Đắk Lắk: Mái trường nội trú non trẻ với ‘quả ngọt’ đầu mùa

.t1 { text-align: justify; }

Dấu ấn từ giáo dục mũi nhọn

Trong bức tranh chung của giáo dục Đắk Lắk, kết quả Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025-2026 với 114 giải là một dấu mốc đáng ghi nhận. Đáng chú ý, bên cạnh ngôi trường có truyền thống lâu năm, đã xuất hiện những cái tên đến từ các trường vùng khó, đồng bào dân tộc thiểu số.

Ở Trường PTDTNT THPT Đam San (xã Ea Drông), niềm vui đến theo cách rất riêng: lần đầu tiên nhà trường có học sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia. Em Nguyễn Thọ Hoàng Anh, học sinh lớp 12A5 (dân tộc Tày), đoạt giải Khuyến khích môn Địa lí. Với một ngôi trường dân tộc nội trú mới thành lập chưa đầy 4 năm, đây được xem là “quả ngọt” đầu mùa, mang ý nghĩa mở đường hơn là một thành tích thuần túy.

Điều đáng nói, Trường PTDTNT THPT Đam San không có lợi thế về nguồn học sinh đầu vào hay hệ thống học liệu chuyên sâu. Học sinh ở đây là con em người dân tộc thiểu số, đến từ các xã vùng sâu, vùng xa, điều kiện kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn. Vì vậy, việc có học sinh bước ra “sân chơi lớn” cấp quốc gia là kết quả của quá trình tổ chức dạy học bài bản, phù hợp với thực tế, chứ không phải sự bứt phá ngẫu nhiên.

Không dừng lại ở dấu ấn học sinh giỏi quốc gia, năm học 2024-2025, học sinh nhà trường còn ghi nhận nhiều kết quả tích cực ở các kỳ thi học sinh giỏi và sân chơi trí tuệ cấp tỉnh, khu vực. Tổng cộng, trong 3 năm có 73 lượt học sinh giỏi từ cấp tỉnh trở lên; nhiều học sinh đoạt huy chương tại các kỳ thi Olympic truyền thống 10/3, 30/4; tham gia và đạt giải tại các cuộc thi nghiên cứu khoa học, sáng tạo thanh thiếu niên.

Những kết quả ấy, nếu đặt trong điều kiện đặc thù của một trường nội trú vùng khó, cho thấy nỗ lực vượt lên của cả thầy và trò.

Đổi mới quản lý, dạy học từ thực tiễn

Theo thầy Nguyễn Đình Sơn, giáo viên môn Địa lí (người trực tiếp bồi dưỡng học sinh giỏi), thách thức lớn nhất ở Trường PTDTNT THPT Đam San không nằm ở tinh thần học tập, mà ở sự chênh lệch kiến thức nền và rào cản về ngôn ngữ. Học sinh đến từ nhiều dân tộc khác nhau, điều kiện học tập trước đó không đồng đều, khả năng tiếp cận kiến thức nâng cao còn hạn chế.

Xuất phát từ thực tế ấy, nhà trường xác định không thể áp dụng máy móc mô hình bồi dưỡng học sinh giỏi của các trường ở vùng thuận lợi. Đổi mới phương pháp dạy học được triển khai theo hướng “phân hóa”, lấy năng lực và tiến độ của từng học sinh làm trung tâm. Giáo viên không chỉ dạy kiến thức, mà chú trọng hướng dẫn cách tự học, cách đọc – phân tích tài liệu, cách trình bày vấn đề và rèn luyện tư duy độc lập.

Trong điều kiện học liệu còn thiếu, giáo viên chủ động biên soạn tài liệu ôn tập, chắt lọc nội dung từ nhiều nguồn, điều chỉnh cho phù hợp với học sinh nội trú. Công nghệ thông tin, các nền tảng học tập trực tuyến được khai thác tối đa để bù đắp hạn chế về cơ sở vật chất. Mỗi học sinh trong đội tuyển đều có lộ trình học tập cụ thể, được theo dõi sát sao, điều chỉnh kịp thời trong quá trình ôn luyện.

