xuân

9 năm trước, Việt Nam khánh thành cây cầu đặc biệt đúng Quốc khánh: "Con trăn khổng lồ” 2km được dựng giữa biển bằng công nghệ chưa từng có, ai đứng sau?

Sáng 2/9/2017, đúng ngày Quốc khánh, cầu Tân Vũ – Lạch Huyện tại Hải Phòng chính thức được đưa vào sử dụng. Gần 9 năm trôi qua, công trình có phần cầu dài 5,44 km này vẫn giữ kỷ lục cầu vượt biển dài nhất Việt Nam. Đằng sau công trình gần 12.000 tỷ đồng là một liên danh đặc biệt gồm một nhà thầu Nhật Bản và hai doanh nghiệp xây dựng lớn của Việt Nam.

Ngày 2/9/2017, Bộ Giao thông Vận tải tổ chức lễ hoàn thành, đưa vào sử dụng đoạn tuyến từ Km2+810 đến Km15+630 thuộc dự án đường ô tô Tân Vũ – Lạch Huyện tại Hải Phòng.

Toàn dự án dài 15,63 km, nối khu vực Tân Vũ ở phía đông Hải Phòng với đảo Cát Hải và cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện. Trong đó, riêng phần cầu vượt biển dài 5,44 km, đường dẫn dài hơn 10 km.

Với chiều dài này, Tân Vũ – Lạch Huyện trở thành cầu vượt biển dài nhất Việt Nam khi được đưa vào khai thác và đến nay vẫn chưa bị một công trình đang vận hành nào vượt qua.

Tổng mức đầu tư dự án là 11.849 tỷ đồng. Trong đó, 50,171 tỷ yen là vốn vay ODA của Nhật Bản, tương đương khoảng 10.049 tỷ đồng tại thời điểm triển khai, còn 1.800 tỷ đồng là vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam.

Phía sau cây cầu kỷ lục này là toàn bộ gói xây lắp chính được thực hiện bởi một liên danh gồm ba thành viên  Sumitomo Mitsui Construction của Nhật Bản, Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn và Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 4 – CIENCO4 của Việt Nam.

Cầu vượt biển Tân Vũ – Lạch Huyện (ảnh: Lễ Lễ)

Nhà thầu Nhật Bản đứng đầu liên danh

Cái tên nước ngoài quan trọng nhất trong dự án là Sumitomo Mitsui Construction. Đây là doanh nghiệp xây dựng lớn của Nhật Bản, tham gia liên danh với vai trò chủ lực ở phần cầu vượt biển – hạng mục phức tạp nhất của toàn dự án.

Theo thông tin trong quá trình thi công, phần cầu được Sumitomo Mitsui và CIENCO4 trực tiếp triển khai. Sumitomo Mitsui đảm nhận cầu dẫn phía Hải An, đồng thời phối hợp thi công cầu chính và phần cầu dẫn phía Cát Hải.

Tuy nhiên, nhà thầu Nhật Bản đứng đầu liên danh xây cầu vượt biển dài nhất Việt Nam sẽ "biến mất" khỏi bản đồ doanh nghiệp.

Năm 2025, INFRONEER Holdings thực hiện chào mua Sumitomo Mitsui Construction. Đợt chào mua hoàn tất tháng 9/2025 và Sumitomo Mitsui Construction trở thành công ty con hợp nhất của INFRONEER từ ngày 26/9/2025.

Vì bước ngoặt sở hữu này, từ 1/10/2026, Sumitomo Mitsui Construction đổi tên thành ARSOCIA CONSTRUCTION. Hàng loạt công ty con trong và ngoài Nhật Bản cũng sẽ đổi tên lấy ARSOCIA làm thương hiệu lõi.

9 năm trước, Việt Nam khánh thành cây cầu đặc biệt đúng Quốc khánh:

Tân Vũ – Lạch Huyện là nơi nhiều kỹ thuật xây dựng cầu quy mô lớn được áp dụng lần đầu tại Việt Nam.

Đáng chú ý nhất là công nghệ lắp ghép dầm theo từng nhịp hoàn chỉnh – SBS. Các đốt dầm hộp bê tông dự ứng lực được đúc sẵn rồi ghép thành một nhịp dài khoảng 60 m trước khi được đưa lên vị trí thiết kế.

Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam công nghệ lắp ghép hoàn thiện từng nhịp với chiều dài tới 60 m được sử dụng ở quy mô lớn.

Bên cạnh đó, các nhà thầu còn sử dụng ống vải địa kỹ thuật bơm cát để hình thành đường công vụ và “đê giả” giữa biển, phục vụ việc vận chuyển thiết bị và thi công móng, trụ cầu.

Theo các tài liệu về quá trình thi công, những ống vải này có đường kính khoảng 4,6–9,5 m, dài khoảng 50 m mỗi ống. Sau khi được bơm cát, các ống được bố trí liên tiếp để hình thành tuyến đường công vụ dài hàng kilomet, đủ khả năng phục vụ xe máy, thiết bị và quá trình thi công móng, trụ cầu ngoài biển.

Đây là công nghệ lần đầu được áp dụng tại Việt Nam ở quy mô lớn cho một dự án cầu vượt biển. Nhìn từ trên cao trong thời gian xây dựng, hàng loạt ống vải bơm đầy cát nối tiếp nhau tạo thành những dải nổi giữa mặt nước, được một số báo chí thời điểm đó ví như những “con trăn khổng lồ” nằm giữa biển Hải Phòng.

Hai doanh nghiệp Việt Nam đứng cùng Sumitomo Mitsui

Hai cái tên còn lại của liên danh là Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn và CIENCO4.

Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn là doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng, có lịch sử lâu năm trong lĩnh vực xây dựng giao thông và các công trình hạ tầng lớn.

Tại dự án Tân Vũ – Lạch Huyện, Trường Sơn cùng CIENCO4 phụ trách đáng kể phần đường dẫn và xử lý nền đường.

Đến tháng 10/2016, khi dự án đã đạt khoảng 86% tổng khối lượng, phần đường do Trường Sơn và CIENCO4 thực hiện đã hoàn thành các giai đoạn quan trọng của việc đắp nền, gia tải và xử lý lún.

Trong khi đó, CIENCO4 là một trong những tên tuổi lớn của ngành xây dựng công trình giao thông Việt Nam.

Doanh nghiệp không chỉ tham gia phần đường mà còn trực tiếp thi công phần cầu cùng Sumitomo Mitsui.

Theo thông tin được công bố trước thời điểm hoàn thành dự án, phần cầu chính và cầu dẫn phía đảo Cát Hải có sự phối hợp thi công giữa CIENCO4 và nhà thầu Nhật Bản.

Tên dự án Tân Vũ – Lạch Huyện sau này cũng tiếp tục xuất hiện trong các tài liệu doanh nghiệp của CIENCO4 như một trong những công trình lớn mà tập đoàn đã tham gia.

Cây cầu thay đổi vị thế của cả Cát Hải

Với chiều dài 5,44 km, Tân Vũ – Lạch Huyện là một kỷ lục kỹ thuật. Nhưng tác động lớn hơn của công trình nằm ở việc nó xóa bỏ điểm nghẽn giao thông từng tồn tại nhiều năm giữa đất liền Hải Phòng và đảo Cát Hải.

Trước khi cầu đi vào sử dụng, ô tô từ trung tâm Hải Phòng muốn sang Cát Hải phụ thuộc lớn vào phà Đình Vũ. Việc chờ phà có thể khiến hành trình kéo dài hàng giờ, đặc biệt vào thời điểm đông phương tiện.

Sau khi cầu hoạt động, thời gian ô tô vượt đoạn biển này được rút xuống chỉ còn khoảng vài phút. Quan trọng hơn, Tân Vũ – Lạch Huyện trở thành tuyến kết nối trực tiếp cao tốc Hà Nội – Hải Phòng với khu vực cảng Lạch Huyện.

Cảng này được định hướng trở thành cảng cửa ngõ quốc tế của miền Bắc, có khả năng tiếp nhận các tàu container cỡ lớn mà hệ thống cảng nằm sâu trong sông Cấm trước đó gặp hạn chế.

Hệ thống giao thông mới cũng tạo trục kết nối liên tục từ Hà Nội qua cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, vượt biển sang Cát Hải và tiếp cận cảng Lạch Huyện. Dự án đồng thời hỗ trợ khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải và tạo thêm một cửa ngõ đường bộ hướng tới khu du lịch Cát Bà.

Sau đó, Cát Hải còn trở thành nơi đặt tổ hợp sản xuất ô tô VinFast và tiếp tục thu hút hàng loạt dự án công nghiệp, logistics và cảng biển quy mô lớn.

Có thể nói, cây cầu 5,44 km không chỉ nối hai bờ biển mà còn trở thành một mắt xích quan trọng trong quá trình dịch chuyển trung tâm phát triển của Hải Phòng về phía đông.

Đến năm 2026, Tân Vũ – Lạch Huyện vẫn được ghi nhận là cầu vượt biển dài nhất Việt Nam đang khai thác. Tuy nhiên, ở cực Nam đất nước, tuyến cầu vượt biển kết nối đất liền Cà Mau với Hòn Khoai đang được triển khai với chiều dài lớn hơn nhiều Tân Vũ – Lạch Huyện. Khi công trình mới hoàn thành, vị trí cầu vượt biển dài nhất Việt Nam sẽ thay đổi.