Cảnh giác với đột tử, đột quỵ não
Đột quỵ không còn là bệnh của riêng người cao tuổi. Những người từ 30-45 tuổi, làm việc căng thẳng, ít vận động, hút thuốc lá hoặc uống nhiều rượu bia đều có nguy cơ mắc bệnh.
Mới đây, câu chuyện về nam sinh H.P.D. (19 tuổi, trú tại xã Thạch Khê, tỉnh Hà Tĩnh), cựu học sinh Trường THPT Nguyễn Trung Thiên, đạt 26,92 điểm thi và vừa nhận giấy báo trúng tuyển ngành Kỹ thuật Nhiệt của Đại học Bách khoa Hà Nội nhưng đột ngột qua đời sau một cơn đột quỵ khi đi làm thêm để dành tiền mua laptop khiến nhiều người không khỏi xót xa.
Ông Trương Quốc Hải - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Thạch Khê, xác nhận D. qua đời sau một cơn đột quỵ.
Theo Ths.BS Đoàn Dư Mạnh ở người trẻ, đột quỵ có thể xảy ra một cách đột ngột (Ảnh: Hoàng Bích).
Trao đổi với Người Đưa Tin, Ths.BS Đoàn Dư Mạnh - Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, Hội Bệnh lý mạch máu Việt Nam cho biết, ở người trẻ, đột quỵ có thể xảy ra một cách đột ngột, đa phần không có cảm nhận gì rõ ràng trước đó bởi sức khỏe và khả năng chịu đựng còn tốt. Tuy nhiên, khi đã xảy ra biến cố thì hậu quả có thể rất nặng nề.
Không chỉ đột quỵ, người trẻ còn cần cảnh giác với đột tử do tim - tình trạng có thể xảy ra ngay cả ở những người trước đó vẫn sinh hoạt, học tập, làm việc bình thường.
Một số trường hợp có thể liên quan đến các bất thường bẩm sinh hoặc rối loạn điện học của tim, chẳng hạn hội chứng WPW (Wolff-Parkinson-White).
"Những bất thường này có thể gây rối loạn nhịp nghiêm trọng, trong một số trường hợp có thể dẫn đến ngừng tim đột ngột", BS.Mạnh cho hay.
Các yếu tố như thức đêm kéo dài, lao động nặng, làm việc nhiều giờ hoặc gắng sức có thể trở thành tác nhân khởi phát ở người có bệnh lý tim mạch tiềm ẩn.
Bên cạnh tim mạch, một số người trẻ cũng có thể gặp đột quỵ não liên quan đến phình mạch. Theo chuyên gia, túi phình có thể tồn tại từ trước nhưng người bệnh không biết.
Tình trạng này cũng được lưu ý ở những người có phình mạch não nhưng tập luyện thể thao cường độ cao. Khi chạy marathon, đá bóng hoặc thực hiện các hoạt động gắng sức, huyết áp có thể tăng, trong một số trường hợp làm gia tăng nguy cơ túi phình bị vỡ, gây xuất huyết não.
Theo ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, ở một số trường hợp, bệnh lý có thể được phát hiện muộn hoặc người bệnh chưa từng đi tầm soát, khiến các bất thường về tim mạch và mạch máu não không được nhận biết trước khi biến cố xảy ra.
Vì vậy, việc vẫn sinh hoạt, học tập và lao động bình thường không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không có nguy cơ.
Không chủ quan với các dấu hiệu như đau đầu, chóng mặt
BS. Mạnh khuyến cáo mọi người, dù trẻ hay cao tuổi, không nên chủ quan với các dấu hiệu bất thường như đau đầu, chóng mặt, ngất đột ngột.
"Nên chủ động khám sức khỏe định kỳ, trong đó có tầm soát chuyên sâu về đột quỵ và tim mạch, kể cả khi còn trẻ và đang trong độ tuổi lao động", BS.Mạnh cho hay.
Khi người bệnh đột ngột méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, rối loạn thị giác, mất thăng bằng hoặc đau đầu dữ dội bất thường, cần nghĩ đến đột quỵ, nhanh chóng gọi 115 và đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ.
"Với bệnh nhân đột quỵ, càng đưa đến bệnh viện sớm càng có cơ hội được điều trị kịp thời. Với ngừng tim đột ngột, cấp cứu ngay từ những phút đầu tiên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng", chuyên gia nhấn mạnh.
Người dân cũng tuyệt đối không tự ý cho bệnh nhân uống nước, uống thuốc hay áp dụng các biện pháp như chích máu đầu ngón tay, day bóp, cạo gió. Những cách xử trí này có thể khiến người bệnh bỏ lỡ "thời gian vàng" để được điều trị.
Không tự ý bỏ thuốc điều trị tăng huyết áp
Tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây vỡ mạch máu não dẫn đến chảy máu não và chảy máu tiểu não. Huyết áp trở về bình thường là nhờ thuốc, không phải dấu hiệu bệnh đã khỏi. Tự ý ngừng thuốc là sai lầm rất thường gặp, nhất là ở người trẻ.
Nhận biết đột quỵ bằng quy tắc BE FAST
B (Balance): Mất thăng bằng, đi lảo đảo.
E (Eyes): Nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực đột ngột.
F (Face): Méo miệng, lệch mặt.
A (Arms): Yếu hoặc tê một bên tay chân.
S (Speech): Nói khó, nói ngọng, không hiểu lời nói.
T (Time): Gọi ngay 115 và ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng.
Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có trung tâm hoặc đơn vị đột quỵ.
