Bi kịch De Miguel và 5 phút sinh tử sau một cú va chạm

Jesus de Miguel ra đi ở tuổi 30, để lại nỗi tiếc thương lớn trong cộng đồng bóng đá Tây Ban Nha.

Jesus de Miguel vẫn còn ý thức ngay sau pha va chạm với thủ môn Jesus Owono. Tiền đạo Tenerife quỳ xuống sân, ôm phần ngực trong vài giây rồi bất ngờ ngã ngửa, mất ý thức.

Đội ngũ y tế lập tức lao vào sân. De Miguel bị ngừng tim, được hồi sức và đưa khẩn cấp tới bệnh viện trong tình trạng nguy kịch. Tenerife ban đầu thông báo cầu thủ 30 tuổi ở trạng thái nghiêm trọng nhưng ổn định, trước khi tình trạng thần kinh xấu đi trong đêm. Anh qua đời lúc 8h sáng 3/11.

Câu hỏi được đặt ra sau bi kịch là vì sao một cú va chạm trong bóng đá có thể dẫn tới ngừng tim ở một VĐV chuyên nghiệp, khi trước đó không có thông tin De Miguel mắc bệnh tim.

Khi cú đánh vào ngực làm rối loạn nhịp tim

Bác sĩ Giuseppe Musumeci, Giám đốc khoa Tim mạch Bệnh viện Mauriziano tại Turin, giải thích với La Gazzetta dello Sport rằng một chấn thương rất mạnh vào vùng xương ức có thể tác động tới hệ thống điện của tim. Trong trường hợp hiếm gặp, cú đánh có thể kích hoạt rung thất hoặc một dạng rối loạn nhịp nguy hiểm khác, khiến tim đột ngột mất khả năng bơm máu.

Theo Musumeci, tình trạng này vẫn có thể xảy ra ở một người có trái tim hoàn toàn khỏe mạnh. Mức độ chấn thương càng lớn, nguy cơ càng cao, dù những trường hợp như vậy không thường xuyên xuất hiện trong thể thao.

Jesús de Miguel được tưởng nhớ bằng những phút mặc niệm trên nhiều sân cỏ Tây Ban Nha và châu Âu.

Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) mô tả một cơ chế tương tự với thuật ngữ "commotio cordis". Hiện tượng này xảy ra khi một cú đánh mạnh, trực tiếp vào ngực rơi đúng vào một khoảng thời gian rất ngắn trong chu kỳ điện của tim, từ đó kích hoạt rung thất và ngừng tim đột ngột. "Commotio cordis" rất hiếm và không nhất thiết liên quan đến bệnh tim có sẵn.

Tuy nhiên, hiện chưa có kết luận y khoa công khai xác nhận De Miguel mắc "commotio cordis". Bác sĩ Musumeci chỉ phân tích cơ chế có thể giải thích vì sao một chấn thương mạnh vào ngực dẫn tới diễn biến nghiêm trọng như trường hợp của tiền đạo Tenerife.

Rung thất khiến các buồng tim phía dưới không còn co bóp bình thường mà chỉ rung lên rất nhanh. Tim vẫn có hoạt động điện, nhưng gần như mất khả năng đẩy máu tới não và các cơ quan khác. AHA coi rung thất là một trong những rối loạn nhịp nguy hiểm nhất vì nếu không được xử lý, người bệnh có thể tử vong chỉ trong vài phút.

Cuộc chạy đua trong 3-5 phút

Điểm quan trọng nhất trong phân tích của Musumeci nằm ở thời gian. Khi tim ngừng bơm máu, não gần như lập tức rơi vào tình trạng thiếu oxy. Theo ông, nếu ngừng tuần hoàn kéo dài quá 3-5 phút mà không được hỗ trợ, nguy cơ tổn thương não nghiêm trọng tăng rất nhanh.

Ép tim ngoài lồng ngực giúp duy trì một phần dòng máu tới não trong thời gian chờ khử rung. Nếu nguyên nhân là rung thất, máy khử rung tim tự động AED có thể tạo cú sốc điện để đưa tim trở lại nhịp hoạt động bình thường. AHA cũng nhấn mạnh CPR và sử dụng AED càng sớm càng giúp tăng cơ hội sống sót trong các trường hợp ngừng tim sau chấn thương ngực.

Sự ra đi của Jesus de Miguel khiến Tenerife và bóng đá Tây Ban Nha chìm trong tiếc thương.

Trong trường hợp De Miguel, nhân viên y tế đã tiến hành hồi sức ngay trên sân và đưa anh trở lại tuần hoàn trước khi chuyển tới bệnh viện. Tuy nhiên, Gazzetta cho biết tình trạng thần kinh của anh xấu đi trong những giờ sau đó, hệ quả được bác sĩ Musumeci liên hệ với giai đoạn não thiếu oxy khi tim ngừng hoạt động.

Musumeci giải thích khi máu không được bơm lên não, các tế bào thần kinh đặc biệt nhạy cảm với tình trạng thiếu oxy. Vì vậy, một người có thể được hồi sinh về mặt tuần hoàn nhưng vẫn đối mặt nguy cơ tổn thương não nặng nếu thời gian ngừng tim kéo dài.

Bi kịch của De Miguel cũng cho thấy mức độ khó lường của những va chạm tưởng như thuộc về diễn biến thông thường trong bóng đá. Owono rời vùng cấm, lao tới gần giữa sân để tranh một đường bóng dài. Hai cầu thủ cùng hướng tới bóng trước khi thủ môn Andorra va mạnh vào phần ngực De Miguel. Chỉ vài giây sau, tình trạng của tiền đạo Tenerife chuyển từ một chấn thương trong thi đấu sang cấp cứu tim mạch.

Những ca ngừng tim do va chạm trực tiếp trong bóng đá vẫn cực kỳ hiếm. Nhưng khi xảy ra, phản ứng trong vài phút đầu có thể quan trọng không kém bất kỳ phương pháp điều trị nào sau đó.

Với De Miguel, trận đấu kết thúc ở khoảnh khắc anh ngã xuống sân. Phần còn lại trở thành cuộc chạy đua giữa y học và thời gian, nơi 3-5 phút đầu tiên có thể tạo ra khác biệt rất lớn đối với cơ hội sống sót và khả năng bảo vệ não.