Từ nay đến 17h ngày 14/7, thí sinh trên cả nước thực hiện đăng ký, điều chỉnh và bổ sung nguyện vọng xét tuyển đại học. Đây là giai đoạn quyết định, đòi hỏi thí sinh không chỉ cân nhắc điểm số mà còn xây dựng chiến lược sắp xếp nguyện vọng hợp lý để vừa theo đuổi ngành học yêu thích, vừa gia tăng cơ hội trúng tuyển.
Cân nhắc kỹ trước khi "chốt" nguyện vọng
Những ngày gần đây, tại các ngày hội, chương trình tư vấn tuyển sinh, không khí "cân não" hiện rõ khi nhiều thí sinh vẫn băn khoăn trước thời điểm quyết định nguyện vọng. Dù đã có kết quả thi trên tay, không ít em vẫn chưa đánh giá được mức độ cạnh tranh của ngành học mình yêu thích, trong khi thời gian đăng ký chỉ còn đến 17h ngày 14/7.
Thí sinh Trần Xuân Hùng, phường Dĩ An (TPHCM), dành nhiều thời gian tìm hiểu nhóm ngành Kỹ thuật của Trường Đại học Công nghệ TPHCM. Hùng cho biết điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TPHCM của em không quá cao nên khá áp lực.
Sau khi được tư vấn kỹ về chương trình đào tạo, hệ thống phòng thí nghiệm, cơ hội thực tập tại doanh nghiệp và triển vọng việc làm, em có thêm cơ sở để cân nhắc, đồng thời tính toán cách sắp xếp nguyện vọng vừa an toàn, vừa đúng ngành mình mong muốn.
Hoạt động tư vấn tuyển sinh của Đại học Kinh tế TPHCM tại ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển Đại học - Cao đẳng 2026.
Trong khi đó, thí sinh Nguyễn Ngọc Anh, phường Vũng Tàu (TPHCM), vẫn đang phân vân với nhóm ngành Tài chính - Ngân hàng. Sau khi tìm hiểu Trường Đại học Ngân hàng TPHCM, Trường Đại học Tài chính - Marketing và Trường Đại học Mở TPHCM, Ngọc Anh được cán bộ tư vấn phân tích mức điểm, khả năng cạnh tranh của từng ngành. Đồng thời, nữ sinh được hướng dẫn sắp xếp nguyện vọng để vừa tăng khả năng trúng tuyển, vừa giữ đúng định hướng nghề nghiệp.
Ưu tiên ngành yêu thích, phân tầng nguyện vọng hợp lý
Các chuyên gia tuyển sinh khuyến cáo, khi sắp xếp nguyện vọng, cần ưu tiên đúng ngành, đúng trường mong muốn, đồng thời đọc kỹ đề án tuyển sinh vì điều kiện và cách quy đổi điểm giữa các phương thức của từng trường có thể khác nhau.
Chuyên gia tuyển sinh Trường Đại học Thủ Dầu Một giải đáp thắc mắc về phương thức xét tuyển, học phí và cơ hội việc làm cho thí sinh. Ảnh: TDMU.
TS Phạm Tấn Hạ, Giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM) cho biết năm 2026, tất cả các trường thành viên Đại học Quốc gia TPHCM đều áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp.
Tuy nhiên, theo ông Hạ, thí sinh không nên quá lo lắng bởi dù thay đổi phương thức xét tuyển, nguyên tắc chung vẫn là lấy điểm từ cao xuống thấp đến khi đủ chỉ tiêu. Điều quan trọng là nghiên cứu kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, đặc biệt là phương thức xét tuyển và công thức tính điểm.
Ông cũng khuyến nghị thí sinh và phụ huynh tham khảo phổ điểm các tổ hợp xét tuyển năm 2026 do Bộ GD&ĐT công bố để so sánh với năm trước, từ đó dự đoán xu hướng biến động điểm chuẩn, từ đó có những quyết định phù hợp.
Theo ThS Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TPHCM), nhiều thí sinh thường quá tập trung dự đoán điểm chuẩn mà quên mất yếu tố quan trọng hơn là chiến lược đăng ký nguyện vọng.
Theo ThS Cù Xuân Tiến, thí sinh nên áp dụng chiến thuật phân tầng nguyện vọng. Tầng thứ nhất là nhóm "ước mơ", gồm những ngành, trường rất mong muốn nhưng có điểm chuẩn các năm trước nhỉnh hơn năng lực hiện tại.
Tầng thứ hai là nhóm "phù hợp", có mức điểm chuẩn sát với năng lực, tổ hợp xét tuyển và hồ sơ của thí sinh.
Tầng thứ ba là nhóm "an toàn", gồm những lựa chọn có khả năng trúng tuyển cao hơn nhưng vẫn phải là ngành học có thể theo đuổi lâu dài, không nên chọn chỉ để chống trượt.
Ông Tiến cũng lưu ý thí sinh có thể tham khảo điểm chuẩn các năm trước để có thêm cơ sở đánh giá, nhưng không nên xem đây là căn cứ tuyệt đối bởi mặt bằng điểm năm 2026 có nhiều thay đổi.
