Hướng đến những mô hình giáo dục mới, hiện đại và có khả năng tạo ra bước nhảy vọt trong tương lai.
Bệ phóng nâng cao chất lượng giáo dục
Xác định Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 71) là động lực quan trọng và cú hích mạnh mẽ thúc đẩy sự phát triển của ngành GD-ĐT Cà Mau. Sở GD&ĐT Cà Mau đã tham mưu Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành chương trình số 03; UBND tỉnh triển khai Kế hoạch số 1088 thực hiện Nghị quyết 71.
Các chương trình hành động, kế hoạch đã cụ thể hóa các nhóm mục tiêu, nhiệm vụ đến năm 2030, năm 2035 và tầm nhìn đến năm 2045, trong đó nhấn mạnh các mục tiêu quan trọng như phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ trường phổ thông đạt chuẩn quốc gia đạt 90% trở lên; hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non từ 3 - 5 tuổi và phổ cập THCS; chỉ số giáo dục trong HDI đạt trên 0,8. Đến năm 2045, xây dựng Cà Mau trở thành một trong 15 tỉnh có chất lượng giáo dục - đào tạo cao nhất cả nước…
Ông Nguyễn Văn Nguyên - Giám đốc Sở GD&ĐT Cà Mau, cho rằng để đạt mục tiêu đó, đòi hỏi cả hệ thống chính trị, toàn xã hội và từng cơ sở giáo dục phải đổi mới tư duy quản trị, quyết tâm cao, hành động quyết liệt, đồng bộ về phát triển giáo dục; đổi mới mạnh mẽ thể chế, cơ chế, chính sách vượt trội cho giáo dục; tăng cường giáo dục toàn diện, xây dựng hệ giá trị con người Cà Mau thời đại mới.
Song song đó, tập trung chuyển đổi số toàn diện trong GD-ĐT; triển khai sắp xếp mạng lưới trường lớp học trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030 gắn với phát triển đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất trường lớp đạt chuẩn. Đồng thời đẩy mạnh hiện đại hóa giáo dục nghề nghiệp, nâng tầm giáo dục đại học, tạo đột phá phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh và khu vực…
Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển (phường An Xuyên) được xem là một trong những lá cờ đầu trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao tại Cà Mau. Ông Lê Chí Nguyễn - Hiệu trưởng nhà trường, cho hay Nghị quyết 71 đã thổi làn gió mới, đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc đổi mới hệ thống các trường chuyên.
Những năm gần đây, Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong nhà trường, thông qua việc mở các lớp chuyên Tin học, tổ chức các cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật, thành lập Ban nghiên cứu khoa học, STEM trong nhà trường... Tuy nhiên, học sinh trong trường tiếp cận với công nghệ, hoạt động STEM vẫn còn hạn chế, trường cơ bản còn thiếu hạ tầng số, phòng học chuyên môn, các mô hình…
“Thực hiện theo tinh thần Nghị quyết 71, dự kiến thời gian tới nhà trường sẽ mở thêm những lớp chuyên có tính chất liên môn hoặc những lớp chuyên về công nghệ; trí tuệ nhân tạo; chuyển đổi số; các lớp chuyên khối STEM/STEAM… Tuy nhiên, muốn làm được điều đó, đòi hỏi trường phải đáp ứng 3 yếu tố cơ bản về nhân lực, vật lực và đẩy mạnh truyền thông.
Đặc biệt về vật lực, trường cần được đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy và học, nhất là trang thiết bị công nghệ, chuyển đổi số, đầu tư phòng thí nghiệm, nghiên cứu… Hy vọng thời gian tới trường sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ đầu tư của ngành và chính quyền địa phương, tạo điều kiện để trường phát triển theo hướng toàn diện”, ông Lê Chí Nguyễn kỳ vọng.
Ông Phạm Việt Hưng - Hiệu trưởng Trường THPT Đầm Dơi (xã Đầm Dơi), cho hay nhà trường luôn bám theo các mục tiêu mà tỉnh đã đề ra trong thực hiện Nghị quyết 71 về đột phá phát triển GD-ĐT. Mục tiêu trọng tâm của trường là xây dựng trường học hạnh phúc và đào tạo học sinh thành công dân toàn cầu.
“Muốn làm được điều này Hiệu trưởng, cán bộ quản lý phải là người thay đổi tư duy đầu tiên. Thay đổi trong cách vận hành nhà trường, lấy hạnh phúc của học sinh, thầy cô làm thước đo cho sự phát triển của nhà trường. Tạo môi trường thuận lợi để các em tự do phát triển năng lực cá nhân, thỏa sức sáng tạo và lấy tình yêu thương để nuôi dưỡng tình yêu thương trong nhà trường.
