Đại gia Nguyễn Đức Chi
Định vị trở thành "Hãng hàng không du lịch"
Thị trường hàng không trong nước vừa ghi nhận sự xuất hiện của Crystal Bay Airlines, doanh nghiệp có vốn điều lệ 300 tỷ đồng. Theo đăng ký kinh doanh, Crystal Bay Airlines hoạt động với 51 ngành nghề, trong đó lĩnh vực chính là vận chuyển hành khách hàng không.
Crystal Bay Airlines có cổ đông sáng lập chi phối là Tập đoàn Du lịch Crystal Bay (94% vốn), bên cạnh cổ đông lớn Nguyễn Đức Chi (5%), hiện là Chủ tịch hãng. Ông Chi thuộc nhóm doanh nhân Việt xuất thân từ Đông Âu, ít xuất hiện trước truyền thông.
Trên website chính thức, Crystal Bay Airlines (CBAir) cho biết sự xuất hiện trên thị trường không phải là "một bước đi ngẫu hứng", mà là kết quả sau nhiều năm phát triển của doanh nghiệp lữ hành quốc tế Crystal Bay Vietnam (CBV) thuộc hệ sinh thái của Crystal Bay Group (CBG).
Hãng cho rằng, khi quy mô tour charter (tour bay thuê chuyến) mở rộng, mô hình phụ thuộc hoàn toàn vào các hãng hàng không đối tác cũng bộc lộ những giới hạn nhất định, đặc biệt ở khả năng chủ động năng lực vận chuyển và kiểm soát chi phí.
Trong bối cảnh đó, việc thành lập một hãng hàng không riêng có thể được xem là bước đi nhằm gia tăng quyền kiểm soát chuỗi giá trị, thay vì chỉ đóng vai trò là đơn vị mua dịch vụ vận chuyển.
Khác với các hãng hàng không truyền thống hoặc giá rẻ, Crystal Bay Airlines định vị trở thành "Hãng hàng không du lịch" (Leisure Airline): "Đây là một mô hình hoàn toàn khác về bản chất kinh doanh", hãng nhấn mạnh.
Cụ thể, theo lý giải từ đơn vị này, hãng hàng không truyền thống dựa vào bán vé máy bay là sản phẩm chính, tối ưu doanh thu trên từng chặng bay và phụ thuộc vào thị trường khách lẻ và trung chuyển.
Còn Crystal Bay Airlines không lấy vé máy bay làm sản phẩm cốt lõi, mà coi chuyến bay là một cấu phần trong gói du lịch trọn gói. Doanh thu chính sẽ đến từ combo All-Inclusive: bay – nghỉ – ăn – trải nghiệm. Mạng bay được thiết kế theo mùa du lịch, không chạy theo lưu lượng đại trà. Ưu tiên đặt chỗ cho doanh nghiệp lữ hành thay vì bán lẻ dàn trải.
Ở góc độ vận hành, Crystal Bay Airlines được giới thiệu là sự mở rộng từ hoạt động charter trước đây sang mô hình kết hợp, bao gồm bay thuê chuyến theo mùa, phân phối lô ghế cho các đơn vị lữ hành và bán gói dịch vụ trong nội bộ hệ sinh thái.
Cách tiếp cận này cho phép doanh nghiệp chủ động hơn trong việc phân bổ tải cung, đồng bộ lịch bay với công suất lưu trú, đồng thời giảm bớt rủi ro biến động giá vé trong những giai đoạn cao điểm hoặc thấp điểm.
"CBAir không làm CBV "rẽ ngang" sang hàng không. Ngược lại, đây là bước nâng cấp mô hình Tour Operator (doanh nghiệp lữ hành) của CBV lên cấp độ kiểm soát chuỗi giá trị cao hơn. Tour operator vẫn là lõi, nhưng được hỗ trợ bởi một công cụ chiến lược mạnh hơn: hãng hàng không du lịch chuyên biệt", hãng chia sẻ trên website.
Hệ sinh thái của đại gia Nguyễn Đức Chi làm ăn ra sao?
Một trong những khu nghỉ dưỡng thuộc hệ sinh thái của Crystal Bay.
Theo , từ năm 2022, Crystal Bay đã tham gia mảng hàng không phục vụ du lịch thông qua việc tổ chức các chuyến bay thuê chuyến quốc tế đưa khách đến Việt Nam, tập trung tại Cam Ranh và Phú Quốc. Đến năm 2023, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng sang mảng bán vé máy bay và tour du lịch khi thành lập Công ty TNHH Crystal Bay Tour.
Về hiệu quả kinh doanh, Công ty cổ phần Crystal Bay ghi nhận lỗ hơn 41 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2025, nâng lỗ lũy kế lên gần 65 tỷ đồng. Trước đó, doanh nghiệp lỗ 94 tỷ đồng năm 2022, có lãi 101 tỷ đồng năm 2023, nhưng quay lại trạng thái thua lỗ với mức âm 109 tỷ đồng trong năm 2024.
Tại thời điểm cuối quý II/2025, vốn chủ sở hữu của Crystal Bay đạt 1.582 tỷ đồng, trong khi tổng nợ phải trả lên tới 5.440 tỷ đồng, tương đương 3,44 lần vốn chủ sở hữu; riêng dư nợ trái phiếu chiếm 2.287 tỷ đồng. Báo cáo kiểm toán của A&C đưa ra ý kiến ngoại trừ liên quan đến hai dự án Rocko Bay Resort và Sailing Ninh Chữ Bay đã bị thu hồi, song tác động tài chính chưa được phản ánh đầy đủ.
Ngoài ra, trước thời điểm Crystal Bay Airlines được thành lập vài tháng, ông Nguyễn Đức Chi và bà Lê Minh Hà đã thực hiện nhiều giao dịch thế chấp cổ phần tại VNDirect, trong đó có 46 triệu cổ phần tại Công ty cổ phần Crystal Bay (tương đương 40% vốn điều lệ) và 14,05 triệu cổ phần tại Công ty cổ phần Crystal Bay Việt Nam (41,3% vốn cổ phần).
