ASIAD 20 và những cú ngã của thể thao Trung Quốc

Cầu lông đơn nam Trung Quốc lần đầu trắng huy chương ASIAD trong 52 năm sau khi Li Shifeng và Shi Yuqi cùng bị loại sớm.

Nếu chỉ nhìn bảng tổng sắp, ASIAD 20 vẫn là kỳ đại hội thành công của Trung Quốc. Đoàn này vượt mốc 160 HCV trước những ngày thi đấu cuối, bỏ xa phần còn lại và tiếp tục giữ ưu thế ở bơi, nhảy cầu, rowing, thể dục dụng cụ hay wushu.

Trung Quốc cũng dẫn đầu bảng huy chương ASIAD từ năm 1982, nên vị trí số một tại Aichi-Nagoya (Nhật Bản) không gây bất ngờ. Điểm đáng chú ý lại nằm ở những nơi họ thất bại, đặc biệt tại các môn từng tạo cảm giác gần như mặc định có huy chương vàng.

Bóng bàn đồng đội nam mất HCV sau tám kỳ liên tiếp vô địch. Cầu lông đơn nam lần đầu trắng huy chương kể từ khi Trung Quốc dự ASIAD năm 1974, trong khi bóng rổ nữ và hockey nữ cũng không thể bảo vệ ngôi số một.

Đặt riêng từng kết quả, đó có thể chỉ là một trận đấu không tốt. Nhưng khi những cú ngã xuất hiện liên tiếp ở nhiều môn Trung Quốc vốn có vị thế cao, câu chuyện không còn đơn giản là vài tai nạn ngẫu nhiên.

Những thất bại không còn hiếm

Bóng bàn đồng đội nam là ví dụ rõ nhất. Trung Quốc bước vào chung kết với chuỗi tám kỳ ASIAD liên tiếp giành HCV, nhưng cuối cùng thua Nhật Bản 2-3 trong cuộc đấu phải kéo tới trận đơn thứ năm.

Sora Matsushima đánh bại Wen Ruibo 3-1 ở trận quyết định, giúp Nhật Bản lần đầu vô địch nội dung này kể từ Bangkok 1966. Trước đó, Tomokazu Harimoto thắng Wang Chuqin 3-0, kết quả cho thấy đội chủ nhà không chỉ trông chờ vào một khoảnh khắc bất ngờ.

Một trận thua chưa thể làm thay đổi vị thế của bóng bàn Trung Quốc. Sau đó, họ vẫn có trận chung kết đơn nam nội bộ giữa Lin Shidong và Wang Chuqin, còn đội nữ tiếp tục giành HCV đồng đội.

Điều đáng nói là Nhật Bản đã đủ sức thắng Trung Quốc ở một trận chung kết lớn. Matsushima mới 19 tuổi, Harimoto vẫn ở độ tuổi sung sức và thế hệ này cho thấy khoảng cách không còn xa như trước.

Trung Quốc vẫn dẫn đầu bảng huy chương, nhưng ASIAD 20 cho thấy khoảng cách ở một số môn đỉnh cao đang được phần còn lại của châu Á thu hẹp.

Cầu lông đơn nam còn để lại nhiều câu hỏi hơn. Ba năm trước tại Hàng Châu, Li Shifeng và Shi Yuqi tạo nên trận chung kết toàn Trung Quốc, nhưng đến ASIAD 20, cả hai đều bị loại sớm.

Li, đương kim vô địch và đứng hạng 12 thế giới, thua Choi Ji-hoon của Hàn Quốc, tay vợt xếp hạng 102, ngay vòng 32. Shi Yuqi, số 4 thế giới, cũng dừng bước ở vòng 16 trước Yoo Tae-bin, hạng 47.

Kết quả khiến Trung Quốc lần đầu không giành huy chương đơn nam ASIAD trong 52 năm. Đây cũng không hoàn toàn là sự cố của riêng giải đấu tại Nhật Bản, bởi một tháng trước đó, không tay vợt đơn nam Trung Quốc nào lọt vào tứ kết giải vô địch thế giới.

Sau thời Lin Dan và Chen Long, Trung Quốc vẫn có những tay vợt hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, họ chưa tạo được cảm giác áp đảo như giai đoạn trước, trong khi Hàn Quốc, Nhật Bản, Indonesia hay Thái Lan đều có thêm những đối thủ đủ sức gây khó khăn.

Trung Quốc vẫn số một, nhưng không còn dễ thắng

Bóng rổ nữ cũng mang lại một thất bại đáng chú ý. Trung Quốc vô địch hai kỳ ASIAD gần nhất, nhưng dừng ở bán kết sau khi thua Hàn Quốc 80-85.

Lee So-hee và Lee Hae-ran đều ghi hơn 20 điểm cho Hàn Quốc, giúp đội bóng này loại nhà đương kim vô địch. Sau đó, họ tiếp tục vượt qua Nhật Bản để giành HCV.

Hockey nữ diễn ra theo hướng tương tự. Trung Quốc đến giải với tư cách đương kim vô địch ASIAD và đương kim á quân Olympic, nhưng thua Ấn Độ 0-1 ở chung kết.

Lalremsiami ghi bàn duy nhất, còn thủ môn Savita cản một quả penalty stroke. Ấn Độ nhờ đó giành HCV ASIAD nữ đầu tiên sau 44 năm và đoạt luôn vé dự Olympic Los Angeles 2028.

Trung Quốc vẫn đứng đầu toàn đoàn, nhưng nhiều danh hiệu từng được xem là “quen thuộc” đã đổi chủ tại ASIAD 20.

Bóng đá cũng không mang lại kết quả như Trung Quốc mong muốn. Tuyển nữ dừng ở bán kết sau thất bại 0-2 trước Triều Tiên, còn U23 nam có thời điểm dẫn Hàn Quốc nhưng cuối cùng thua ngược 1-2 và lỡ cơ hội vào chung kết.

Những kết quả này không đồng nghĩa thể thao Trung Quốc đang suy yếu trên diện rộng. Thực tế, nhiều môn họ vẫn áp đảo và sở hữu chiều sâu vượt trội so với phần còn lại.

Nhảy cầu vẫn duy trì ưu thế gần như tuyệt đối, rowing tiếp tục mang về hàng loạt HCV, còn wushu vẫn là một nguồn huy chương quan trọng. Quy mô và chất lượng lực lượng của Trung Quốc vẫn đủ lớn để giúp họ bỏ xa các đoàn khác trên bảng tổng sắp.

Điều thay đổi nằm ở những cuộc đối đầu đỉnh cao. Nhật Bản có thể thắng Trung Quốc ở bóng bàn, Hàn Quốc đánh bại họ ở cầu lông và bóng rổ, còn Ấn Độ lấy HCV hockey ngay trước một đội vừa đứng thứ hai Olympic.

Khi khoảng cách nhỏ lại, sai số cũng ít đi. Một VĐV xuống phong độ, một trận đấu không tốt hoặc một thế hệ chuyển giao chưa trọn vẹn đều có thể khiến Trung Quốc mất danh hiệu.

ASIAD 20 vì thế vẫn là kỳ đại hội của Trung Quốc nếu nhìn vào tổng số HCV. Nhưng nó cũng cho thấy một thay đổi rõ ràng hơn trước: ngày càng nhiều đối thủ bước vào cuộc đấu với Trung Quốc không chỉ để tranh vị trí phía sau, mà với niềm tin rằng họ có thể thắng.