Cần khách mời chất lượng như Argentina để cứu AFF Cup

AFF Cup cần khách mời chất lượng như Argentina .

Quyết định mới đây của FIFA về việc phê duyệt tổ chức giải đấu FIFA ASEAN Cup 2026 vào khoảng thời gian tháng 9 và tháng 10 lật sang trang mới thực sự đối với bóng đá Đông Nam Á. Sự xuất hiện của giải đấu này không chỉ là một cuộc cạnh tranh đơn thuần, mà còn đẩy giải đấu truyền thống AFF Cup (dự kiến diễn ra vào tháng 7 và 8/2026) vào thế vô cùng chật vật, đứng trước nguy cơ trở thành "đứa con ghẻ" ngay trên chính sân nhà của mình.

Khoảng cách giữa "con ruột" và "con rơi" của FIFA

Sức mạnh lớn nhất của FIFA ASEAN Cup 2026 nằm ở việc nó được "mang họ" FIFA. Điều này đồng nghĩa với việc giải đấu sẽ được hưởng mọi đặc quyền tối thượng từ cơ quan quyền lực nhất bóng đá thế giới: sự chính danh tuyệt đối, điểm thưởng tích lũy trên bảng xếp hạng FIFA, và quan trọng nhất là quyền lực triệu tập cầu thủ. Do giải đấu được FIFA công nhận, các CLB sẽ bắt buộc phải nhả người.

Ngược lại, AFF Cup với cái "họ" AFF vốn dĩ đã có dấu hiệu chững lại trong những năm gần đây, nay lại càng trở nên thất thế. Giải đấu không thuộc hệ thống thi đấu bắt buộc của FIFA, khiến việc gọi các ngôi sao đang thi đấu ở nước ngoài luôn là một cuộc chiến đầy bế tắc đối với các huấn luyện viên.

Khi sức hút chuyên môn và danh tiếng sụt giảm, hệ lụy tất yếu là sự quay lưng của các nhà tài trợ. Một giải đấu có nguồn tài trợ kém cỏi chắc chắn sẽ khiến các Liên đoàn bóng đá thành viên (LĐBĐ) mất đi sự hào hứng tham gia, biến AFF Cup thành một sân chơi gượng ép.

Việc FIFA chọn năm 2026 để lần đầu tiên tổ chức FIFA ASEAN Cup, chèn ép trực tiếp lên lịch thi đấu của giải cũ AFF Cup với giãn cách thời gian vài chục ngày. Điều đó cho thấy họ dường như đang muốn "khai tử" sân chơi khu vực này. Đây không phải là một chiến lược mới mẻ nếu chúng ta nhìn vào bài học nhãn tiền từ bóng đá Tây Á.

Sau khi FIFA đứng ra tổ chức giải FIFA Arab Cup vào năm 2021, giải vô địch Tây Á (WAFF Championship) của LĐBĐ khu vực này gần như rơi vào trạng thái "chết lâm sàng". Cho dù đến cuối năm 2021, FIFA Arab Cup mới tiến hành, nhưng ngay từ đầu năm đó, WAFF Championship đã bị hoãn. Đến giữa năm 2021, WAFF ngậm ngùi thông báo chuyển giải sang tận năm 2023 tại UAE.

Thế nhưng, bi kịch chưa dừng lại. Đến tháng 2/2023, UAE đã quyết định rút lui không đăng cai WAFF Championship. Lý do không phải vì UAE thiếu tiền, mà bởi họ nhận thấy giải đấu quá kém hấp dẫn.

Chẳng một quốc gia nào đoái hoài, giải lại tiếp tục bị lùi sang năm 2025, nhưng đến thời điểm năm 2025 dự kiến diễn ra cũng chẳng có nước nào đứng ra tổ chức. Hiện tại, WAFF Championship 2021 đang bị lùi lịch đến tận cuối năm 2026, và việc nó có thực sự diễn ra hay không vẫn là một câu hỏi không có lời đáp.

Việt Nam chuẩn bị bảo vệ ngôi vương tại AFF Cup.

Học hỏi Copa America mời đội khách chất lượng

Từ những gì đã diễn ra ở Tây Á, AFF Cup 2026 rất có thể sẽ là kỳ giải cuối cùng do AFF tổ chức nếu họ không kịp thời thay đổi trước áp lực khổng lồ mà FIFA ASEAN Cup tạo ra.

Chắc chắn từ các kỳ giải sau, AFF sẽ không thể nhắm mắt tổ chức trùng lịch với giải của FIFA. Việc chuyển sang thi đấu vào năm lẻ hoặc sắp xếp so le với FIFA ASEAN Cup (nếu giải này tổ chức 4 năm/lần) là bắt buộc.

Tuy nhiên, điều đó cũng không hề dễ dàng hóa giải cục diện nếu nhìn vào cách mà các nước Tây Á "ghẻ lạnh" với WAFF Championship dù đã cố gắng dời lịch.

Việc né lịch đấu có lẽ chỉ là một giải pháp đối phó bề mặt. Giải pháp căn cơ và sống còn hơn là AFF phải tính đến việc thay đổi toàn diện thể thức giải đấu để gia tăng sức hấp dẫn. Đơn giản và thiết thực nhất là nên học hỏi mô hình của Copa America: mời thêm các đội khách mời chất lượng tham dự.

Việc có thêm sự góp mặt của một đội bóng châu Phi, một đội bóng Mỹ Latinh, hoặc một đội bóng hạng khá ở châu Âu có thể giúp nâng tầm chất lượng chuyên môn, đồng thời mang lại tính đổi mới đột phá cho giải đấu.

Nếu mời được Brazil hay Argentina đến thì rất tốt. Còn nếu AFF không đủ tiền mời đội siêu sao thì cũng tính việc mời những đội như Chile, Paraguay, Togo, CHDCND Triều Tiên... hay kêu gọi Australia dự giải.

Nếu không dũng cảm rũ bỏ sự cũ kỹ và thay đổi triệt để, AFF Cup có thể sẽ đối mặt với "cái chết được báo" ngay sau năm 2026.