Đột phá giáo dục và đào tạo TPHCM từ Nghị quyết 71

.t1 { text-align: justify; }

Chiều 7/1, Học viện Cán bộ TPHCM phối hợp với Trường Đại học Thủ Dầu Một tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề "Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trên địa bàn TPHCM theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị".

Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục, giảng viên đến từ các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, qua đó làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong quá trình triển khai Nghị quyết 71 tại TPHCM - đô thị đặc biệt, trung tâm lớn về giáo dục và đào tạo của cả nước.

Từ tư duy đến hành động

Phát biểu đề dẫn, PGS.TS Nguyễn Văn Y - Giám đốc Học viện Cán bộ TPHCM nhấn mạnh, hội thảo diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo (GenAI), chuyển đổi số toàn diện, nơi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành nguồn lực then chốt quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Y, Nghị quyết số 71 xác định rõ giáo dục và đào tạo là nhân tố quyết định tương lai dân tộc, giữ vai trò trung tâm trong chiến lược phát triển đất nước.

Với vị thế là đầu tàu kinh tế, khoa học - công nghệ và giáo dục của cả nước, TPHCM không chỉ chịu tác động mạnh mẽ từ các biến động toàn cầu mà còn mang sứ mệnh tiên phong hiện thực hóa các đột phá chiến lược về giáo dục và đào tạo.

"Hội thảo được tổ chức nhằm nhận diện rõ thực trạng, thách thức, đồng thời tìm kiếm các giải pháp mang tính đột phá về nhận thức và tư duy, tạo động lực để giáo dục TPHCM chuyển mình mạnh mẽ trong giai đoạn mới", ông Y nói.

Đoàn chủ trì hội thảo. Ảnh: T.N.

Ban Tổ chức nhận được sự quan tâm từ các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học với nhiều tham luận chuyên sâu, tập trung vào ba nhóm nội dung chính: xây dựng nền tảng tư tưởng và thể chế cho đột phá giáo dục.

Trong đó, nhấn mạnh việc kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu và vận dụng hiệu quả các cơ chế đặc thù để thí điểm mô hình giáo dục mới.

Thứ hai là thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ sinh thái học tập số, trường học thông minh, cá nhân hóa lộ trình học tập.

Cuối cùng, phát triển đội ngũ nhà giáo và đào tạo công dân toàn cầu, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế nhưng vẫn giữ vững bản sắc và giá trị cốt lõi.

Định vị TPHCM là trung tâm giáo dục đổi mới sáng tạo

Từ kinh nghiệm quốc tế, PGS.TS Trương Thị Hiền - Chủ tịch Hội Nữ trí thức TPHCM, nguyên Giám đốc Học viện Cán bộ TPHCM cho rằng, giáo dục và đào tạo của TPHCM cần được đặt trong một tầm nhìn dài hạn, gắn với chiến lược phát triển đô thị và quốc gia.

Theo bà Hiền, TPHCM cần được định vị là trung tâm giáo dục đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á, không chỉ dựa trên quy mô đào tạo mà quan trọng hơn là chất lượng, năng lực sáng tạo và sức lan tỏa tri thức. Đây là định hướng đã được nhiều quốc gia áp dụng thành công trong quá trình phát triển giáo dục đại học.

Bà nhấn mạnh, giáo dục đại học không thể phát triển đơn độc mà cần sự phối hợp đồng bộ giữa Trung ương, chính quyền thành phố, các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và toàn xã hội. Chỉ khi có sự liên kết chặt chẽ này, giáo dục mới thực sự trở thành động lực cho đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

PGS.TS Trương Thị Hiền - Chủ tịch Hội Nữ trí thức TPHCM. Ảnh: T.N.

Bà Hiền chia sẻ thêm, chính sách quan trọng khác là TPHCM cần phát huy vai trò "phòng thí điểm chính sách" trong giáo dục đại học, mạnh dạn thí điểm các mô hình tự chủ đại học, đào tạo liên ngành, chuyển đổi số, đồng thời tăng cường liên kết giữa nhà trường - doanh nghiệp - khu công nghệ cao.

Giáo dục đại học của TPHCM cũng cần gắn chặt với ba trụ cột chiến lược gồm chuyển đổi số, phát triển hạ tầng đô thị thông minh và kinh tế tri thức.

Trong đó, các lĩnh vực đào tạo như công nghệ số, đô thị thông minh, kinh tế xanh, tài chính xanh… cần được quan tâm phát triển nhằm đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

PGS.TS Trương Thị Hiền khẳng định, đây không phải là những yêu cầu mang tính ngắn hạn mà là chiến lược dài hạn đến năm 2045, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 31 của Bộ Chính trị về phát triển TPHCM.

Từ thực tiễn quốc tế, PGS Hiền nhấn mạnh quan điểm, giáo dục không đi sau phát triển mà luôn giữ vai trò định hướng cho chất lượng phát triển. Nếu giáo dục chậm đổi mới, quốc gia đó sẽ tụt hậu và khó có thể phát triển bền vững.

Với quyết tâm chính trị, tư duy đổi mới và sự đồng hành của đội ngũ trí thức, nhà khoa học, bà bày tỏ niềm tin rằng giáo dục và đào tạo TPHCM sẽ thực sự trở thành động lực cốt lõi, góp phần đưa TPHCM và cả nước phát triển nhanh hơn, bền vững hơn trong giai đoạn tới.

Giảng viên trường chính trị là lực lượng then chốt thực hiện Nghị quyết 71

Bên cạnh các góp ý chính sách hội thảo cũng dành nhiều thời gian bàn về vai trò của đội ngũ giảng viên trong thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW.

Theo TS Nguyễn Hữu Hào - giảng viên Khoa Lý luận cơ sở, Học viện Cán bộ TPHCM, trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển nhanh của công nghệ mới, việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy tại các trường chính trị vẫn còn hạn chế, chủ yếu dừng ở mức độ đơn giản, chưa đi sâu vào bản chất, chưa khai thác hiệu quả các công cụ phục vụ thảo luận, trao đổi học thuật và đào tạo chuyên sâu.

TS Nguyễn Hữu Hào - giảng viên Khoa Lý luận cơ sở, Học viện Cán bộ TPHCM. Ảnh: T.N.

TS Hào cho rằng, thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao vai trò của đội ngũ giảng viên, những người giữ vai trò định hướng, dẫn dắt trong đào tạo nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Từ đó, ông Hào đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm, việc nâng cao nhận thức của giảng viên về đột phá phát triển giáo dục - đào tạo, xây dựng đội ngũ có bản lĩnh chính trị vững vàng, không ngừng rèn luyện phẩm chất đạo đức, đồng thời đổi mới phương pháp giảng dạy, lấy người học làm trung tâm.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh nghiên cứu khoa học trong đội ngũ giảng viên được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo.

TS Nguyễn Hữu Hào cho rằng, nếu giảng viên chỉ truyền đạt lại nội dung giáo trình mà không nghiên cứu chuyên sâu, sẽ khó mang lại giá trị mới cho người học và khó đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Dẫn lại quan điểm của các nhà lãnh đạo trên thế giới và tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, TS Hào khẳng định, trong bối cảnh hiện nay, việc quán triệt sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các nghị quyết của Đảng, đặc biệt là tinh thần đổi mới mạnh mẽ để giáo dục thực sự trở thành quốc sách hàng đầu, động lực then chốt của phát triển đất nước và tương lai dân tộc, là yêu cầu cấp thiết đối với đội ngũ giảng viên các trường chính trị.

Đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: T.N.