Nhóm nào có nguy cơ cao?
Theo Bệnh viện Nhi Trung ương, từ đầu năm 2026 đến nay, bệnh viện đã ghi nhận 2.777 trường hợp dương tính với Adenovirus. Chỉ trong những ngày đầu tháng 7 đã có thêm 383 trẻ mắc bệnh, cho thấy số ca nhiễm đang có xu hướng gia tăng nhanh.
Một trong những trường hợp đáng chú ý vừa được bệnh viện ghi nhận là nhóm học bơi tại một bể bơi công cộng, trong đó có tới 4/5 trẻ mắc Adenovirus.
Các chuyên gia cho biết Adenovirus lưu hành quanh năm nhưng thường bùng phát mạnh vào thời điểm giao mùa và mùa hè, khi trẻ tham gia nhiều hoạt động ngoài trời, đi học hè, vui chơi hoặc bơi lội tại các khu vực tập trung đông người.
Chia sẻ thêm với Người Đưa Tin, Ths.BS Phan Duy Hưng - Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cho biết, từ đầu mùa hè đến nay, bệnh viện ghi nhận số trẻ đến khám vì các bệnh lý hô hấp và sốt do virus có xu hướng gia tăng, trong đó có các trường hợp nhiễm Adenovirus.
Phần lớn trẻ đến khám trong 2 - 4 ngày đầu sau khi xuất hiện sốt cao kéo dài, ho hoặc viêm họng; một số trường hợp được đưa đến muộn hơn khi xuất hiện khó thở, ăn uống kém hoặc sốt kéo dài không cải thiện.
Adenovirus có thể lây qua giọt bắn đường hô hấp, tiếp xúc trực tiếp với người bệnh.
BS.Hưng cho hay, đa số trẻ mắc Adenovirus có diễn biến nhẹ và có thể điều trị ngoại trú bằng chăm sóc hỗ trợ. Tuy nhiên, vẫn có một tỉ lệ nhỏ diễn biến nặng hơn, đặc biệt ở trẻ nhỏ hoặc có bệnh nền, cần nhập viện để theo dõi và điều trị.
Các biến chứng có thể gặp bao gồm viêm phổi, suy hô hấp, mất nước, viêm kết mạc nặng, viêm gan, viêm não, viêm cơ tim hoặc viêm bàng quang. Sau viêm phổi Adenovirus nặng, một số trẻ có thể để lại di chứng hô hấp lâu dài như viêm tiểu phế quản tắc nghẽn hoặc giãn phế quản.
Những nhóm có nguy cơ cao gồm trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt trẻ dưới 2 tuổi; trẻ sinh non; trẻ mắc bệnh tim hoặc phổi mạn tính; trẻ suy giảm miễn dịch; trẻ đang điều trị ung thư hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.
Về một số chùm ca bệnh liên quan đến nhóm trẻ học bơi. BS.Hưng cho rằng đây là tín hiệu cần được quan tâm nhưng phụ huynh cũng không nên quá hoang mang.
Adenovirus là tác nhân đã lưu hành từ lâu và có thể gây bệnh quanh năm. Điều khiến số ca tăng vào mùa hè chủ yếu liên quan đến việc trẻ tham gia nhiều hoạt động tập thể như học hè, trại hè, khu vui chơi, bể bơi và các không gian kín có mật độ tiếp xúc cao.
Virus có thể lây qua giọt bắn đường hô hấp, tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc qua các bề mặt, đồ dùng bị nhiễm virus.
Một số type Adenovirus còn có thể gây viêm kết mạc và lây qua nước nếu nguồn nước hoặc quy trình khử khuẩn tại bể bơi không đảm bảo.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng nguy cơ không chỉ đến từ nước bể bơi mà còn từ việc trẻ tiếp xúc gần, dùng chung khăn, kính bơi hoặc các vật dụng cá nhân.
"Điều quan trọng nhất là bảo đảm vệ sinh môi trường, lựa chọn cơ sở bơi có quy trình kiểm soát chất lượng nước tốt và không cho trẻ đang có triệu chứng bệnh tham gia các hoạt động tập thể", bác sĩ lưu ý.
Adenovirus dễ nhầm với cúm, các virus hô hấp khác
BS.Hưng cho biết, Adenovirus không có triệu chứng hoàn toàn đặc hiệu nên rất dễ nhầm với cúm hoặc các virus hô hấp khác. Trẻ thường biểu hiện sốt, ho, sổ mũi, viêm họng; một số trường hợp có đau mắt đỏ, tiêu chảy hoặc nôn.
Điểm gợi ý thường gặp là trẻ sốt khá cao và có thể kéo dài nhiều ngày hơn so với nhiều bệnh virus thông thường, kèm theo viêm họng hoặc viêm kết mạc. Tuy nhiên, chỉ dựa vào triệu chứng không thể khẳng định trẻ mắc Adenovirus.
Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhi (Ảnh: BVCC).
Điều cha mẹ cần quan tâm hơn cả là các dấu hiệu cảnh báo nặng. Trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế ngay khi có một trong các biểu hiện như: Khó thở, thở nhanh hoặc rút lõm lồng ngực; li bì, khó đánh thức hoặc co giật; bỏ bú, bỏ ăn hoặc uống rất kém; có dấu hiệu mất nước như tiểu ít, môi khô, mắt trũng; sốt kéo dài không cải thiện hoặc tình trạng chung ngày càng xấu đi.
"Việc phát hiện sớm các dấu hiệu nặng quan trọng hơn nhiều so với việc cố gắng xác định trẻ mắc loại virus nào", BS.Hưng nhấn mạnh.
Trong quá trình phát hiện và điều trị, theo bác sĩ sai lầm phổ biến nhất của cha mẹ là tự ý sử dụng kháng sinh ngay khi trẻ sốt. Adenovirus là bệnh do virus nên kháng sinh không có tác dụng nếu chưa có bằng chứng bội nhiễm vi khuẩn. Việc lạm dụng kháng sinh không giúp trẻ khỏi bệnh nhanh hơn mà còn làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh.
Một sai lầm khác là cho rằng trẻ chỉ bị cảm thông thường nên tiếp tục theo dõi tại nhà quá lâu, đến khi xuất hiện khó thở hoặc mất nước mới đưa đi khám.
Ngoài ra, nhiều gia đình cho trẻ quay lại trường học, lớp học hè hoặc tham gia các hoạt động tập thể ngay sau khi hạ sốt, trong khi trẻ vẫn còn triệu chứng và có khả năng lây bệnh cho những người xung quanh.
Để phòng lây nhiễm cho trẻ trong mùa hè, BS.Hưng cho biết, hiện chưa có vắc-xin phòng Adenovirus cũng như chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, vì vậy phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng nhất.
Cha mẹ nên hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung khăn mặt, cốc uống nước hoặc các vật dụng cá nhân.
Nếu trẻ đang sốt hoặc có triệu chứng hô hấp, đau mắt đỏ hoặc tiêu chảy, nên cho trẻ nghỉ học, nghỉ bơi và hạn chế đến nơi đông người cho đến khi hồi phục để tránh lây lan cho cộng đồng.
Đối với hoạt động bơi lội, phụ huynh nên lựa chọn bể bơi được quản lý tốt, có quy trình kiểm soát chất lượng nước và khử khuẩn đúng quy định. Đồng thời, không nên cho trẻ bơi khi đang mắc bệnh hoặc khi bể bơi quá đông.
"Adenovirus không phải là virus mới và đa số trường hợp đều có thể hồi phục hoàn toàn. Điều quan trọng là cha mẹ không chủ quan nhưng cũng không hoang mang, theo dõi sát diễn biến của trẻ và đưa trẻ đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo", BS.Hưng cho hay.
