Điểm nhấn của chương trình là cuộc gặp gỡ nhà thơ Dương Thanh Từ và giới thiệu tập thơ Bắc Kinh - ngân nga ngõ hẻm, do Chibooks phối hợp Nhà xuất bản Lao động ấn hành. Trong không khí thân mật, các nhà văn, nhà thơ, nhà lý luận phê bình và độc giả Việt Nam có dịp tìm hiểu sâu hơn về hành trình sáng tác cũng như cảm hứng văn hóa được thể hiện trong các tác phẩm của nữ nhà thơ Trung Quốc.
Văn học mở ra những không gian văn hóa
Phát biểu tại chương trình, ông Đường Lập, Tổng Lãnh sự Trung Quốc tại TP.HCM, nhấn mạnh văn học nghệ thuật là nhịp cầu đi vào lòng người, giúp kết nối những tâm hồn và tăng cường sự hiểu biết giữa hai dân tộc.
Theo ông Đường Lập, thông qua việc đọc sách, thưởng thơ và trải nghiệm thực tế, độc giả có thể tiếp cận một Trung Quốc vừa cổ kính, sâu lắng, vừa tràn đầy sức sống hiện đại. Ông mong muốn các nhà văn, nhà thơ và dịch giả hai nước tiếp tục có thêm những sáng tác chung, tăng cường hợp tác trong lĩnh vực văn học, qua đó giúp người dân Việt Nam và Trung Quốc hiểu biết, gắn bó và trân trọng nhau hơn.
Nhà văn Trịnh Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM, cho rằng văn học, đặc biệt là thơ ca, từ lâu đã trở thành “nhịp cầu tri âm” giữa hai nền văn hóa. Mỗi tác phẩm không chỉ ghi lại cảm xúc của người viết mà còn lưu giữ dấu ấn của thời đại, bản sắc văn hóa, lịch sử và đời sống con người.
Nhà văn Trịnh Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM chia sẻ tại sự kiện
Trong thơ Dương Thanh Từ, hình ảnh những con ngõ cũ ở Bắc Kinh được nhìn nhận như một không gian văn hóa giàu ký ức. Những con ngõ không chỉ là cảnh quan đô thị mà còn chứa đựng nhịp sống, câu chuyện và những lớp trầm tích văn hóa của thành phố.
Tiến sĩ Đào Lê Na nhận xét, hơn 20 năm gắn bó với Bắc Kinh giúp Dương Thanh Từ có sự am hiểu sâu sắc về thành phố. Trong ba năm, bà đã đi qua hơn 100 con ngõ để quan sát, lắng nghe và cảm nhận đời sống. Từ trải nghiệm ấy, Bắc Kinh trong thơ Dương Thanh Từ hiện lên không chỉ bằng những biểu tượng quen thuộc mà còn qua những không gian bình dị và đời sống thường nhật.
Nhà thơ, nhà phê bình Lê Thiếu Nhơn cho rằng những con ngõ cũ trong thơ Dương Thanh Từ đã trở thành nơi giao thoa giữa con người, lịch sử và ký ức. Từ đó, ông gợi mở các nhà thơ Việt Nam tìm về những không gian cũ của Sài Gòn, Hà Nội, Huế, Hội An... để khai thác chất liệu văn hóa từ chính đời sống bản địa.
Dịch thuật đưa văn chương đến gần độc giả
Nếu sáng tác là điểm khởi đầu của giao lưu văn học thì dịch thuật và xuất bản là những phương thức quan trọng giúp tác phẩm vượt qua rào cản ngôn ngữ để đến với độc giả.
Dịch giả Nguyễn Lệ Chi, Phó Chủ tịch Hội đồng Văn học dịch thuộc Hội Nhà văn TP.HCM, Giám đốc Chibooks, cho rằng dịch thuật không đơn thuần là chuyển đổi câu chữ mà còn là quá trình chuyển tải thế giới của tác phẩm, bao gồm bối cảnh, cảm xúc và những lớp văn hóa phía sau ngôn ngữ.
