Chủ động từ tập huấn đến từng bài giảng
Chỉ còn gần một tháng nữa, năm học 2026 - 2027 sẽ bắt đầu. Đây là năm đầu tiên học sinh cả nước sử dụng thống nhất bộ sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam xuất bản, in ấn và phát hành.
Tại Hà Tĩnh, khoảng 50% cơ sở giáo dục trên địa bàn trước đây sử dụng bộ sách giáo khoa Cánh diều. Đến thời điểm hiện tại, các nhà trường đang khẩn trương hoàn tất công tác tập huấn, chuẩn bị xây dựng kế hoạch cho năm học mới.
Từ đầu tháng 7, cán bộ quản lý và giáo viên từ lớp 1 đến lớp 12 trên địa bàn tỉnh tham gia các lớp tập huấn trực tuyến của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
Cùng với việc được cung cấp sách giáo khoa điện tử, tài liệu và học liệu số, giáo viên chủ động nghiên cứu, xây dựng kế hoạch dạy học, sẵn sàng triển khai bộ sách thống nhất ngay từ đầu năm học mới.
Tại Trường THPT Nguyễn Đổng Chi (xã Đông Kinh), gần 60 giáo viên bắt đầu tham gia tập huấn từ cuối tháng 6. Theo ông Phạm Duy Diễn, Phó Hiệu trưởng nhà trường, việc thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa sẽ tạo thuận lợi trong quản lý, sinh hoạt chuyên môn và chia sẻ học liệu giữa các trường.
“Sách giáo khoa chỉ là công cụ hỗ trợ, chất lượng bài học vẫn phụ thuộc vào năng lực vận dụng của giáo viên. Vì vậy, bên cạnh các lớp tập huấn, nhà trường yêu cầu các tổ chuyên môn tiếp tục nghiên cứu bài học, xây dựng kế hoạch giáo dục, hoàn thiện học liệu và tổ chức dạy thử trước năm học mới”, ông Diễn thông tin.
GV Trường THPT Hồng Lĩnh tham gia tập huấn sách giáo khoa ở bộ môn Lịch sử.
Những thay đổi này cũng được giáo viên trực tiếp đứng lớp nhìn nhận là cơ hội để nâng cao hiệu quả dạy học. Tại Trường THPT Hồng Lĩnh (phường Bắc Hồng Lĩnh), trước đây một số môn học sử dụng song song hai bộ sách giáo khoa. Ở bộ môn Lịch sử, đối với lớp 10 và 12, sử dụng bộ sách Cánh diều còn lớp 11 sử dụng bộ Kết nối tri thức với cuộc sống. Chính vì vậy quá trình tập huấn của giáo viên nhà trường khá thuận lợi.
Theo, cô Cao Thị Thu Hiền, giáo viên Lịch sử, việc thống nhất sử dụng một bộ sách sẽ giúp giáo viên tiếp cận đồng bộ tài liệu hướng dẫn chuyên môn, thuận lợi hơn trong sinh hoạt chuyên môn và trao đổi kinh nghiệm.
“Kiến thức cốt lõi giữa các bộ sách về cơ bản không khác nhau, chủ yếu khác ở cách trình bày và khai thác ngữ liệu. Trong nhiều năm qua, giáo viên tổ Lịch sử vẫn chủ động nghiên cứu các bộ sách khác nhau để nâng cao chuyên môn và phục vụ công tác ôn tập cho kỳ thi THPT của lớp 12. Chính vì vậy, quá trình tập huấn cũng như khảo sát, cả 8 giáo viên trong tổ đều hoàn thành tốt bài khảo sát, sẵn sàng bước vào năm học mới”, cô Hiền chia sẻ.
Thực hiện kế hoạch của Sở GD&ĐT Hà Tĩnh, 100% giáo viên Trường Tiểu học Thạch Quý (phường Thành Sen) đã hoàn thành các lớp tập huấn triển khai bộ sách giáo khoa thống nhất. Song song với công tác tập huấn, nhà trường chủ động chuẩn bị cơ sở vật chất, sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống, tài liệu và học liệu để giáo viên nghiên cứu trước, giúp việc tiếp cận nội dung mới thuận lợi hơn.
Theo bà Phan Thị Thanh Nga, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thạch Quý, ngay từ cuối năm học 2025-2026, khi Sở GD&ĐT ban hành kế hoạch tập huấn, nhà trường đã xây dựng kế hoạch triển khai tại đơn vị, tạo điều kiện để giáo viên chủ động nghiên cứu bộ sách trước khi tham gia các lớp tập huấn. Bên cạnh đó, nhiều giáo viên cũng tích cực tham khảo kinh nghiệm, học liệu từ các đơn vị trường học đã sử dụng bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống để chuẩn bị tốt nhất cho năm học mới.
Trong tháng 8, Trường Tiểu học Thạch Quý dự kiến sẽ tổ chức các chuyên đề dạy học theo từng môn học, từng khối lớp.
"Sau khi hoàn thành chương trình tập huấn của Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT, dự kiến trong tháng 8, nhà trường sẽ tổ chức các chuyên đề theo từng môn học, từng khối lớp. Giáo viên sẽ xây dựng kế hoạch bài dạy, tổ chức dạy thử ngay tại trường; đồng nghiệp dự giờ, đóng vai học sinh để cùng trao đổi, góp ý, rút kinh nghiệm và hoàn thiện bài giảng. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này sẽ giúp giáo viên tự tin hơn khi lên lớp, hạn chế bỡ ngỡ trong năm đầu triển khai thống nhất bộ sách giáo khoa", bà Nga cho hay.
