xuân

Đau lưng dữ dội, đi khám phát hiện xẹp cùng lúc 5 đốt sống

Người bệnh dùng corticoid kéo dài, bị loãng xương nặng và gần như hết đau lưng ngay sau khi được bơm xi măng qua da vào 5 đốt sống bị xẹp.

Người bệnh có tiền sử mắc xơ cứng bì toàn thể tiến triển và bệnh phổi kẽ, được chẩn đoán và điều trị khoảng 6 năm nay. Trong quá trình kiểm soát bệnh, người bệnh buộc phải dùng thuốc kéo dài, bao gồm corticoid và thuốc ức chế miễn dịch.

Thời gian gần đây, người bệnh xuất hiện tình trạng đau vùng thắt lưng dữ dội (mức độ đau ghi nhận trước thủ thuật khoảng 6-7/10 điểm), vận động khó khăn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày.

Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ phát hiện người bệnh bị xẹp đồng thời 5 thân đốt sống (gồm T11, L1, L2, L4 và L5) kèm phù tủy xương trên nền loãng xương nặng. Theo giới chuyên môn, việc sử dụng corticoid kéo dài chính là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương ở trường hợp này.

Ca can thiệp do TS.BS Nguyễn Văn Trung, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống, trực tiếp thực hiện.

Ca can thiệp do TS.BS Nguyễn Văn Trung, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống, trực tiếp thực hiện.

Sau khi hội chẩn và đánh giá toàn diện, ê-kíp bác sĩ chỉ định phương pháp tạo hình thân đốt sống bằng xi măng qua da. Đây là kỹ thuật ít xâm lấn giúp tăng độ vững của thân đốt sống bị xẹp, giảm đau và hỗ trợ phục hồi vận động.

Tuy nhiên, việc can thiệp đồng thời 5 đốt sống trên nền bệnh lý phức tạp đặt ra nhiều bài toán khó. Do người bệnh mắc bệnh phổi kẽ, gây mê toàn thân có thể làm tăng nguy cơ biến chứng hô hấp, trong khi gây tê tại chỗ cho cùng lúc 5 vị trí lại đòi hỏi kiểm soát cực kỳ chặt chẽ tổng liều thuốc tê để tránh ngộ độc.

Sau khi đánh giá thể trạng, cân nặng và hội chẩn với bác sĩ gây mê hồi sức, ê-kíp quyết định lựa chọn phương pháp gây tê tại chỗ với liều lượng phù hợp.

Bên cạnh đó, do khả năng dung nạp tư thế nằm sấp của bệnh nhân phổi kẽ bị hạn chế, các bác sĩ phải tính toán kỹ lưỡng và thao tác chuẩn xác nhằm rút ngắn tối đa thời gian thực hiện. Trong quá trình can thiệp, mỗi thân đốt sống được tiếp cận bằng một kim chuyên dụng dưới hướng dẫn của hệ thống X-quang tăng sáng (C-arm).

Ê-kíp kiểm soát chặt chẽ độ đặc, tốc độ và lượng xi măng bơm vào từng vị trí để đảm bảo phân bố phù hợp, hạn chế nguy cơ thoát xi măng ra ngoài.

Ngay sau thủ thuật, tại thời điểm đánh giá ban đầu, người bệnh cho biết tình trạng đau lưng gần như không còn. Kết quả tích cực này tạo điều kiện thuận lợi để người bệnh sớm phục hồi vận động và tiếp tục điều trị các bệnh lý nền.

Các bác sĩ lưu ý, không phải mọi trường hợp xẹp đốt sống đều cần can thiệp bơm xi măng; chỉ định cần dựa trên mức độ đau, kết quả chẩn đoán hình ảnh, đáp ứng điều trị bảo tồn và sức khỏe từng người. Đặc biệt, tạo hình thân đốt sống không thay thế việc điều trị loãng xương. Người bệnh vẫn cần duy trì phác đồ điều trị loãng xương, kiểm soát bệnh nền và phòng ngừa nguy cơ gãy xương mới.

Với người dùng corticoid kéo dài, bác sĩ cần đánh giá nguy cơ suy tuyến thượng thận trước các can thiệp y tế và người bệnh tuyệt đối không tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc. Người bệnh loãng xương cũng cần chú ý phòng tránh té ngã, hạn chế hoạt động dễ gây chấn thương và đi khám ngay khi xuất hiện đau lưng mới (kể cả sau va chạm nhẹ) hoặc suy giảm vận động.