Gắn với thị trường lao động
Hội thảo được tổ chức tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội thu hút nhiều chuyên gia về lĩnh vực kỹ năng nghề, đại diện Sở GD&ĐT Hà Nội cùng nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp tham dự.
Phát biểu khai mạc, bà Lê Thị Hằng - Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GD&ĐT) nhấn mạnh, kỹ năng nghề ngày càng giữ vai trò quan trọng trong nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Thi kỹ năng nghề không đơn thuần là hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả của người học mà còn là công cụ thúc đẩy chất lượng đào tạo, gắn đào tạo với yêu cầu của thị trường lao động. Các kỳ thi kỹ năng nghề khu vực và quốc tế còn là môi trường để Việt Nam giao lưu, học hỏi, tiếp cận các tiêu chuẩn, thông lệ tiên tiến, góp phần khẳng định chất lượng nguồn nhân lực có kỹ năng.
Sự phát triển nhanh của công nghệ, phương thức tổ chức đào tạo và thị trường lao động đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với các kỳ thi kỹ năng nghề về tính chuyên nghiệp, khách quan, minh bạch, công bằng và khả năng hội nhập quốc tế.
Hội thảo có sự tham gia của nhiều chuyên gia trong lĩnh vực kỹ năng nghề.
Do đó, bà Lê Thị Hằng nhận định, việc xây dựng Thông tư nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, đồng bộ, khả thi; vừa bảo đảm yêu cầu quản lý Nhà nước, vừa tạo thuận lợi cho các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, chuyên gia và thí sinh trong tổ chức, chuẩn bị và tham dự các kỳ thi.
Theo dự thảo Thông tư, hệ thống thi kỹ năng nghề được tổ chức từ cấp cơ sở đến cấp quốc gia; đồng thời quy định việc chuẩn bị, tham dự các kỳ thi kỹ năng nghề ASEAN, châu Á và thế giới. Trong đó, kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia do Bộ GD&ĐT chủ trì tổ chức định kỳ hai năm một lần trước năm tổ chức Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới; kết quả kỳ thi cấp dưới là một trong những căn cứ lựa chọn thí sinh tham dự kỳ thi cấp cao hơn.
Đáng chú ý, đề thi của mỗi nghề tại kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia được xây dựng dựa trên mô tả kỹ thuật và đề thi của nghề đó đã được sử dụng tại kỳ thi kỹ năng nghề quốc tế. Đối với nghề chưa có mô tả kỹ thuật và đề thi quốc tế, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên hướng dẫn, tổ chức biên soạn và công bố đề thi.
Dự thảo cũng quy định thí sinh dự thi kỹ năng nghề quốc tế là công dân Việt Nam, đáp ứng quy định, quy chế của kỳ thi quốc tế và là người học của cơ sở giáo dục. Ngoài trường hợp đã đoạt giải tại kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia, người học không tham dự kỳ thi quốc gia vẫn có thể được cơ sở giáo dục, cơ quan, tổ chức đề cử dự thi quốc tế bằng kinh phí xã hội hóa, tự bảo đảm.
Nhiều vấn đề được quan tâm
NGƯT.TS Nguyễn Xuân Khánh - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội trao đổi tại hội thảo.
Theo dự thảo, thí sinh là người học đoạt giải tại các kỳ thi trong nước và đoạt huy chương quốc tế được xem xét ưu tiên tuyển dụng làm nhà giáo tại cơ sở giáo dục công lập theo quy định; người đoạt giải quốc gia hoặc huy chương quốc tế được xem xét cộng điểm ưu tiên hoặc tuyển thẳng khi học liên thông lên đại học; người đoạt huy chương tại các kỳ thi kỹ năng nghề quốc tế được công nhận là đại sứ kỹ năng nghề.
NGƯT.TS Nguyễn Xuân Khánh - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cho biết, một vấn đề được nhiều người quan tâm là mở rộng sự tham gia của người lao động và doanh nghiệp. Thí sinh hiện chủ yếu là học sinh, sinh viên, trong khi lao động trẻ tại doanh nghiệp tham gia còn hạn chế.
Do đó, đề xuất các cấp nghiên cứu cơ chế để phát hiện, lựa chọn người lao động có kỹ năng nghề cao; tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào xây dựng đề thi, cung cấp thiết bị, công nghệ, chuyên gia và huấn luyện thí sinh.
Các đại biểu đề nghị quy định theo hướng tiệm cận chuẩn kỹ năng nghề quốc tế nhưng phù hợp với điều kiện thực tế trong nước; chú trọng chuẩn đầu ra, năng lực thí sinh cần đạt thay vì quy định cứng về nhãn hiệu thiết bị, phần mềm. Một số ý kiến đề xuất sử dụng mô tả kỹ thuật mới nhất của các kỳ thi quốc tế làm căn cứ xây dựng đề thi, bảo đảm cập nhật với sự thay đổi nhanh của công nghệ.
Bên cạnh đó, nguồn lực cho huấn luyện và tổ chức thi được các đại biểu nhìn nhận là một trong những khó khăn cần tháo gỡ. Việc huy động, sử dụng kinh phí cần được làm rõ; sự phối hợp giữa Nhà nước, cơ sở giáo dục và doanh nghiệp cần được tăng cường, đi cùng hướng dẫn phù hợp về thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ huấn luyện và tổ chức thi...
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.
Phát biểu kết luận hội thảo, bà Lê Thị Hằng - Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên ghi nhận, đánh giá cao các ý kiến trao đổi của các đại biểu. Đây sẽ là cơ sở để Tổ soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo, bảo đảm tính pháp lý, thống nhất và khả thi; đáp ứng yêu cầu phát triển kỹ năng nghề và hội nhập quốc tế.
