Từ ngày 1/1/2026, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) và Nghị định 320/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, trong đó nhiều quy định mới liên quan đến điều kiện chi phí được trừ đang khiến không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh chuyển đổi, băn khoăn khi thực hiện.
Tại Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính, một trong những câu hỏi được đặt ra là: nếu doanh nghiệp trả lương cho người lao động bằng tiền mặt hoặc hiện vật, với mức trên 5 triệu đồng/người/lần chi trả, thì khoản chi này có được đưa vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp hay không?
Theo doanh nghiệp đặt câu hỏi, tại tiết c, khoản 1, Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP có quy định: "Khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên. Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng".
Do đó, doanh nghiệp lo ngại rằng nếu trả lương bằng tiền mặt hoặc hiện vật cho người lao động với số tiền trên 5 triệu đồng mỗi lần chi trả, thì có thể bị coi là không đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt và bị loại khỏi chi phí được trừ.
Trả lời nội dung này, Bộ Tài chính đã viện dẫn trực tiếp Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP, trong đó làm rõ phạm vi áp dụng của điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt.
Theo Điều 9 Luật Thuế TNDN, doanh nghiệp được trừ các khoản chi nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện:
- Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh;
- Khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp;
- Riêng đối với các khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị lớn thì phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định.
Nghị định 320/2025/NĐ-CP tiếp tục cụ thể hóa nguyên tắc này tại Điều 9, nhưng Bộ Tài chính nhấn mạnh: Quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt chỉ áp dụng đối với các khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán tương tự, không áp dụng cho tiền lương, tiền công trả cho người lao động.
Nói cách khác, tiền lương không phải là khoản "mua hàng hóa, dịch vụ", mà là chi phí nhân công, nên không thuộc diện bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt, dù giá trị mỗi lần chi trả trên 5 triệu đồng.
Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, để tiền lương, tiền công được tính vào chi phí được trừ, doanh nghiệp chỉ cần đáp ứng các điều kiện chung:
- Có hợp đồng lao động, thỏa ước, quy chế trả lương;
- Có bảng lương, bảng chấm công, chứng từ chi trả;
- Khoản chi phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Việc doanh nghiệp trả bằng tiền mặt, chuyển khoản hay hiện vật không làm thay đổi bản chất chi phí, miễn là chứng minh được việc chi trả là có thật và hợp pháp.
Kỳ Thư
