Giáo dục Nam Dong trước bài toán hạ tầng và nhân lực

Trong bối cảnh quy mô học sinh ngày càng tăng đặt ra yêu cầu cần sớm được quan tâm đầu tư để bảo đảm điều kiện học tập cho học sinh địa phương.​

Nhiều nỗi lo sau những dãy phòng học cũ

Những vết nứt trên hàng rào, mái trần chắp vá hay sân trường ngập nước mỗi mùa mưa đang là thực trạng tại nhiều trường học ở Nam Dong. Sau nhiều năm sử dụng, không ít công trình giáo dục đã bộc lộ dấu hiệu xuống cấp, trong khi áp lực về quy mô học sinh, phòng học và thiết bị dạy học ngày càng lớn.

Điểm chung dễ nhận thấy ở nhiều trường là tình trạng thiếu phòng chức năng, thư viện, thiết bị công nghệ thông tin và các hạng mục phụ trợ chưa đáp ứng nhu cầu dạy học. Trong khi đó, nhiều công trình được xây dựng từ hàng chục năm trước nay xuống cấp, phải sửa chữa nhiều lần nhưng vẫn chỉ đáp ứng yêu cầu sử dụng ở mức tối thiểu.

Dù đã được công nhận đạt chuẩn, nhưng đến nay hạ tầng Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, xã Nam Dong không còn đáp ứng một số tiêu chí. (Ảnh: TH)

Tại Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, dù được công nhận đạt chuẩn quốc gia năm 2020 nhưng đến nay nhà trường vẫn chưa thể tái công nhận do nhiều tiêu chí về cơ sở vật chất không còn đáp ứng yêu cầu. Hiện trường có 510 học sinh với 16 lớp học. Nhiều phòng học xuất hiện tình trạng tường bong tróc, trần hư hỏng; hệ thống cổng, hàng rào nứt nghiêng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

“Vào mùa mưa, sân trường bị ngập úng, học sinh phải đi vòng qua nhiều lối để vào lớp”, ông Nguyễn Văn Phú - Hiệu trưởng nhà trường cho biết.

Đáng chú ý, toàn trường hiện chỉ có 12 máy tính phục vụ học tập – con số khá khiêm tốn trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục đang được đẩy mạnh.

Thực trạng này cũng không phải cá biệt. Tại Trường Tiểu học Tô Hiệu, phần lớn dãy phòng học được xây dựng từ giai đoạn 1996–1998, nhiều hạng mục đã xuống cấp sau nhiều lần sửa chữa.

Sự xuống cấp hiện rõ trong từng lớp học. (Ảnh: TH)

“Do thiếu không gian, nhà trường phải tận dụng phòng học làm thư viện. Điều kiện hiện tại chỉ đủ duy trì hoạt động dạy học ở mức tối thiểu”, Hiệu trưởng Phan Ngọc Tuấn chia sẻ.

Trong khi đó, Trường Tiểu học Vừ A Dính với 606 học sinh với đa số là người dân tộc thiểu số và 19 lớp cũng đang đối mặt tình trạng thiếu thiết bị, phòng Tin học chỉ có 10 máy tính, nhiều thiết bị đã hư hỏng; tình trạng thiếu giáo viên, nhân viên theo định mức gây áp lực cho việc tổ chức dạy học hai buổi/ngày.

Từ những bất cập tại từng trường học, có thể thấy bài toán giáo dục ở Nam Dong không chỉ dừng ở những khó khăn riêng lẻ mà đang đặt ra yêu cầu đầu tư đồng bộ hơn.

Khoảng trống hạ tầng và bài toán đầu tư

Ông Bùi Công Cường - Chủ tịch UBND xã Nam Dong cho biết, ngay từ khi chính quyền hai cấp đi vào hoạt động, địa phương đã tổ chức kiểm tra, rà soát toàn diện thực trạng trường lớp, đội ngũ giáo viên và điều kiện dạy học trước năm học mới nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn.

