Củng cố chính sách để phát triển đội ngũ giáo viên mầm non

Nâng cao chất lượng giáo viên mầm non trong bối cảnh mới

Ngày 24/4, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội phối hợp với Trường ĐH RMIT Việt Nam và Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam tổ chức hội thảo tham vấn “Phát triển chuyên môn giáo viên mầm non: chính sách, thực tiễn và giải pháp”, nhằm thúc đẩy đối thoại học thuật và tăng cường kết nối giữa các bên liên quan.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Nguyễn Đức Sơn – Hiệu trưởng nhà trường cho biết, Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội lớn từ các chính sách như: phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3–5 tuổi, chiến lược phát triển đội ngũ và các nghị quyết đổi mới giáo dục đến năm 2030. Tuy nhiên, những định hướng này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng nguồn nhân lực.

Theo ông Sơn, chất lượng giáo dục phụ thuộc trực tiếp vào đội ngũ giáo viên, vì vậy nâng cao năng lực, trình độ giáo viên mầm non là nhiệm vụ then chốt. Hội thảo được kỳ vọng góp phần làm rõ các vấn đề từ chính sách đến thực tiễn, qua đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ trong bối cảnh mới.

Ông Phạm Tuấn Anh – Phó Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GD&ĐT) phát biểu tại hội thảo.

Nhấn mạnh vai trò của chính sách, ông Phạm Tuấn Anh – Phó Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GD&ĐT) khẳng định, phát triển đội ngũ giáo viên phải được thực hiện thường xuyên, liên tục và gắn chặt với hệ thống pháp lý.

Thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã tham mưu ban hành nhiều chính sách quan trọng như: Luật Nhà giáo (2025), các văn bản liên quan đến chuẩn nghề nghiệp, chế độ làm việc, định mức biên chế. Trong thời gian tới, hệ thống văn bản hướng dẫn sẽ tiếp tục được hoàn thiện nhằm bảo đảm tính đồng bộ.

Đối với giáo dục mầm non, nhiều chính sách đặc thù đã được triển khai nhằm giữ chân giáo viên như: phụ cấp ưu đãi từ 70% đến 100% tùy khu vực; chế độ nghỉ hưu sớm hơn 5 năm; hỗ trợ nhà công vụ hoặc kinh phí thuê nhà cho giáo viên vùng khó khăn.

Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục rà soát, cập nhật chuẩn nghề nghiệp; điều chỉnh chương trình bồi dưỡng thường xuyên theo hướng thiết thực; đồng thời xây dựng lại chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục phù hợp với yêu cầu mới. Theo ông Tuấn Anh, phát triển đội ngũ chỉ bền vững khi đi kèm hệ thống chính sách đồng bộ.

Bảo đảm công bằng trong giáo dục

Bà Cù Thị Thủy – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục mầm non (Bộ GD&ĐT) chia sẻ tại hội thảo.

Từ góc độ quản lý chuyên ngành, bà Cù Thị Thủy – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục mầm non (Bộ GD&ĐT) cho biết, giáo dục mầm non đang bước vào giai đoạn đổi mới căn bản với trọng tâm là xây dựng chương trình mới và triển khai phổ cập cho trẻ 3–4 tuổi.

Hiện cả nước có hơn 15.000 trường mầm non, chăm sóc trên 5 triệu trẻ, song hệ thống phân bố chưa đồng đều, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn. Thách thức lớn nhất là thiếu khoảng 10.000 giáo viên, cơ sở vật chất hạn chế, tỷ lệ kiên cố hóa ở vùng khó khăn mới đạt khoảng 60%.

Ngoài ra, năng lực số và khả năng tiếp cận giáo dục của trẻ em vùng dân tộc thiểu số còn thấp, tỷ lệ huy động trẻ ở một số khu vực chưa đạt kỳ vọng. Theo bà Thủy, để bảo đảm công bằng trong giáo dục, cần tiếp tục ưu tiên chính sách cho vùng khó, đồng thời đẩy mạnh bồi dưỡng đội ngũ theo đặc thù từng địa phương.

Ở góc độ quốc tế, các chuyên gia cho biết tại Hội nghị thường niên của Ngân hàng Thế giới và Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Việt Nam được xếp trong nhóm 5 quốc gia dẫn đầu về chỉ số Vốn con người mở rộng. Đây là kết quả phản ánh những nỗ lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trong đó có giáo dục mầm non.

Các chuyên gia nhấn mạnh, giáo dục mầm non là nền tảng quan trọng, bởi những năm đầu đời quyết định sự phát triển nhận thức, xã hội và cảm xúc của mỗi cá nhân. Việc Việt Nam ưu tiên nâng cao chất lượng giáo dục mầm non đến năm 2030 được đánh giá là bước đi chiến lược.

Đáng chú ý, dự án “Start Strong” do Ngân hàng Thế giới hỗ trợ từ năm 2021, với sự tham gia của các tổ chức như IBRD và IFC, đang góp phần thúc đẩy cải cách tiếp cận, đổi mới chương trình và hướng tới phổ cập giáo dục mầm non gắn với nâng cao chất lượng.

Các tham luận và kết quả nghiên cứu tại hội thảo được kỳ vọng sẽ trở thành cơ sở thực tiễn quan trọng, góp phần hoàn thiện chính sách và nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, hướng tới phát triển nguồn nhân lực bền vững trong tương lai.

Chuyên gia quốc tế phát biểu.

Hội thảo được tổ chức nhằm chia sẻ các kết quả nghiên cứu mới nhất về chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non tại Việt Nam, đồng thời tham vấn xây dựng khung phát triển chuyên môn và khung năng lực giáo viên mầm non, trong đó có năng lực giáo dục STEM.

Sự kiện cũng tạo diễn đàn để các bên liên quan trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, thảo luận giải pháp chính sách, thúc đẩy mô hình hợp tác công – tư và tăng cường đối thoại đa bên giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo, cơ sở thực hành và các tổ chức quốc tế.

Các phiên làm việc tập trung vào nhiều nội dung trọng tâm như: thực trạng và khuyến nghị về chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non tại Việt Nam; phát triển chuyên môn giáo dục STEM cho giáo viên; xây dựng khung phát triển chuyên môn và hướng dẫn triển khai; cũng như kinh nghiệm thực tiễn tại các cơ sở giáo dục mầm non.

Bên cạnh đó, hội thảo tổ chức các phiên thảo luận chuyên sâu theo nhóm với hai chủ đề chính: hoàn thiện khung năng lực phát triển chuyên môn, đặc biệt trong lĩnh vực STEM; và thúc đẩy hợp tác công – tư trong phát triển đội ngũ, trên cơ sở áp dụng phương pháp tư duy thiết kế.