Song song với đổi mới dạy học là công tác quản lý nội trú. Ở Trường PTDTNT THPT Đam San, nội trú không chỉ là nơi ăn ở, mà là môi trường giáo dục toàn diện. Nề nếp sinh hoạt, giờ tự học buổi chiều và buổi tối được tổ chức chặt chẽ, khoa học. Học sinh được rèn thói quen tự giác, học nhóm, hỗ trợ lẫn nhau trong học tập và sinh hoạt.

Nhà trường cũng chú trọng giáo dục kỹ năng sống, tâm lý học đường, giúp học sinh thích nghi với môi trường xa gia đình. Thầy cô giáo, cán bộ quản lý không chỉ đóng vai trò người dạy học, mà còn là chỗ dựa tinh thần, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của học sinh để có biện pháp hỗ trợ phù hợp. Chính sự quan tâm ấy đã tạo nên môi trường nội trú an toàn, kỷ cương nhưng giàu tính nhân văn.

Trao đổi với Báo Giáo dục và Thời đại, ông Nguyễn Bảo Ngọc, Hiệu trưởng Trường PTDTNT THPT Đam San cho biết, dù còn nhiều khó khăn, nhưng tập thể sư phạm nhà trường luôn đoàn kết, coi học sinh như con em. Trong môi trường nội trú, thầy cô không chỉ là người dạy học, mà còn là chỗ dựa tinh thần, là “cha mẹ thứ hai” của học sinh.

“Ngay từ khi thành lập, chúng tôi xác định, sứ mệnh của trường là nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn. Trong đó, đầu tư cho học sinh giỏi là nhiệm vụ trọng tâm. Thực tế, trong gần 4 năm qua có 73 lượt học sinh giỏi từ cấp tỉnh trở lên. Học sinh của nhà trường cũng xuất sắc đạt Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 - Trường học không rác thải nhựa do Bộ Nông nghiệp và Môi trường vinh danh vào ngày 31/1/2026”, ông Ngọc vui mừng nói.

Cũng theo ông Ngọc, thành tích đạt được là minh chứng rõ ràng cho quyết sách của Đảng và Nhà nước là đúng đắn, phục vụ tốt hơn cho con em đồng bào dân tộc thiểu số.

“Quả ngọt” mở lối cho hành trình trồng người

Cùng với giải học sinh giỏi quốc gia đầu tiên, kết quả hai mặt giáo dục trong năm học 2024-2025 cho thấy sự chuyển biến tích cực ở Trường PTDTNT THPT Đam San. Tỷ lệ học sinh xếp loại rèn luyện Tốt đạt trên 93%; tỷ lệ học sinh Giỏi, Xuất sắc tăng so với năm học trước. Những con số ấy phản ánh hiệu quả của công tác quản lý, dạy học và giáo dục toàn diện trong môi trường nội trú.

Ở góc độ quản lý, bà Võ Thị Minh Duyên, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk đánh giá, việc các trường vùng khó như PTDTNT THPT Đam San có học sinh đoạt giải quốc gia là tín hiệu tích cực, tiếp thêm niềm tin để ngành Giáo dục địa phương quyết tâm vươn lên. Đó cũng là minh chứng cho thấy, với cách làm phù hợp và sự kiên trì, giáo dục vùng khó hoàn toàn có thể tạo nên những “kỳ tích” bền vững.

“Quả ngọt” đầu mùa của Trường PTDTNT THPT Đam San vì thế không phải là đích đến, mà là điểm khởi đầu cho một chặng đường dài. Chặng đường ấy đòi hỏi sự kiên trì, tiếp tục đổi mới và giữ vững tinh thần nhân văn trong giáo dục – nơi mỗi học sinh đều được trao cơ hội công bằng để học tập, rèn luyện và trưởng thành.

Từ mái trường nội trú vùng khó, những mầm xanh tri thức đang dần bén rễ. Dù hành trình phía trước còn nhiều thử thách, nhưng với nền móng được đặt ra bằng những quyết sách phù hợp và sự tận tâm của đội ngũ nhà giáo, Trường PTDTNT THPT Đam San có cơ sở để kỳ vọng vào những mùa “quả ngọt” tiếp theo, bền bỉ và thực chất.