Chung một niềm tin, chung một khát vọng

Đó là niềm tin vào định hướng đúng đắn, nhất quán lấy con người làm trung tâm, coi giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu; là khát vọng về những đột phá mạnh mẽ, thực chất, tạo nền tảng vững chắc để sự nghiệp “trồng người” tiếp tục phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới.

Tự hào và kỳ vọng lớn lao

Trước thềm Đại hội Đảng XIV, cô Phạm Thị Thanh Hà - giáo viên Trường Tiểu học Hiến Nam (phường Phố Hiến, Hưng Yên), cảm nhận rõ niềm tin, niềm tự hào và sự kỳ vọng sâu sắc. Đại hội không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, mà còn là dấu mốc định hướng cho sự phát triển lâu dài của các lĩnh vực then chốt, trong đó có giáo dục - đào tạo.

“Trong bối cảnh giáo dục đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ để đáp ứng sự phát triển của xã hội và hội nhập quốc tế, đội ngũ nhà giáo càng ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình trong thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng. Chúng tôi cũng gửi gắm niềm tin Đại hội sẽ tiếp tục đề ra những quyết sách đúng đắn, sát thực tiễn, tạo động lực mới cho giáo dục địa phương phát triển bền vững, thực chất và hiệu quả hơn”, cô Phạm Thị Thanh Hà bày tỏ.

Kỳ vọng lớn nhất được cô Phạm Thị Thanh Hà chia sẻ là nhiệm kỳ Đại hội tới sẽ tiếp tục định hướng phát triển đất nước nhanh và bền vững, lấy con người làm trung tâm, giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai dân tộc. Đảng sẽ tiếp tục chỉ đạo nhất quán việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chú trọng phát triển toàn diện cả tri thức, đạo đức, kỹ năng và bản lĩnh cho thế hệ trẻ.

Các nghị quyết của Đại hội sẽ được cụ thể hóa thành những chương trình hành động thiết thực, tạo điều kiện để giáo dục phổ thông phát triển đồng đều giữa các vùng, từng bước thu hẹp khoảng cách về điều kiện dạy và học.

Trước thềm Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, với tư cách là nhà giáo có nhiều năm gắn bó với bục giảng, ông Nguyễn Phúc Lộc - Hiệu trưởng Trường THCS Nghĩa Thắng (Trà Giang, Quảng Ngãi), nhìn nhận giáo dục luôn được Đảng và Nhà nước xác định là quốc sách hàng đầu.

Từ đổi mới chương trình, sách giáo khoa, phát triển đội ngũ nhà giáo đến những chủ trương lớn về chuyển đổi số… đều thể hiện sự quan tâm, đầu tư có chiều sâu cho con người - yếu tố cốt lõi của sự phát triển bền vững.

Tuy nhiên, từ thực tiễn nhà trường, đội ngũ giáo viên vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn như: Áp lực công việc lớn, yêu cầu ngày càng cao, trong khi đời sống vật chất, tinh thần của một bộ phận nhà giáo, nhất là ở vùng khó khăn còn nhiều trăn trở. Hơn lúc nào hết, ông Nguyễn Phúc Lộc kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tiếp tục đặt giáo dục ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển quốc gia, với những giải pháp căn cơ, đồng bộ và khả thi.

“Chúng tôi mong rằng, các chủ trương, chính sách thời gian tới sẽ quan tâm nhiều hơn đến việc nâng cao vị thế, bảo đảm đời sống cho nhà giáo; tạo điều kiện để giáo viên yên tâm công tác, toàn tâm toàn ý với nghề. Khi người thầy được tôn trọng, được bảo vệ và được tiếp sức, chất lượng giáo dục sẽ được nâng lên một cách bền vững”, ông Nguyễn Phúc Lộc nhấn mạnh.

Cô Phạm Thị Thanh Hà trong giờ dạy tại Trường Tiểu học Hiến Nam (phường Phố Hiến, Hưng Yên). Ảnh: NVCC

Là cán bộ quản lý giáo dục, Hiệu trưởng Trường THCS Nghĩa Thắng luôn ý thức rõ trách nhiệm của mình trước Đảng, nhân dân và trước thế hệ tương lai. Ông khẳng định sẵn sàng đổi mới, thích ứng, nỗ lực nâng cao trình độ chuyên môn, phẩm chất nghề nghiệp, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Đại hội XIV của Đảng đề ra.

“Với niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, chúng tôi kỳ vọng Đại hội XIV sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới cho đất nước, trong đó giáo dục tiếp tục là nền tảng, là động lực, nơi gửi gắm khát vọng về một Việt Nam hùng cường, nhân văn và bền vững”, ông Nguyễn Phúc Lộc bày tỏ.