Đặc biệt, nhiều trường áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp từ nhiều nguồn dữ liệu như điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm kỳ thi đánh giá năng lực, học bạ... nên mức điểm trúng tuyển có thể khác so với những năm trước.
Ông Tiến khuyến nghị thí sinh đọc kỹ đề án và thông tin tuyển sinh của từng trường, chú ý các nội dung như mã trường, mã ngành, phương thức và tổ hợp xét tuyển, tiêu chí phụ, học phí, chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra cũng như cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp. Đây là những thông tin quan trọng giúp thí sinh lựa chọn đúng ngành, đúng trường và hạn chế những sai sót trong quá trình đăng ký nguyện vọng.
Tránh những sai sót đáng tiếc
Tại ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2026 diễn ra tại TPHCM (ngày 4/7), PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT) lưu ý, theo quy định năm nay, mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng trên hệ thống chung. Riêng nhóm ngành đào tạo giáo viên phải được xếp trong 5 nguyện vọng đầu, còn nhóm ngành quốc phòng, an ninh phải đăng ký ở nguyện vọng 1.
Về việc thanh toán lệ phí, ông Dũng khuyến cáo thí sinh và phụ huynh cần bình tĩnh, nhất là vào những ngày cuối khi hệ thống phục vụ hơn 1,2 triệu thí sinh nên có thể phản hồi chậm. Chỉ cần hoàn tất đầy đủ quy trình đăng ký, hệ thống sẽ ghi nhận để xét tuyển, không phụ thuộc vào việc đã nhận được xác nhận thanh toán ngay hay chưa.
Theo quy định, thí sinh không cần tự lựa chọn phương thức xét tuyển mà chỉ cần đăng ký trường và mã ngành hoặc chương trình đào tạo. Hệ thống sẽ cung cấp đầy đủ dữ liệu như học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT, chứng chỉ quốc tế, kết quả kỳ thi đánh giá năng lực... để các cơ sở đào tạo sử dụng phương thức mang lại kết quả cao nhất cho thí sinh.
PGS.TS Nguyễn Anh Dũng đề nghị thí sinh rà soát kỹ toàn bộ thông tin cá nhân, đặc biệt là điểm thi, học bạ, các chứng chỉ quốc tế như SAT, IELTS, TOEFL và các chứng chỉ ngoại ngữ khác.
Với thí sinh tự do tốt nghiệp từ năm 2022 trở về sau, hệ thống đã có dữ liệu và chỉ cần kiểm tra lại. Những thí sinh tốt nghiệp trước năm 2022 cần bổ sung minh chứng; nếu chưa kịp cập nhật, có thể nộp hồ sơ bổ sung tại các điểm tiếp nhận của địa phương.
Chuyên gia tư vấn tuyển sinh Trường Đại học Công nghệ TPHCM tại ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2026. Ảnh: HUTECH.
Đại diện Bộ GD&ĐT lưu ý ba lỗi phổ biến mà nhiều thí sinh mắc phải trong hai năm gần đây trong quá trình đăng ký nguyện vọng xét tuyển.
Thứ nhất, thí sinh đăng ký nguyện vọng nhưng không hoàn tất toàn bộ quy trình, bỏ sót bước cuối như nhận OTP hoặc xác nhận.
Thứ hai, sau khi điều chỉnh nguyện vọng, thí sinh không thực hiện bước xác nhận cuối cùng. Trong trường hợp này, hệ thống chỉ ghi nhận nguyện vọng đã được xác nhận, vì vậy nếu chưa xác nhận, nguyện vọng cũ vẫn được sử dụng để xét tuyển.
Thứ ba là đăng ký nhầm mã trường hoặc cơ sở đào tạo do một số trường có tên gần giống nhau. Nhiều thí sinh chỉ phát hiện sai sót khi có kết quả xét tuyển và khi đó không thể điều chỉnh được nữa.
Bài toán của nhiều thí sinh hiện nay là đặt nguyện vọng như thế nào để tối ưu cơ hội trúng tuyển. Ảnh: HCMUT.
Bên cạnh việc lựa chọn ngành học, nhiều phụ huynh và thí sinh cũng quan tâm đến những ngành được cho là "hot", có thu nhập cao.
ThS Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Tuyển sinh, Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp, Trường Đại học Tài chính - Marketing TPHCM, cho rằng không có ngành nào giữ sức hút mãi mãi. Nhu cầu nhân lực luôn thay đổi theo sự phát triển của nền kinh tế, công nghệ và xu hướng xã hội.
Theo bà Phụng, phụ huynh không nên định hướng con chọn ngành chỉ vì đang "hot", mà cần giúp con tìm được điểm giao giữa năng lực, sở thích, giá trị nghề nghiệp và nhu cầu của thị trường lao động. Khi lựa chọn đúng với bản thân và được đào tạo trong môi trường phù hợp, người học sẽ có nhiều cơ hội phát triển bền vững hơn so với việc chạy theo xu hướng nhất thời.
