Trong đời sống tinh thần của dân tộc Việt Nam, hình tượng Hồ Chí Minh đã trở thành nguồn cảm hứng xuyên suốt, bền bỉ.
Hơn nửa thế kỷ sau ngày Người đi xa, những câu chuyện về cuộc đời, tư tưởng và phong cách của Người vẫn tiếp tục được khám phá, diễn giải và soi chiếu từ nhiều góc độ khác nhau. Mỗi thế hệ lại tìm thấy trong di sản những câu trả lời mới cho những câu hỏi của thời đại mình.
Trong dòng chảy ấy, cuốn sách Chuyện với Thanh” của Nguyễn Thành Nam mang đến cách tiếp cận khá đặc biệt: Nhìn lại cuộc đời và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh bên cạnh một đề tài lịch sử lớn, còn khơi dậy nguồn cảm hứng tư duy cho con người trong thời đại hội nhập, sáng tạo và khởi nghiệp.
Đây là cuốn sách được hình thành từ nhiều lớp trải nghiệm: Trải nghiệm của một nhà khoa học, doanh nhân, người thầy đứng lớp, và sâu xa hơn là trải nghiệm của một công dân Việt Nam khi suy ngẫm về lịch sử dân tộc.
“Chuyện với Thanh” - Một cách tiếp cận mới về tư tưởng Hồ Chí Minh.
Cuốn sách hơn 600 trang này là kết quả của gần ba thập niên nghiên cứu của Duiker, với hệ thống tư liệu phong phú được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau: Tài liệu của Việt Nam, Liên Xô cũ, Trung Quốc, Pháp, Anh, Mỹ…
Khi các sự kiện lịch sử được đặt cạnh nhau trong một mạch logic, theo lời tác giả Nguyễn Thành Nam, “cảm giác như Hồ Chí Minh và các đồng chí của Người sống lại để truyền cho chúng ta những bài học vượt khó". Từ đó, ông bắt đầu đọc, dịch và chia sẻ cuốn sách này với đồng nghiệp, đồng thời suy ngẫm về cách những bài học lịch sử có thể được vận dụng vào thực tiễn quản trị, kinh doanh và phát triển con người.
Một nguồn cảm hứng khác dẫn đến sự ra đời của “Chuyện với Thanh” đến từ công việc giảng dạy.
Tác giả kể rằng, mỗi buổi học thường kéo dài hơn thời gian dự kiến, bởi thầy và trò cùng nhau trao đổi, tranh luận. Và khi môn học kết thúc, nhiều sinh viên nhận ra rằng điều quan trọng không chỉ là những kiến thức lịch sử, mà còn là khả năng suy nghĩ độc lập và hiểu sâu hơn về con đường phát triển của đất nước.
“Chuyện với Thanh” được chia thành năm phần.
“Chuyện với Thanh” được chia thành 5 phần, tương ứng với 5 chủ đề lớn xoay quanh tư tưởng và hành động của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Phần thứ nhất mang tên “Không có gì quý hơn độc lập tự do”. Ở đây, tác giả đặt vấn đề về bản sắc lịch sử của dân tộc Việt Nam: Khát vọng độc lập đã được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử và trở thành tư tưởng xuyên suốt trong cuộc đời Hồ Chí Minh.
Phần thứ hai - “Chạm vào tâm hồn” - tập trung vào giai đoạn Nguyễn Tất Thành bôn ba khắp thế giới, tiếp xúc với nhiều nền văn hóa, nhiều phong trào chính trị khác nhau. Theo tác giả, chính trải nghiệm rộng lớn ấy đã giúp Người hình thành một tầm nhìn vượt ra ngoài khuôn khổ của thời đại.
Phần thứ ba có chủ đề “Dĩ bất biến, ứng vạn biến”, phân tích cách Hồ Chí Minh xác định mục tiêu chiến lược và ứng xử linh hoạt trước những biến động phức tạp của lịch sử, đặc biệt trong giai đoạn trước và sau Cách mạng Tháng Tám 1945.
Phần thứ tư - “Lấy thế thắng lực” gợi lại những bài học về chiến lược và thời cơ trong bối cảnh chiến tranh, khi Việt Nam phải đối diện với những đối thủ có tiềm lực mạnh hơn nhiều lần.
Và cuối cùng, phần thứ năm - “Sánh vai các cường quốc năm châu”, đặt ra những suy nghĩ về con đường phát triển của đất nước trong thời bình, khi di sản của Hồ Chí Minh được tiếp tục diễn giải trong bối cảnh hội nhập và phát triển. Thông qua cấu trúc, cuốn sách gợi mở cách suy nghĩ về hiện tại và tương lai.
Điểm đặc biệt của “Chuyện với Thanh” nằm ở hình thức kể chuyện. Thay vì trình bày theo lối biên niên sử, cuốn sách được xây dựng như một cuộc đối thoại giữa “Thanh” - một sinh viên chưa thật sự yêu thích môn lịch sử - và người thầy của mình.
Một trong những thông điệp đáng chú ý của cuốn sách là cách nhìn nhận lịch sử như một nguồn kinh nghiệm cho hiện tại.
Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, những suy ngẫm về tư tưởng Hồ Chí Minh, từ khát vọng độc lập, tinh thần tự chủ, đến khả năng thích ứng linh hoạt với biến động của thế giới… vẫn mang ý nghĩa thời sự. Cuốn sách vì vậy còn khuyến khích người đọc suy nghĩ về trách nhiệm của mình đối với tương lai đất nước.
Từ góc nhìn của một người từng trải qua nhiều lĩnh vực: Khoa học, công nghệ, kinh doanh và giáo dục… Nguyễn Thành Nam mong muốn cuốn sách của mình trở thành một cuộc trò chuyện với thế hệ trẻ. Ở đó, lịch sử không phải là một bài học bắt buộc phải ghi nhớ, mà là một kho kinh nghiệm cần được khám phá.
