Để Việt Nam 'chạm tay' vào đích tăng trưởng 2 con số

Quý II/2026, kinh tế Việt Nam có thể tăng từ 8,2% đến 8,5% so với cùng kỳ năm trước. (Ảnh: Gia Thành)

Duy trì sức chống chịu

Trong 5 tháng đầu năm 2026, các chỉ số kinh tế tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan. Điều này chứng minh rằng, nền kinh tế Việt Nam vẫn đang duy trì sức chống chịu và bền bỉ vượt qua các thách thức từ bên ngoài.

Một số điểm sáng trong 5 tháng qua phải kể đến Chỉ số Sản xuất công nghiệp (IIP) tăng hơn 9%, cao nhất trong cùng kỳ từ năm 2021. Trong khi đó, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 5 tháng tăng hơn 11%, cao nhất từ năm 2024 đến nay; khách quốc tế đạt gần 11 triệu lượt, cao nhất từ trước đến nay, tăng gần 15%...

Xuất nhập khẩu 5 tháng cũng cao nhất từ trước tới nay, ước đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ, trong đó xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5%; nhập khẩu đạt 229,6 tỷ USD, tăng 30,8%.

More from WVR
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát động Phong trào thi đua quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số

Các chỉ số đáng chú ý khác là số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt 142.600, tăng 27,6% so với cùng kỳ, cao hơn số rút lui (129.300 doanh nghiệp, tăng 15,8%). Như vậy, đến thời điểm hiện tại, số doanh nghiệp đang hoạt động lên tới 1.064.300 doanh nghiệp, tăng 39.400 doanh nghiệp (tăng 3,8%) so với cuối năm 2025.

Trong khi đó, khu vực đầu tư ghi nhận nhiều tín hiệu nổi bật. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân đạt 9,75 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm, tăng 9,6% so với cùng kỳ và là mức cao nhất của giai đoạn 5 tháng đầu năm trong vòng 5 năm trở lại đây. Đáng chú ý, 82,7% vốn FDI giải ngân tập trung vào lĩnh vực chế biến, chế tạo. Các dự án mở rộng của Samsung, SK và BYD tiếp tục được triển khai trong giai đoạn này.

Đầu tư công cũng được kỳ vọng trở thành một động lực quan trọng trong những tháng cuối năm. Kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 khoảng 1,1 triệu tỷ đồng. Tính đến hết tháng 5/2026, giải ngân đạt 21,6% kế hoạch năm và tiếp tục được dự báo tăng tốc trong nửa cuối năm theo xu hướng thường thấy những năm gần đây.

Bên cạnh dòng vốn FDI và đầu tư công, các chương trình cải cách thể chế tiếp tục được thúc đẩy trong thời gian qua. Chính phủ đang tập trung vào các giải pháp đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, đơn giản hóa thủ tục hành chính, xử lý các điểm nghẽn dự án, phát triển thị trường vốn và hoàn thiện các chính sách liên quan đến nhà ở, bất động sản.

Trong đó, mục tiêu cắt giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính, xử lý các dự án tồn đọng và thúc đẩy phát triển hạ tầng được xem là những nội dung đáng chú ý trong chương trình điều hành kinh tế thời gian tới.

Nhận định về kinh tế Việt Nam, các chuyên gia của SSI Research cho rằng, nền kinh tế đang chuyển sang một động lực tăng trưởng mới, với đầu tư đóng vai trò dẫn dắt thay cho tiêu dùng và xuất khẩu ròng. SSI Research đánh giá cao các chỉ báo kinh tế trong tháng 5/2025 tiếp tục cho thấy sức chống chịu tích cực của nền kinh tế.

Một diễn biến đáng chú ý mà các chuyên gia của SSI Research nhấn mạnh là cán cân thương mại chuyển từ trạng thái xuất siêu sang nhập siêu. Trong 5 tháng đầu năm nay, Việt Nam ghi nhận nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm ngoái xuất siêu hơn 5 tỷ USD.

Theo SSI Research, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc doanh nghiệp đẩy mạnh nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu phục vụ đầu tư và mở rộng sản xuất. Vì vậy, tình trạng nhập siêu hiện nay chưa hẳn là tín hiệu tiêu cực.

"Đây có thể được xem là dấu chân nhập khẩu của một chu kỳ đầu tư mới thay vì dấu hiệu suy giảm năng lực cạnh tranh của nền kinh tế", các chuyên gia nhận định.

Cán cân thương mại Việt Nam chuyển từ trạng thái xuất siêu sang nhập siêu. (Nguồn: Vneconomy)

Tăng trưởng quý II/2026 có thể tiến sát ngưỡng 9%

Trên cơ sở các chỉ số hiện tại, SSI Research dự báo, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quý II/2026 có thể tăng từ 8,2% đến 8,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong trường hợp các số liệu tháng 6 tiếp tục cải thiện mạnh, tăng trưởng quý II/2026 hoàn toàn có thể tiến sát ngưỡng 9%.

