xuân

Đâu mới là lời giải cho bài toán giá dầu tăng cao hiện tại?

Tâm lý hoang mang của giới đầu tư trước căng thẳng tại Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng vọt. Các nền kinh tế lớn nhất thế giới hiện đang cân nhắc việc giải phóng khẩn cấp hàng triệu thùng dầu ra thị trường.
Đâu mới là lời giải cho bài toán giá dầu tăng cao hiện tại?
Tàu chở hàng khối Galaxy Globe và tàu chở dầu Luojiashan neo đậu tại Muscat, Oman, ngày 9/3. (Nguồn: Getty Images)

Tuy nhiên, dù con số này nghe có vẻ lớn, các chuyên gia cho rằng ngay cả hàng chục triệu thùng dầu cũng chỉ như “muối bỏ bể” nếu so với nhu cầu dầu mỏ toàn cầu.

Giá tăng do tác động khách quan

Theo CNN, nguyên nhân là do thế giới tiêu thụ một lượng dầu khổng lồ mỗi ngày, đến mức ngay cả một đợt xả kho với quy mô lớn trong một lần cũng không thể bù đắp được việc eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa.

Đây là tuyến đường thủy trọng yếu cho các chuyến hàng dầu mỏ toàn cầu, nhưng hiện đã gần như tê liệt do căng thẳng trong khu vực.

Daniel Raimi, chuyên gia tại tổ chức nghiên cứu năng lượng Resources for the Future, nhận định: “Tác động không phải là con số không, nhưng có khả năng sẽ khá nhỏ. Và khi xem xét khối lượng giao dịch dầu mỏ toàn cầu, ở mức khoảng 100 triệu thùng mỗi ngày, thì ngay cả một đợt giải phóng kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) có phối hợp cũng sẽ chỉ tác động khiêm tốn đến giá dầu thế giới".

Nhóm G7 gồm các nền kinh tế lớn (Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Anh và Mỹ) đã nhắc đến khả năng xả kho dầu dự trữ, nhưng chưa đưa ra bất kỳ cam kết chính thức nào.

“Chúng tôi sẵn sàng thực hiện các biện pháp cần thiết, bao gồm hỗ trợ nguồn cung năng lượng toàn cầu như xả kho dự trữ,” nhóm G7 tuyên bố.

Dầu thô Brent, thước đo chuẩn quốc tế, đã chốt phiên hôm 9/3 tăng gần 7%, lên mức 98,96 USD/thùng - mức giá chốt phiên cao nhất kể từ năm 2022.

Tổng thống Donald Trump cũng không đưa ra bất kỳ cam kết nào, đồng thời cho biết Mỹ đang tìm cách giữ giá dầu ở mức thấp.

Một nhịp chững lại ngắn ngủi?

Sau khi căng thẳng Nga-Ukraine năm 2022 đẩy giá dầu lên cao, G7 đã phối hợp xả 240 triệu thùng dầu từ kho dự trữ của các nước thành viên, trong đó có 180 triệu thùng từ kho SPR của Mỹ.

Giá xăng bán lẻ thực sự đã hạ nhiệt từ mức đỉnh 5 USD/gallon vào tháng 6/2022, nhưng các chuyên gia cho rằng, đợt xả kho của G7 chỉ đóng góp được phần nhỏ. Một phân tích của Bộ Tài chính Mỹ vào tháng 7/2022 cho thấy, động thái này chỉ làm giảm giá xăng từ 17 đến 42 cent mỗi gallon.

“Nếu không nhờ các đợt giải phóng SPR, chúng ta có thể đã phải chịu mức giá xăng trên 5 USD/gallon trong nhiều tuần vào năm 2022, thay vì chỉ vài ngày,” Tom Kloza, nhà phân tích dầu mỏ độc lập và cố vấn cho Shell Oil, cho biết.

Yếu tố quan trọng nhất để kéo giá dầu xuống lúc này là mở cửa trở lại eo biển Hormuz, nơi gần như đã bị đóng cửa đối với các tàu chở dầu. Khoảng 20% lượng dầu của thế giới chảy qua tuyến đường thủy huyết mạch này.

“Trừ khi hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz sớm được nối lại và duy trì ổn định, các đợt xả kho SPR sẽ chỉ tạo ra một nhịp chững lại ngắn ngủi, trước khi giá dầu thô tiếp tục leo dốc,” Bob McNally, Chủ tịch kiêm nhà sáng lập Rapidan Energy Group, nhận định.

Với mức tiêu thụ dầu toàn cầu vào khoảng 100 triệu thùng mỗi ngày, không một đợt xả kho đơn lẻ nào có thể bù đắp cho việc phong tỏa eo biển này trong một thời gian dài. Và nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài, việc giải phóng dầu từ SPR hiện nay sẽ làm thu hẹp các lựa chọn ứng phó trong tương lai.

Kho dự trữ SPR của Mỹ từng có khoảng 600 triệu thùng dầu trước năm 2022. Hiện nay, con số này chỉ còn 415 triệu thùng.

“Vấn đề cốt lõi đối với các kho dự trữ khẩn cấp là chỉ có thể sử dụng chúng một lần,” Neil Atkinson, học giả thỉnh giảng tại Trung tâm phân tích năng lượng quốc gia, chia sẻ. Nếu không được bơm bổ sung, “một khi đã dùng cạn, kho dự trữ sẽ mất đi vĩnh viễn".