Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh mới sau sáp nhập, quy mô dân số lớn, tính chất đô thị đặc biệt, số lượng trẻ em đông, trong đó có trên 11.000 trẻ em khuyết tật, công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em nói chung và trẻ em khuyết tật nói riêng đứng trước nhiều thời cơ nhưng cũng không ít thách thức, đòi hỏi phải có cách tiếp cận toàn diện, liên ngành và bền vững.
Bà Lương Thị Thuận, Chủ tịch Hội Bảo trợ trẻ em Thành phố
Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Lương Thị Thuận, Chủ tịch Hội Bảo trợ trẻ em Thành phố cho biết: Bảo vệ, chăm sóc trẻ em – đặc biệt là trẻ em khuyết tật – không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là thước đo của sự phát triên nhân văn và bao trùm của xã hội. Điều 35 Luật Trẻ em quy định rõ: "Trẻ em khuyết tật được hưởng đầy đủ các quyền của trẻ em và quyền của người khuyết tật, được hỗ trợ chăm sóc, giáo dục đặc biệt để phục hồi chức năng, phát triển khả năng tự lực và hòa nhập xã hội". Tuy nhiên việc tiếp cận những chính sách trợ cấp xã hội vẫn còn nhiều bất cập, khó khăn, tiêu chí đánh giá chưa rõ ràng khiến người dân lúng túng không biết tìm đến đâu để được hỗ trợ.
Vì vậy thông qua hội thảo này chúng tôi mong muốn được nghe những ý kiến,đề xuất từ đó kiến nghị điều chỉnh chính sách phù hợp hơn để từng bước tháo gỡ khó khăn và hướng tới mục tiêu bảo đảm sự bình đẳng cho mọi trẻ em trên địa bàn thành phố.
Ông Phạm Hoàng Anh, đại diện Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: Trẻ em khuyết tật đa dạng về dạng tật (vận động, nghe nói, nhìn, trí tuệ, tự ký, khuyết tật kép), mức độ và nhu cầu hỗ trợ. Phần lớn các em cần sự can thiệp sớm, hỗ trợ y tế, giáo dục chuyên biệt hoặc giáo dục hòa nhập, cũng như sự đồng hành lâu dài của gia đình, nhà trường và xã hội. Mặc dù hệ thống pháp luật đã quy định tương đối đầy đủ về quyền của trẻ em khuyết tật song trên thực tế vẫn còn tồn tại nhiều rào cản như: Một bộ phận gia đình, cộng đồng còn mặc cảm, che giấu khuyết tật; chưa được đối xử bình đẳng; thiếu giáo viên đào tạo chuyên sâu về giáo dục đặc biệt; chi phí cho dụng cụ trợ giúp cho người khuyết tật còn thiếu, khó tiếp cận; hạ tầng giao thông, phương tiện vận tải chưa thực sự phù hợp....
Cũng tại hội thảo Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Chủ tịch Hội Bảo trợ Người khuyết tật & Trẻ mồ côi TPHCM cho biết: Để có thể chăm lo tốt cho người khuyết tật, trẻ mồ côi, không chỉ có nguồn lực của nhà nước mà đòi hỏi phải xã hội hóa, vận động nguồn lực của nhà tài trợ, mạnh thường quân, nhà hảo tâm, đây là vấn đề căn cơ, lâu dài giúp người khuyết tật, trẻ mồ côi vươn lên làm chủ bản thân, hội nhập cộng đồng. Do đó cần truyền thông mạnh mẽ việc học nghề, dạy nghề và tạo việc làm cho để xã hội hiểu hơn và cùng chung tay, chung sức chăm lo cho người khuyết tật, trẻ mồ côi.
Theo ông Trần Duy Hòa Giám đốc Trung tâm Can thiệp sớm và Giáo dục hòa nhập Hạnh Phúc cho biết: Hệ thống pháp luật của Việt Nam, từ Luật Người khuyết tật 2010 đến Luật Trẻ em 2016 (Điều 35), đã khẳng định vị thế pháp lý vững chắc. Trẻ em khuyết tật có quyền được hưởng đầy đủ các quyền của trẻ em, được giáo dục đặc biệt để phục hồi chức năng và hòa nhập xã hội. Trong đó trẻ tự kỷ (ASD) là nhóm khuyết tật phát triển có tỷ lệ gia tăng nhanh nhất tại Việt Nam hiện nay (ước tính chiếm 1% số trẻ sinh ra), với những thách thức đặc thù về hành vi thích ứng, giao tiếp xã hội và thường đi kèm các rối loạn phức tạp như ADHD hay động kinh. Để kịp thời hỗ trợ các em được hưởng tất cả các quyền của trẻ em khuyết tật ông đưa ra 3 trụ cột giải pháp được đúc kết từ lăng kinh thực tiển đó là:
Trụ cột 1 - Cải cách Pháp lý & Hành chính: Tập trung vào việc tôi ưu hóa quy trình xác nhận khuyết tật và sử dụng định danh phù hợp nhằm tháo gỡ rào cản tâm lý cho gia đình.
Trụ cột 2 - Kết nối Chuyên môn & Đa ngành: Thiết lập quy trình chuyên gửi liên thông, nhịp nhàng giữa ba chân kiêng: Y tế - Giáo dục - Xã hội
Trụ cột 3 - Xã hội hóa & Nâng cao năng lực: Huy động nguồn lực từ các cơ sở ngoài công lập, song song với việc đào tạo thực lực cho đội ngũ giáo viên hòa nhập tại chỗ.
Hòa nhập không chỉ đơn thuần là việc "xếp một chỗ ngôi" cho đứa trẻ trong lớp học, mà là hành trình thực thi công lý và quyền con người. Một đứa trẻ khuyết tật được hòa nhập thành công không chỉ là niềm hạnh phúc của một gia đình, mà là minh chứng cho sự văn minh của một đô thị. Ông chia sẻ thêm
Đại biểu, khách mời chụp hình lưu niệm tại hội thảo
Cũng tại hội thảo, các đại biểu, khách mời đã chỉ ra những khó khăn, rào cản trong quá trình thực hiện công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em khuyết tật; đề xuất nhiều giải pháp, những kinh nghiệm, thúc đẩy ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong tư vấn hướng nghiệp, đánh giá năng lực, định hướng nghề nghiệp phù hợp cho trẻ khuyết tật trong thời gian tới.
Ngọc Anh