Theo SSI Research, động lực chính đến từ làn sóng giải ngân FDI đang tăng tốc và hiệu ứng lan tỏa của đầu tư công khi nhiều dự án hạ tầng lớn bước vào giai đoạn triển khai mạnh trong nửa cuối năm.

Trong khi đó, các chuyên gia của Ngân hàng Thế giới (WB) Việt Nam nhận thấy, trong ngắn hạn, triển vọng kinh tế Việt Nam vẫn đối mặt với rủi ro do môi trường quốc tế biến động khó lường. WB dự báo, tăng trưởng toàn cầu năm nay có thể chậm lại, kéo theo tăng trưởng của Việt Nam bị ảnh hưởng phần nào.

"Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của Việt Nam trong năm nay và vài năm tới vẫn sẽ neo ở mức cao, dao động từ 7-8%. Đây là con số vượt xa các nền kinh tế khác trong khu vực ASEAN và các thị trường mới nổi lớn", đại diện WB nói.

Để duy trì đà tăng trưởng, theo WB, Việt Nam cần tập trung tái cấu trúc để tăng trưởng cân bằng hơn, hỗ trợ khối doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước có không gian phát triển, giải quyết các điểm yếu của khu vực tài chính và thực hiện tốt các kế hoạch đầu tư công.

Trên hết, hai nền tảng cần giữ vững là: Duy trì ổn định kinh tế vĩ mô để neo giữ niềm tin và nâng cao năng lực quản trị rủi ro để tăng trưởng nhanh không đi kèm với các tổn thương mới.

Kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Tại Họp báo thường kỳ quý II/2026 diễn ngày 17/6, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi khẳng định, Chính phủ và Bộ Tài chính kiên định mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong năm 2026 và không điều chỉnh mục tiêu này dù bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.

Theo lãnh đạo Bộ Tài chính, các cơ quan chức năng đã xây dựng nhiều kịch bản ứng phó khác nhau để hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp phát huy tối đa các nguồn lực hiện có, qua đó tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

"Lãnh đạo Bộ Tài chính và toàn ngành tuyệt đối không chủ quan với những kết quả đã đạt được. Chúng tôi tiếp tục chỉ đạo sát sao từng đơn vị, từng lĩnh vực công tác; xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm thực hiện; chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với các tình huống phát sinh để bảo đảm hoàn thành tốt nhất các mục tiêu, nhiệm vụ tài chính - ngân sách nhà nước năm 2026", Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.

Để "cán đích" đó, ông Dương Tiến Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước (Bộ Tài chính) cho hay, Bộ đã phối hợp với các bộ, ngành tham mưu Chính phủ giao cụ thể các chỉ tiêu tăng trưởng cho từng địa phương và doanh nghiệp nhà nước.

Ông chia sẻ thêm: "Việc giao chỉ tiêu sớm thể hiện tinh thần đổi mới trong quản lý điều hành, tăng cường phân cấp, phân quyền và tạo sự chủ động tối đa cho các đơn vị trong tổ chức thực hiện. Qua theo dõi và nắm bắt tình hình, các địa phương và doanh nghiệp đều đồng tình, chủ động xây dựng kế hoạch triển khai các nhiệm vụ được giao".

Đại diện Cục Thống kê (Bộ Tài chính) nêu quan điểm, bên cạnh các động lực truyền thống như đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu, Việt Nam sẽ thúc đẩy các động lực mới như kinh tế xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, cùng các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho kinh doanh, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công để hiện thực hóa mục tiêu này.

TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu và Phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) nhận thấy, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, điều quan trọng nhất là phải cải cách thể chế và cắt giảm thủ tục hành chính thực chất.

Bên cạnh đó, Việt Nam cần giữ ổn định kinh tế vĩ mô, tránh đánh đổi tăng trưởng bằng lạm phát cao, bất ổn tỷ giá hay bong bóng tài sản. Theo chuyên gia, tăng trưởng cao nhưng thiếu bền vững sẽ khiến nền kinh tế phải trả giá lớn hơn trong tương lai.

Vị TS này khẳng định, tăng trưởng 2 con số không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào mở rộng vốn, lao động như trước, mà phải chuyển sang nâng năng suất thông qua khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Khu vực kinh tế tư nhân cần được phát triển thành lực lượng dẫn dắt, còn đầu tư công phải đóng vai trò “vốn mồi”, tập trung vào các hạ tầng chiến lược để kéo theo đầu tư xã hội và tạo động lực tăng trưởng dài. Làm được điều này, Việt Nam sẽ "chạm tay" vào đích tăng trưởng 2 con số.