12/2023. Thời gian thực hiện theo hồ sơ ban đầu là giai đoạn 2023-2026, với tổng mức đầu tư khoảng 750,760 tỷ đồng. Dự án thuộc nhóm B, lĩnh vực giao thông và được bố trí từ nguồn ngân sách nhà nước.
Khu vực đề xuất xây cầu vượt.
Theo phương án ban đầu, tuyến đường có chiều dài khoảng 6,5km, kết nối từ khu vực Quốc lộ 1A với Quốc lộ 49A, đi qua các khu vực Hương An, Kim Long, Thuận Hóa và Thủy Xuân. Tuyến đường được kỳ vọng tăng cường kết nối giữa các khu vực đô thị, đồng thời giảm áp lực giao thông trên các tuyến đường xuyên tâm.
Trong tổng thể dự án, phường Hương An giữ vị trí đáng chú ý khi tuyến đường kết nối với Quốc lộ 1A, đường Nguyễn Văn Linh và tuyến đường sắt Bắc – Nam. Đây cũng là khu vực cửa ngõ phía Bắc thành phố, gần bến xe phía Bắc và tập trung nhiều luồng giao thông quan trọng.
Điểm đáng chú ý nằm ở phương án tổ chức giao thông tại nút giao giữa tuyến Vành đai 3 với khu vực Quốc lộ 1A – đường Nguyễn Văn Linh và đường sắt Bắc – Nam.
Theo phương án đầu tư ban đầu, nút giao được tổ chức theo hình thức giao cắt đồng mức. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, yêu cầu về năng lực thông hành, an toàn giao thông và dự báo gia tăng lưu lượng phương tiện khiến phương án này được đặt ra để nghiên cứu lại.
Khi toàn tuyến Vành đai 3 hoàn thành, lượng phương tiện từ tuyến vành đai được dự kiến tập trung về khu vực Quốc lộ 1A – Nguyễn Văn Linh. Trong khi đó, khu vực này đồng thời có đường bộ, đường sắt Bắc – Nam và các luồng giao thông đô thị. Theo hồ sơ, việc tiếp tục duy trì giao cắt đồng mức có nguy cơ làm gia tăng ùn tắc và ảnh hưởng đến an toàn giao thông.
Đây là cơ sở để thành phố nghiên cứu phương án điều chỉnh dự án, trong đó bổ sung cầu vượt đường sắt và Quốc lộ 1A.
Ngày 19/3/2026, UBND Thành phố ban hành Quyết định số 918/QĐ-UBND về việc phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 3. Theo nội dung được cung cấp, tổng mức đầu tư được nghiên cứu điều chỉnh từ khoảng 750 tỉ đồng lên hơn 1.600 tỉ đồng. Phần tăng thêm chủ yếu dành cho hạng mục cầu vượt đường sắt và các công trình liên quan.
Việc bổ sung cầu vượt vì vậy không chỉ làm thay đổi phương án tổ chức giao thông mà còn tác động trực tiếp đến quy mô vốn đầu tư của dự án.
Hồ sơ xác định các cơ sở của việc gia tăng chi phí gồm yêu cầu bảo đảm an toàn giao thông đường bộ – đường sắt, nâng cao năng lực thông hành, hạn chế ùn tắc tại cửa ngõ phía Bắc, bảo đảm hiệu quả đầu tư lâu dài, phù hợp với định hướng phát triển đô thị và hạn chế khả năng phải đầu tư một công trình cầu vượt độc lập trong tương lai.
Vấn đề đặt ra là nếu tiếp tục triển khai nút giao đồng mức theo thiết kế cũ, sau khi Vành đai 3 đưa vào khai thác, thành phố có thể phải tiếp tục đầu tư một dự án khác để xử lý tình trạng ùn tắc. Theo hồ sơ, việc điều chỉnh ngay trong giai đoạn hiện nay được đặt trong mục tiêu đồng bộ hóa hạ tầng và hạn chế đầu tư chồng chéo.
Giải phóng mặt bằng: 4,18ha và 31 hộ dự kiến tái định cư
Cùng với việc điều chỉnh dự án, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn phường Hương An là một trong những nội dung có tác động trực tiếp đến người sử dụng đất.