Hiện tại, ngoài nâng cao chất lượng dạy và học, nhà trường đã thành lập 28 câu lạc bộ học đường với nhiều lĩnh vực khác nhau, tạo nên một hệ sinh thái giáo dục đa dạng, linh hoạt và phù hợp với nhu cầu, sở thích của học sinh. Trường chủ động mời huấn luyện viên, nhạc sĩ, ca sĩ, nghệ nhân… tham gia hỗ trợ giảng dạy, huấn luyện tại các câu lạc bộ, đảm bảo mục tiêu phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực học sinh”, Hiệu trưởng Trường THPT Đầm Dơi chia sẻ.
Lãnh đạo tỉnh Cà Mau tham quan phòng học STEM tại Trường THPT Đầm Dơi. Ảnh: QM.
Tận dụng công nghệ số, AI
Theo góp ý từ các chuyên gia, để thực hiện thắng lợi Nghị quyết 71, tạo đột phá phát triển GD-ĐT, tỉnh Cà Mau cần đầu tư, tận dụng tối đa nền tảng phát triển của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo vào lĩnh vực giáo dục. TS Nguyễn Như Khoa - Giám đốc Tư vấn Chuyển đổi số, Giám đốc Khối AI, FPT Digital, cho rằng khi Nghị quyết 71 gặp gỡ kỷ nguyên AI chính là cơ hội “đi tắt đón đầu” của Cà Mau.
Ông Khoa chỉ ra những khó khăn mà ngành Giáo dục Cà Mau đang gặp phải là khoảng cách địa lý, giao thông chia cắt; thiếu giáo viên cục bộ; năng lực quản trị, điều hành của các trường còn hạn chế…
“Việc tiếp tục mở rộng hạ tầng số, đặc biệt tại những khu vực vùng sâu, xa hay xã đảo, sẽ giúp AI phát huy trọn vẹn giá trị và trở thành công cụ mang lại bình đẳng trong giáo dục. Khi hạ tầng kết nối ngày càng hoàn thiện, Cà Mau hoàn toàn có thể tận dụng AI để thu hẹp khoảng cách chất lượng dạy - học, hỗ trợ giáo viên giảm tải công việc; bù đắp nhân lực, giải quyết bài toán thiếu giáo viên cục bộ bằng trợ lý ảo, lớp học Hybrid và giúp học sinh cá nhân hóa việc học, nhất là học sinh vùng sâu. Đây cũng là cơ hội để tỉnh sớm thử nghiệm những mô hình giáo dục mới, hiện đại, và có khả năng tạo ra bước nhảy vọt trong tương lai”, TS Nguyễn Như Khoa phân tích.
TS Phan Văn Đàn - Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu, nhận định thời gian qua, hệ thống đào tạo nhân lực của tỉnh đã có nhiều đóng góp tích cực. Tuy nhiên, vẫn tồn tại hạn chế chưa theo kịp với sự phát triển.
Một tiết học ứng dụng công nghệ tại Trường THPT Giá Rai, phường Giá Rai. Ảnh: QM.
“Để tạo đột phá, phát triển giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp theo tinh thần Nghị quyết 71, theo tôi cần phải đổi mới chương trình đào tạo, xây dựng chương trình đào tạo đạt chuẩn và gắn với năng lực việc làm; phát triển mới các ngành mũi nhọn phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục đại học, nghề nghiệp thông qua việc ứng dụng AI trong đánh giá năng lực người học; triển khai hồ sơ năng lực số, văn bằng số và tổ chức đào tạo trực tuyến mở phục vụ nhu cầu học tập suốt đời. Thúc đẩy nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo tập trung vào các lĩnh vực đặc thù của tỉnh.
Đồng thời, mở rộng liên kết các trường đào tạo uy tín trong và ngoài nước; tăng cường mô hình hợp tác Nhà trường - Doanh nghiệp - Chính quyền địa phương”, TS Phan Văn Đàn nêu ý kiến.
“Ngành GD-ĐT Cà Mau đã và đang tập trung hoàn thành xây dựng và triển khai thực hiện các đề án, kế hoạch và hệ thống cơ sở dữ liệu giáo dục tiến tới hình thành hệ sinh thái số ngành Giáo dục đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong GD-ĐT; gắn với thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Nghị quyết 71 đặt ra yêu cầu cao, nhiệm vụ lớn nhưng phù hợp với khát vọng phát triển của tỉnh. Với quyết tâm chính trị của cả hệ thống, sự chủ động của ngành Giáo dục và sự đồng thuận của nhân dân, tôi tin rằng giáo dục tỉnh sẽ có bước phát triển đột phá, thực chất, vững chắc, góp phần hoàn thành mục tiêu xây dựng Cà Mau phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới”, ông Nguyễn Văn Nguyên - Giám đốc Sở GD&ĐT Cà Mau, chia sẻ.
