Đề xuất quản lý thực phẩm bổ sung theo 2 cơ chế để doanh nghiệp lựa chọn
Hai cơ chế quản lý thực phẩm bổ sung để doanh nghiệp lựa chọn
Theo cơ quan soạn thảo, đề xuất này được ra trong bối cảnh nhiều vụ việc được cơ quan chức năng phát hiện và xử lý liên quan thực phẩm giả, thổi phồng tính năng, công dụng lừa dối khách hàng…, tập trung ở nhóm sản phẩm thực phẩm bổ sung.
Cụ thể, một số thực phẩm bổ sung tự công bố, tự quảng cáo dẫn đến thổi phồng tính năng, công dụng sản phẩm. Nhiều diễn viên, người nổi tiếng, thậm chí cả hoa hậu…phải liên tục xin lỗi sau khi livestream (phát trực tiếp) bán hàng với những lời quảng cáo lố, sai sự thật, thổi phồng công dụng sản phẩm.
Đại diện Cục An toàn thực phẩm cho biết, nhóm sản phẩm này đưa vào tiền kiểm sẽ khắc phục được tình trạng bất cập trên, bảo đảm tính công bằng trong kinh doanh giữa các doanh nghiệp, góp phần bảo vệ lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.
Bản thân các doanh nghiệp uy tín, làm ăn chân chính cũng đề nghị không đánh đồng giữa các sản phẩm bổ sung thực sự có công dụng đúng như công bố khuyến cáo với các sản phẩm chỉ bổ sung không đáng kể vitamin, khoáng chất không có công dụng.
Do đó, cơ quan quản lý nhà nước cần phải áp dụng cơ chế đăng ký công bố sản phẩm để xem xét tài liệu khoa học nghiên cứu, chứng minh công dụng đối với thực phẩm bổ sung có công bố khuyến cáo về sức khỏe để bảo đảm tính công bằng, minh bạch thông tin, bảo vệ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Từ thực tế trên, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đề xuất quy định quản lý thực phẩm bổ sung theo 2 cơ chế để doanh nghiệp lựa chọn.
Thứ nhất, thực phẩm bổ sung thông thường chưa được nghiên cứu bài bản về sản phẩm bao gồm công dụng, tiêu chuẩn thì không được công bố khuyến cáo sức khỏe và được áp dụng hình thúc công bố tiêu chuẩn sản phẩm.
Thứ hai, thực phẩm bổ sung có công bố khuyến cáo sức khỏe phải áp dụng hình thức đăng ký công bố sản phẩm do cần có nghiên cứu bài bản về công dụng, hồ sơ kỹ thuật để chứng minh tiêu chuẩn sản phẩm, độ ổn định để đánh giá hạn sử dụng sản phẩm.
Ở góc độ quốc tế, nhóm thực phẩm bổ sung được đưa vào nhóm có khuyến cáo sức khỏe phù hợp theo Codex. Nguyên tắc của Codex là nếu công bố về hàm lượng vitamin, khoáng chất phải có căn cứ định lượng; công bố về sức khỏe phải dựa trên bằng chứng khoa học phù hợp, không gây hiểu nhầm và đáp ứng điều kiện áp dụng công bố.
Đặc biệt, Codex không tự động cho phép mọi thực phẩm có bổ sung vitamin, khoáng chất được công bố tác dụng sức khỏe và không chủ trương bổ sung vitamin, khoáng chất một cách tùy tiện. Việc bổ sung phải có mục đích dinh dưỡng phù hợp, có cơ sở khoa học, bảo đảm an toàn dựa trên tổng lượng hấp thụ và không gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.
"Từ quy định này, người dân sẽ được sử dụng sản phẩm đúng nhu cầu dinh dưỡng, đúng mục đích bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe và đúng giá trị thật của sản phẩm với số tiền bỏ ra", đại diện Cục An toàn thực phẩm cho biết.
Giấy đăng ký công bố sản phẩm không phải có hiệu lực vĩnh viễn
Một điểm mới trong dự thảo Luật là quy định về hiệu lực giấy đăng ký bản công bố sản phẩm là 5 năm.
Theo đó, việc gia hạn giấy đăng ký bản công bố sản phẩm là thủ tục đơn giản, chỉ cần khai báo thông tin: các thông tin lưu hành sản phẩm; thông tin vi phạm, thu hồi và sự cố không đảm bảo an toàn thực phẩm trong nước và nước ngoài, cập nhật thông tin duy trì điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm của cơ sở sản xuất.
Ngay sau khi điền đầy đủ thông tin trên cơ sở dữ liệu hoặc nộp thông báo gia hạn (trường hợp chưa hoàn thiện cơ sở dữ liệu) cơ sở vẫn giữ số đăng ký bản công bố sản phẩm cũ và được tiếp tục hoạt động sản xuất, kinh doanh mà không cần chờ xét duyệt; cơ chế gia hạn tự động không gây ách tắc, không phát sinh giấy phép con và chi phí, thời gian của doanh nghiệp.
Đồng thời, cơ chế này là cần thiết để cơ quan quản lý làm sạch dữ liệu, loại bỏ các sản phẩm không tồn tại trên thực tế; công khai thông tin cho người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm đảm bảo an toàn thực phẩm; phục vụ công tác hậu kiểm; phục vụ công tác đánh giá nguy cơ, qua đó tăng tính tuân thủ pháp luật của cơ sở lưu hành sản phẩm.
Hiền Minh