Trong 18 năm hoạt động trong lĩnh vực xuất bản và văn hóa, Chibooks đã tổ chức nhiều hoạt động giao lưu với các nhà văn, nhà thơ nước ngoài. Theo bà Nguyễn Lệ Chi, Dương Thanh Từ là một trường hợp đặc biệt bởi bà hoạt động ở nhiều lĩnh vực, từ văn thơ, phê bình nghệ thuật, hội họa, thư pháp đến viết kịch và âm nhạc truyền thống.
Việc giới thiệu Bắc Kinh - ngân nga ngõ hẻm tại Việt Nam vì vậy không chỉ giúp độc giả tiếp cận một tập thơ mà còn tạo cơ hội khám phá một góc nhìn riêng về Bắc Kinh thông qua trải nghiệm của một người viết gắn bó lâu năm với thành phố.
Đáng chú ý, hoạt động dịch thuật Việt - Trung cũng ngày càng hướng đến người trẻ. Cuộc thi Dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt mùa 2 thu hút sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ, tạo cơ hội để thế hệ trẻ trực tiếp tiếp cận tác phẩm văn học hai nước, rèn luyện kỹ năng chuyển ngữ và tìm hiểu sâu hơn về văn hóa của cộng đồng sử dụng ngôn ngữ.
Theo bà Nguyễn Lệ Chi, đưa văn học vào nhà trường thông qua dịch thuật còn góp phần gắn kết văn hóa đọc với việc học ngoại ngữ, đồng thời tạo điều kiện bồi dưỡng lực lượng dịch giả trẻ. Đây cũng là nền tảng để nhiều tác phẩm Việt Nam được giới thiệu đến độc giả Trung Quốc trong tương lai.
Từ văn chương đến giao lưu nhân dân
Ông Nguyễn Trần Bảo Châu, Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ TP.HCM, đánh giá giao lưu thơ ca, văn học Việt Nam - Trung Quốc không chỉ góp phần lan tỏa những giá trị nhân văn mà còn mang đến sự thăng hoa tinh thần cho những người yêu thơ, yêu văn chương.
Trước đó, đoàn gồm 10 nhà văn, dịch giả Việt Nam đã có chuyến tìm hiểu Bắc Kinh và các khu phố cổ ở quận Đông Thành. Những chuyến đi thực tế như vậy giúp người viết và người dịch có cơ hội quan sát trực tiếp không gian văn hóa, gặp gỡ con người và tìm kiếm những chất liệu mới cho sáng tác, chuyển ngữ.
Từ những con ngõ cũ của Bắc Kinh đến những khu phố, con hẻm giàu ký ức của các đô thị Việt Nam, văn chương cho thấy nhiều điểm tương đồng trong cách con người gìn giữ ký ức, tình yêu quê hương và sự gắn bó với nơi chốn.
Giao lưu văn học vì thế không chỉ là hoạt động đưa một tác phẩm từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, mà còn tạo ra sự đối thoại giữa các nền văn hóa. Qua một bài thơ, một cuốn sách hay một chuyến đi, những khoảng cách về địa lý và ngôn ngữ được thu hẹp.
Giao lưu cùng nhà thơ, nhà văn Dương Thanh Từ' sáng ngày 4/9/2026
Với sự kết hợp giữa sáng tác, dịch thuật, xuất bản và các hoạt động dành cho người trẻ, Giao lưu văn học Việt Nam - Trung Quốc lần thứ 2 tiếp tục khẳng định vai trò của văn chương trong giao lưu nhân dân. Đây là không gian để các nhà văn, dịch giả và độc giả hai nước gặp gỡ, chia sẻ và cùng tìm kiếm những điểm tương đồng về văn hóa, góp phần vun đắp sự hiểu biết, đồng cảm và tình hữu nghị giữa Việt Nam và Trung Quốc.
N/Anh