Cũng bày tỏ sự tin tưởng, tự hào, bà Trần Thị Hồng Hương - Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Vinh Tiền (xã Long Cốc, Phú Thọ), cho rằng Đại hội XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, cũng là nguồn động lực để mỗi người làm giáo dục nhìn lại trách nhiệm và sứ mệnh của mình.

Là một cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, bà Hồng Hương ý thức rõ trách nhiệm của mình, đó là phải không ngừng đổi mới phương pháp, rèn luyện năng lực quản lý và giảng dạy, góp phần đào tạo thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của đất nước - xứng đáng với sự kỳ vọng mà Đảng và nhân dân gửi gắm.

“Tôi tha thiết kỳ vọng, Đại hội sẽ tiếp tục khẳng định giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu; đồng thời, có thêm những chính sách cụ thể để nâng cao chất lượng dạy và học, cũng như chăm lo đời sống cho đội ngũ nhà giáo. Theo đó, mong nhiệm kỳ Đại hội tới sẽ có những chính sách mang tính đột phá, trước hết là nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đội ngũ nhà giáo, để thầy cô yên tâm cống hiến lâu dài.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên giúp giáo viên cập nhật tri thức, kỹ năng mới, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong thời kỳ hội nhập. Một điểm nữa, tôi kỳ vọng là chính sách thu hút và giữ chân nhân tài trong ngành Giáo dục, tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, công bằng, để mỗi nhà giáo thực sự được tôn vinh, phát huy hết năng lực”, bà Trần Thị Hồng Hương bày tỏ mong muốn.

Giờ học tại Trường THPT Vĩnh Long (Vĩnh Long). Ảnh: NVCC

Vững tin vào thay đổi đột phá

Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Vinh Tiền nhận định, những năm qua, các chủ trương, chính sách của Đảng về giáo dục đã thực sự củng cố niềm tin của đội ngũ nhà giáo. Đảng luôn khẳng định giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu, coi phát triển con người là trung tâm của sự nghiệp đổi mới. Điều này giúp đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục cảm thấy nghề nghiệp được trân trọng, vai trò của nhà giáo được đề cao.

Bên cạnh đó, nhiều chính sách cụ thể đã được ban hành nhằm đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng đào tạo; đồng thời quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần của giáo viên. Những định hướng ấy tạo cho đội ngũ nhà giáo niềm tin sự nghiệp giáo dục đang đi đúng hướng, và mỗi nỗ lực của người thầy đều được ghi nhận trong sự phát triển chung của đất nước.

“Tôi tin tưởng rằng thành công của Đại hội Đảng sẽ mở ra những định hướng lớn cho sự phát triển đất nước, trong đó có giáo dục và đào tạo. Đây sẽ là cơ hội để ngành Giáo dục đổi mới mạnh mẽ hơn, từ chương trình, phương pháp giảng dạy đến cơ chế quản lý.

Riêng với đội ngũ nhà giáo, tôi vững tin Đại hội sẽ đưa ra những chính sách đột phá nhằm nâng cao đời sống, tạo điều kiện để nhà giáo yên tâm công tác, đồng thời có cơ hội được bồi dưỡng, phát triển nghề nghiệp. Thành công của Đại hội sẽ là động lực để mỗi nhà giáo thêm tự hào, trách nhiệm, và niềm tin vào con đường cống hiến cho sự nghiệp trồng người”, bà Trần Thị Hồng Hương khẳng định.

Từng là nhà giáo, nhiều năm công tác trong ngành Giáo dục, bà Đinh Thị Bình - Phó Chủ tịch UBND xã Long Cốc (Phú Thọ), mong muốn và tin tưởng nhiệm kỳ Đại hội tới sẽ triển khai hiệu quả quan điểm, mục tiêu: Giáo dục, đào tạo phải bảo đảm “học đi đôi với hành”, “lý thuyết gắn liền với thực tiễn”, “nhà trường gắn liền với xã hội”.

Đây là quan điểm có ý nghĩa vô cùng quan trọng, giúp khắc phục triệt để tồn tại cơ bản trong hệ thống giáo dục quốc dân hiện nay, nhất là giáo dục phổ thông. Thực hiện tốt quan điểm này tại các nhà trường sẽ tạo nền tảng vững chắc trong quá trình chuẩn bị lực lượng lao động có năng lực thực hành, có trình độ kỹ thuật, năng suất lao động cao để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội đất nước trong giai đoạn mới.

Là người trực tiếp giảng dạy, cô Phạm Thị Thanh Hà nhận thấy rõ, những chủ trương, chính sách giáo dục của Đảng trong thời gian qua đã góp phần củng cố niềm tin của nhà giáo.

Việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục, quan tâm đầu tư cơ sở vật chất trường học, cũng như từng bước cải thiện chính sách cho giáo viên đã cho thấy sự nhất quán trong quan điểm coi giáo dục là nền tảng cho phát triển lâu dài.

Ở địa phương, những chính sách hỗ trợ giáo viên, đầu tư trường lớp, thiết bị dạy học, cũng như sự chỉ đạo sát sao của các cấp ủy Đảng đã giúp đội ngũ nhà giáo thêm tin tưởng, yên tâm công tác và tích cực đổi mới phương pháp dạy học.

Với niềm vui, niềm tin về những thay đổi đột phá trong nhiệm kỳ Đại hội tới, cô Phạm Thị Thanh Hà bày tỏ quan tâm đặc biệt đến chính sách đãi ngộ, tiền lương, điều kiện làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp của nhà giáo.

Theo đó, cô mong muốn chính sách tiền lương tiếp tục hoàn thiện theo hướng bảo đảm đời sống để nhà giáo yên tâm cống hiến; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất trường lớp, đặc biệt ở các địa phương còn khó khăn; đổi mới công tác bồi dưỡng, tập huấn theo hướng thiết thực, giảm hình thức, phù hợp với yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.

Đặc biệt, cô nhấn mạnh mong muốn có cơ chế bảo vệ uy tín, vị thế của nhà giáo trong xã hội, tạo môi trường sư phạm an toàn, lành mạnh để thầy cô thực sự được tôn trọng và phát huy năng lực.

“Tôi tin tưởng và kỳ vọng, Đại hội Đảng sẽ thành công tốt đẹp, đề ra được những quyết sách chiến lược, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Sau thành công của Đại hội, chắc rằng giáo dục phổ thông sẽ có thêm nhiều cơ hội phát triển. Cụ thể, chương trình, sách giáo khoa tiếp tục được hoàn thiện; công tác quản lý giáo dục ngày càng hiệu quả; đội ngũ nhà giáo được quan tâm, bồi dưỡng và tạo điều kiện phát triển nghề nghiệp.

Với niềm tin chung và khát vọng chung, đội ngũ nhà giáo địa phương sẽ tiếp tục nỗ lực, đồng hành cùng Đảng trong sự nghiệp “trồng người”, góp phần đào tạo những thế hệ học sinh có tri thức, nhân cách, trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới”, cô Phạm Thị Thanh Hà khẳng định quyết tâm.

Nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, ông Đỗ Chí Nghĩa - Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, khẳng định lĩnh vực giáo dục và đào tạo đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện và có chiều sâu. Các chủ trương, nghị quyết lớn của Đảng về giáo dục được cụ thể hóa kịp thời, đồng bộ và ngày càng đi vào thực chất.

Quan điểm nhất quán “giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai dân tộc” tiếp tục được thể chế hóa bằng nhiều nghị quyết, chương trình và đề án lớn.

Điểm nổi bật trong nhiệm kỳ này là sự chuyển dịch rõ nét từ tư duy chú trọng “mở rộng quy mô” sang nâng cao chất lượng, hiệu quả, bảo đảm công bằng và hội nhập quốc tế. Giáo dục ngày càng gắn chặt với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi mô hình tăng trưởng của đất nước.

Học sinh Trường Tiểu học Hạ Hòa (xã Hạ Hòa, Phú Thọ). Ảnh: NTCC

Mong chính sách bền vững cho GD-ĐT

Theo ông Đỗ Chí Nghĩa, nhiều chính sách đã nhanh chóng đi vào cuộc sống, tháo gỡ các điểm nghẽn tồn tại lâu năm, hiện thực hóa những mong mỏi kéo dài của ngành Giáo dục.

Nổi bật là chủ trương miễn học phí đối với giáo dục mầm non và phổ thông công lập; chính sách cấp bù, hỗ trợ học phí cho học sinh mầm non và phổ thông ngoài công lập. Đây là những quyết sách có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần giảm gánh nặng cho gia đình, bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng cho mọi trẻ em.

Một số quyết định mang tính điều chỉnh tổ chức, quản lý cũng được đánh giá là phù hợp với điều kiện thực tiễn hiện nay, hướng tới hiệu quả và thực chất. Việc thống nhất một bộ sách giáo khoa bậc phổ thông hay không tổ chức hội đồng trường tại các trường đại học, cao đẳng công lập được xem là những bước đi cần thiết, giúp tinh gọn bộ máy, tập trung hơn cho chất lượng đào tạo.

