Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai liên tục tiếp nhận các ca ngộ độc khí CO (carbon monoxide), phần lớn liên quan thói quen đốt than, củi sưởi ấm trong không gian kín. Dù nguy cơ được cảnh báo nhiều năm, các ca bệnh nặng, thậm chí tử vong, vẫn tái diễn khi nhiệt độ giảm mạnh.
Gần đây nhất là trường hợp người phụ nữ 43 tuổi ở Hà Nội nhập viện ngày 26/1 trong tình trạng chậm chạp, nhiễm toan chuyển hóa, tổn thương tim và cơ. Theo người nhà, hai vợ chồng đốt than trong phòng kín để sưởi. Chồng đặt chậu than đang cháy vào lều xông khói rồi ngồi bên trong, còn người vợ nằm trên giường. Khi được phát hiện, người vợ lúc tỉnh lúc mê, còn người chồng đã tử vong ngay trong phòng.
Trước đó, hai bố con ở xã Hồng Sơn (Hà Nội) mang than củi đang cháy vào phòng, đóng kín cửa đi ngủ. Nửa đêm, người thân đi làm về phát hiện cả hai tím tái, đau mỏi toàn thân, nôn ói và được đưa đi cấp cứu. Các bác sĩ xác định nguyên nhân là ngộ độc khí CO.
Bệnh nhân nữ hôn mê, thở máy do ngộ độc khí CO.
Một trường hợp khác là bệnh nhân nữ 88 tuổi ở Ninh Bình. Khoảng 14h ngày 22/1, cụ đốt than củi rồi bê vào phòng kín để sưởi ấm. Hai giờ sau, người nhà phát hiện cụ hôn mê, không đáp ứng, bên cạnh có chất nôn. Bệnh nhân được đặt nội khí quản, thở máy tại tuyến dưới trước khi chuyển lên Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng nguy kịch.
Theo TS Nguyễn Đăng Đức, bác sĩ điều trị tại Trung tâm Chống độc, các trường hợp trên đều có điểm chung là đốt than trong phòng kín, dẫn đến nhiễm độc CO nặng. Hiện một bệnh nhân nam có tổn thương não, các bệnh nhân nữ bị tổn thương tim, suy tim, tiêu cơ tim, nguy cơ cao để lại di chứng tâm thần, thần kinh.
TS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, cho biết khí CO sinh ra khi các nhiên liệu chứa carbon như củi, than, xăng dầu cháy không hoàn toàn trong không gian kín. Đây là loại khí không màu, không mùi, rất khó nhận biết nhưng hấp thu vào cơ thể cực nhanh, làm máu mất khả năng vận chuyển oxy, gây ngạt tế bào, tổn thương não, tim và có thể khiến nạn nhân bất tỉnh chỉ trong thời gian ngắn, đặc biệt nguy hiểm khi đang ngủ.
Theo các nghiên cứu y học, khoảng 50% người từng ngộ độc CO, kể cả mức độ nhẹ, có nguy cơ gặp di chứng muộn như suy giảm trí nhớ, rối loạn tâm thần, sa sút trí tuệ, rối loạn vận động, thậm chí liệt hoặc mù vỏ não. Một số trường hợp có biểu hiện nôn, đau bụng, dễ nhầm với ngộ độc thực phẩm, khiến giai đoạn vàng điều trị bị bỏ lỡ.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối không đốt than tổ ong, than củi, than hoa hay sử dụng thiết bị đốt nhiên liệu trong phòng kín. Nếu buộc phải dùng, cần đảm bảo không gian thông thoáng, có lưu thông khí đầy đủ.
Khi phát hiện người nghi bị ngộ độc, việc đầu tiên là mở toàn bộ cửa để khí độc thoát ra, đưa nạn nhân ra nơi thoáng khí, đồng thời gọi cấp cứu y tế. Trường hợp người bệnh hôn mê, ngừng thở hoặc ngừng tim, cần tiến hành sơ cứu ngừng tuần hoàn ngay và chuyển tới cơ sở y tế gần nhất.
TS Nguyên cũng lưu ý, nhiều ngôi nhà hiện nay thiếu hệ thống thông khí an toàn. Ở các nước có mùa đông khắc nghiệt, lò sưởi luôn đi kèm ống khói lớn và thiết bị phát hiện khí CO. Đây là giải pháp căn cơ cần được tính đến trong quy hoạch, xây dựng nhà ở để hạn chế những tai nạn thương tâm do khí độc gây ra.