Những phòng học tại Trường Tiểu học Tô Hiệu đã hơn 30 năm tuổi, nhiều hạng mục xuống cấp cần được đầu tư, nâng cấp. (Ảnh: TH)

Theo ông Cường, những hạn chế về cơ sở vật chất, điều kiện dạy học và đội ngũ nhân lực không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục mà còn tạo ra khoảng cách về cơ hội học tập giữa các khu vực.

“Thiếu hạ tầng, thiết bị công nghệ hay phòng chức năng sẽ khiến việc triển khai chuyển đổi số gặp nhiều trở ngại. Khi giáo viên còn phải xoay xở với những điều kiện tối thiểu thì việc tiếp cận các mô hình giáo dục số hay ứng dụng công nghệ mới cũng gặp nhiều khó khăn”, ông Cường chia sẻ.

Vị lãnh đạo này cũng cho rằng, nếu tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực, gia tăng bất bình đẳng giáo dục và gây áp lực lớn đối với đội ngũ giáo viên.

Hiện xã Nam Dong có 13 trường học, trong đó còn 2 trường chưa đạt chuẩn quốc gia là Tiểu học Tô Hiệu và Tiểu học Vừ A Dính.

Ông Nguyễn Văn Phú - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Quốc Toản lo lắng an toàn của học sinh khi hàng rào tạm bợ. (Ảnh: TH)

Qua rà soát, nhu cầu đầu tư để duy trì, đánh giá lại và công nhận trường đạt chuẩn giai đoạn 2026–2030 lên tới 130 tỷ đồng – con số cho thấy áp lực rất lớn đối với địa phương trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế. Bên cạnh đó, địa phương còn thiếu khoảng 40 giáo viên để đáp ứng nhu cầu dạy học hai buổi/ngày.

Theo ông Đỗ Duy Nam – Trưởng phòng Văn hoá – Xã hội, ngoài nhu cầu đầu tư tổng thể, một số trường đang cần nguồn lực cấp thiết để bảo đảm tiêu chí trường chuẩn. Riêng hai trường dự kiến đánh giá lại trong năm 2026 là Tiểu học Ngô Quyền và Tiểu học Trần Quốc Toản cần khoảng 19 tỷ đồng để đầu tư, nâng cấp.

“Nguồn kinh phí để thực hiện là hết sức khó khăn, trong khi nhu cầu đầu tư cho trường lớp và cơ sở vật chất còn rất lớn”, ông Nam nhận định.

Cũng theo ông, việc hoàn thiện cơ sở vật chất là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục địa phương, góp phần nâng cao tỷ lệ huy động học sinh đến lớp, đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục và tạo môi trường học tập an toàn, kích thích tư duy sáng tạo.

Không dừng lại ở việc nhận diện khó khăn, địa phương đang từng bước xây dựng lộ trình tháo gỡ những điểm nghẽn của giáo dục cơ sở. Từ rà soát nhu cầu đầu tư trường lớp, đề xuất kinh phí nâng cấp hạ tầng đến kiến nghị bổ sung giáo viên theo định mức, nhiều giải pháp được đưa vào kế hoạch với kỳ vọng tạo chuyển biến rõ nét trong những năm tới.

Những bờ rào trường học sau nhiều năm đang xuống cấp trầm trọng, ảnh hưởng đến an toàn cho học sinh. (Ảnh: TH)

Những dãy phòng học cũ vẫn đang mang trên mình dấu vết của thời gian và thiếu thốn kéo dài. Hơn cả những công trình cần được sửa chữa, nâng cấp, điều giáo dục Nam Dong cần lúc này là sự quan tâm cùng những giải pháp, nguồn lực phù hợp để học sinh vùng khó có cơ hội học tập tốt hơn, không bị bỏ lại phía sau trên hành trình đổi mới giáo dục.