Theo số liệu được cung cấp, tại phường Hương An mới, tổng diện tích đất dự kiến thu hồi là 4,18ha. Trong đó có 56 thửa đất của hộ gia đình, cá nhân, gồm 19 thửa đất ở và 37 thửa đất nông nghiệp; 29 thửa do UBND phường Hương An quản lý. Số hộ dự kiến tái định cư là 31 hộ, gồm 16 hộ chính và 15 hộ phụ.
Đối với phần địa bàn phường An Hòa cũ, tổng diện tích thu hồi đất được xác định là 18.050,7m2. Trong đó gồm 4.325,8m2 đất chuyên trồng lúa nước; 3.296,2m2 đất ở tại đô thị; 3.042,3m2 đất giao thông; 5.016,7m2 đất làm nghĩa trang, nghĩa địa và 2.369,7m2 đất có mặt nước chuyên dùng.
Đối với phần địa bàn phường Hương An cũ, tổng diện tích thu hồi là 23.774,16m2. Phần lớn diện tích này là đất chuyên trồng lúa nước với 22.054,8m2; ngoài ra còn có 266,5m2 đất trồng cây hàng năm, 602,6m2 đất giao thông và 850,3m2 đất thủy lợi.
Đáng chú ý, theo hồ sơ, công tác giải phóng mặt bằng đối với các thửa đất không phải đất ở trên địa bàn phường về cơ bản đã hoàn thiện. Trong khi đó, còn 19 trường hợp đất ở chưa được phê duyệt.
Theo nội dung tài liệu, việc chưa phê duyệt đối với các trường hợp này nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi sau khi dự án được điều chỉnh, đặc biệt liên quan đến phương án cầu vượt đường sắt. Hồ sơ đồng thời đặt ra yêu cầu tránh tình trạng “một dự án – hai chính sách”, bởi sự khác biệt về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có thể tác động trực tiếp đến người có đất bị thu hồi cũng như tiến độ giải phóng mặt bằng.
Điều chỉnh dự án và yêu cầu bảo đảm quyền lợi người có đất bị thu hồi
Từ các số liệu trên có thể thấy, việc điều chỉnh phương án giao thông không chỉ là câu chuyện về quy mô công trình và nguồn vốn. Khi một hạng mục mới được bổ sung, phạm vi tác động đến đất đai và người dân cũng cần được xem xét tương ứng.
Đường vành đai 3 Huế đang thi công, đoạn qua phường Kim Long.
Đặc biệt, đối với 19 trường hợp đất ở chưa được phê duyệt, việc xác định chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cần đặt trong mối quan hệ với phương án đầu tư sau điều chỉnh. Đây là nhóm trường hợp có khả năng chịu tác động trực tiếp nếu ranh giới, quy mô hoặc các hạng mục của dự án thay đổi.
Về nguyên tắc, quá trình thu hồi đất phải gắn với việc xác định đúng đối tượng, phạm vi thu hồi, điều kiện được bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư theo quy định pháp luật đất đai hiện hành. Vì vậy, việc rà soát chính sách trước khi phê duyệt phương án đối với các trường hợp đất ở là nội dung cần được làm rõ bằng hồ sơ, quyết định và phương án cụ thể của cơ quan có thẩm quyền.
Ở góc độ tiến độ dự án, đây cũng là khâu cần được xử lý thận trọng. Nếu phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chưa thống nhất với quy mô dự án sau điều chỉnh, việc tổ chức thực hiện có thể tiếp tục phát sinh vướng mắc.
Ngược lại, nếu chính sách được xác định thống nhất, minh bạch và áp dụng đúng đối tượng, việc giải phóng mặt bằng sẽ có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn, đồng thời hạn chế tranh chấp phát sinh trong quá trình triển khai.
Với Dự án Vành đai 3 qua khu vực Hương An, vấn đề hiện nay vì thế không chỉ nằm ở việc dự án được điều chỉnh từ khoảng 750 tỉ đồng lên hơn 1.600 tỉ đồng. Một vấn đề quan trọng khác là làm thế nào để sự thay đổi về quy mô đầu tư được phản ánh đầy đủ trong hồ sơ đất đai, phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, qua đó bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi.
Đây cũng là cơ sở để đánh giá đầy đủ hơn tính đồng bộ giữa quyết định điều chỉnh dự án, phương án xây dựng công trình và quá trình giải phóng mặt bằng tại địa phương.