Hà Tĩnh chủ động gỡ khó khi thống nhất sách giáo khoa
Sau khi các nhà trường hoàn tất công tác tập huấn và chuẩn bị chuyên môn, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh tiếp tục triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm việc thống nhất sử dụng bộ sách giáo khoa từ năm học 2026-2027 diễn ra đồng bộ, hiệu quả trên toàn tỉnh. Bên cạnh chỉ đạo chuyên môn, ngành giáo dục cũng chủ động tháo gỡ những khó khăn phát sinh ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
Ông Đậu Quang Hồng, Trưởng phòng Giáo dục phổ thông (Sở GD&ĐT Hà Tĩnh), cho biết, việc thống nhất sách giáo khoa trong toàn quốc góp phần bảo đảm tính thống nhất, liên thông trong tổ chức dạy học từ lớp 1 đến lớp 12. Đồng thời, tạo thuận lợi cho quản lý chuyên môn, xây dựng học liệu dùng chung, tổ chức bồi dưỡng giáo viên và bảo đảm công bằng trong tiếp cận tri thức.
Tuy nhiên, thống nhất sách giáo khoa không có nghĩa là đồng nhất phương pháp; giáo viên luôn phải chủ động, linh hoạt, sáng tạo phù hợp với học sinh và điều kiện thực tế của đơn vị, địa phương.
Đến thời điểm hiện tại, giáo viên các trường học tại Hà Tĩnh đã hoàn thành công tác tập huấn sách giáo khoa cho giáo viên. (Ảnh tư liệu).
“Để chuẩn bị cho năm học mới, từ ngày 29/6 đến 24/7/2026, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh đã phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tổ chức tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên tất cả các môn học và hoạt động giáo dục từ lớp 1 đến lớp 12. Cùng với các lớp tập huấn trực tuyến, giáo viên được cung cấp sách giáo khoa điện tử, tài liệu chuyên môn, bài trình chiếu và hệ thống học liệu số để chủ động nghiên cứu trước, trong và sau khóa học. Sau mỗi chuyên đề, kết quả tập huấn đều được đánh giá nhằm kịp thời phát hiện, hỗ trợ những nội dung giáo viên còn gặp khó khăn”, ông Đậu Quang Hồng thông tin.
Song song với công tác bồi dưỡng chuyên môn, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh đã ban hành các văn bản chỉ đạo bảo đảm nguồn cung sách giáo khoa, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, phòng ngừa sách giả, sách in lậu. Đồng thời rà soát đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin và kế hoạch giáo dục của các nhà trường. Ngành giáo dục cũng đang tham mưu UBND tỉnh triển khai lộ trình thực hiện Nghị định số 271/2026/NĐ-CP của Chính phủ về miễn phí sách giáo khoa.
Theo đánh giá của Sở GD&ĐT Hà Tĩnh, trong giai đoạn đầu triển khai thống nhất sách giáo khoa tại địa phương, khó khăn chủ yếu là mức độ tiếp cận bộ sách mới giữa các cơ sở giáo dục chưa đồng đều. Một bộ phận giáo viên cần thêm thời gian để điều chỉnh kế hoạch dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá và khai thác hiệu quả học liệu đi kèm.
Để giúp giáo viên sớm thích ứng, Sở GD&ĐT chỉ đạo các nhà trường tiếp tục sinh hoạt tổ, nhóm và cụm chuyên môn, đẩy mạnh nghiên cứu bài học, chia sẻ học liệu, phát huy vai trò giáo viên cốt cán để hỗ trợ đồng nghiệp.
"Cùng với việc thường xuyên nắm bắt những vướng mắc phát sinh theo từng môn học, cấp học và địa bàn, Sở sẽ kịp thời hướng dẫn chuyên môn, bổ sung học liệu, thiết bị và giải quyết các vấn đề liên quan đến cung ứng sách giáo khoa. Mục tiêu là hỗ trợ giáo viên ngay trong quá trình triển khai, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, đồng thời không làm phát sinh thêm áp lực về hồ sơ, thủ tục hành chính", Trưởng phòng GDPT - Sở GD&ĐT Hà Tĩnh chia sẻ.
“Giáo viên cần lấy Chương trình GDPT 2018 và yêu cầu cần đạt của từng môn học làm căn cứ xây dựng kế hoạch giáo dục, xem sách giáo khoa là công cụ cụ thể hóa chương trình. Vì vậy, mỗi giáo viên cần nghiên cứu kỹ bộ sách, linh hoạt lựa chọn nội dung, phương pháp dạy học phù hợp với học sinh và điều kiện thực tế.
Bên cạnh đó, giáo viên cần tăng cường sinh hoạt chuyên môn, chia sẻ học liệu, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; đồng thời chủ động khai thác hiệu quả học liệu số, thiết bị dạy học và trí tuệ nhân tạo một cách phù hợp, an toàn.
Quan trọng nhất là thường xuyên lắng nghe phản hồi của học sinh để điều chỉnh phương pháp, phát huy hiệu quả của bộ sách giáo khoa thống nhất trong thực tiễn giảng dạy”, ông Đậu Quang Hồng – Trưởng phòng GDPT (Sở GD&ĐT Hà Tĩnh).