Trong nhiệm kỳ này, Quốc hội đã thông qua 4 đạo luật quan trọng liên quan trực tiếp đến giáo dục, gồm: Luật Nhà giáo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học (sửa đổi); Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi). Bên cạnh đó, các nghị quyết về chính sách đột phá và Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển giáo dục – đào tạo được kỳ vọng sẽ tạo “cú hích” mạnh mẽ, đưa giáo dục Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển mới.

Theo ông Đỗ Chí Nghĩa, yếu tố then chốt quyết định hiệu quả triển khai các quyết sách chiến lược về giáo dục trong nhiệm kỳ vừa qua chính là quyết tâm chính trị cao và sự thống nhất, đồng bộ trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành, cùng với sự đồng thuận và ủng hộ của nhân dân đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp các chủ trương về giáo dục đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả bền vững.

Có thể khẳng định, năm 2026 không chỉ là năm khởi động, mà còn là năm mở đầu cho một nhịp tăng tốc mới của giáo dục, không chỉ cho nhiệm kỳ 5 năm tới, mà cho cả chặng đường phát triển dài hạn của ngành Giáo dục và Đào tạo.

Qua nghiên cứu dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, GS.TS Nguyễn Thị Lan - Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cho rằng Văn kiện cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng làm rõ hơn các đột phá chiến lược, đặc biệt là đột phá về thể chế và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Thể chế không chỉ là khung khổ pháp lý, mà còn là động lực thúc đẩy sáng tạo, giải phóng nguồn lực và khuyến khích các chủ thể tham gia phát triển. “Vì vậy, nội hàm của đột phá thể chế cần được diễn đạt cụ thể, gắn với yêu cầu kiến tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số”, GS.TS Nguyễn Thị Lan góp ý.

Bên cạnh đó, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam nhấn mạnh, dự thảo cần làm nổi bật hơn vai trò của văn hóa và con người trong chiến lược phát triển đất nước. Theo GS.TS Nguyễn Thị Lan, đây là nền tảng tinh thần, là động lực nội sinh quan trọng, bảo đảm cho sự phát triển bền vững.

Văn kiện cũng cần có cách tiếp cận rõ nét hơn về an ninh phi truyền thống, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu, dịch bệnh, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước và an ninh năng lượng ngày càng đặt ra những yêu cầu cấp bách.

Về đối ngoại, GS.TS Nguyễn Thị Lan cho rằng, dự thảo Báo cáo chính trị cần làm rõ hơn vai trò của đối ngoại kinh tế, ngoại giao khoa học - công nghệ và năng lượng xanh.

Cùng với đó là ngoại giao văn hóa, phát huy sức mạnh mềm của đất nước; đối ngoại nhân dân và ngoại giao số. Những nội dung này cần được đặt trong yêu cầu chuyển từ “tham gia tích cực” sang “chủ động dẫn dắt”, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Liên quan đến lĩnh vực chuyên môn, đại biểu Nguyễn Thị Lan nêu quan điểm, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực then chốt cho phát triển nhanh và bền vững.

Do đó, dự thảo cần làm rõ hơn các cơ chế, chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo; đồng thời chú trọng bảo vệ dữ liệu, bảo đảm chủ quyền số quốc gia. Việc tăng cường hợp tác, liên kết trong và ngoài nước cần được triển khai phù hợp với Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, tạo nền tảng cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong các kiến nghị cụ thể, GS.TS Nguyễn Thị Lan đề xuất tập trung xây dựng cơ chế khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo; định hướng phát triển một số lĩnh vực có tiềm năng tạo đột phá giá trị gia tăng cao như công nghệ sinh học, nông nghiệp chính xác, nông nghiệp thông minh.

Đồng thời, cần tăng cường liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước – doanh nghiệp – viện nghiên cứu – trường đại học nhằm phát huy tối đa nguồn lực trong nước, biến tri thức và sáng tạo thành sức mạnh cạnh tranh quốc gia.

Theo Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cần huy động mạnh mẽ đội ngũ khoa học - công nghệ, các viện nghiên cứu, trường đại học tham gia vào toàn bộ chuỗi sản xuất. Đây là “yếu tố then chốt” để nâng cao năng lực cho nông dân và doanh nghiệp, giúp nông sản Việt Nam tham gia sâu và bền vững hơn vào thị trường toàn cầu.

Đồng quan điểm bà Lý Thị Lan - Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang, nhấn mạnh phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực then chốt của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, gắn với chuyển đổi số trên toàn bộ các lĩnh vực kinh tế - xã hội; trong đó có giáo dục và đào tạo. Đây là cách tiếp cận mới mang tính chiến lược, coi chuyển đổi số là xương sống của tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia.