 |
| Nguyễn Trọng Đại từng là một trong những tài năng trẻ sáng giá trong đội hình U20 Việt Nam tại U20 World Cup 2017. Ảnh: Quang Thịnh. |
Cựu đội trưởng U20 Việt Nam đang là tâm điểm của giới bóng đá nội vài ngày gần đây. Những bài đăng vừa qua của anh trên mạng xã hội gợi nhớ sự nghiệp của một ngôi sao trẻ đầy tiềm năng, nhưng không thể trưởng thành trọn vẹn. Ở tuổi 29, cựu tiền vệ của Thể Công - Viettel giờ không còn thuộc biên chế bất kỳ CLB chuyên nghiệp nào. Chia sẻ về trường hợp của Trọng Đại, Tri Thức - Znews đã có cuộc trao đổi với ông Đoàn Minh Xương, cựu HLV trưởng U20 Việt Nam, chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đào tạo trẻ.
- PV: Với nhiều năm kinh nghiệm về bóng đá trẻ, ông đánh giá như thế nào về trường hợp của Trọng Đại?
- Chuyên gia Đoàn Minh Xương: Đây là một trường hợp đáng tiếc trong công tác tuyển chọn và đào tạo cầu thủ trẻ của chúng ta. Một tài năng có triển vọng phát triển tốt nhưng cuối cùng vì những lý do khách quan như tâm lý, tinh thần, lối sống hay chấn thương mà đánh rơi sự nghiệp.
Điều này cho thấy công tác đào tạo cầu thủ trẻ không đơn thuần là dạy các em đá bóng, mà còn phải giáo dục kỹ năng mềm trong cuộc sống, đặc biệt là nhận thức về nghề nghiệp, để mỗi em có sự rèn luyện đúng đắn và không đánh mất tài năng của mình. Dĩ nhiên không phải trường hợp nào cũng như vậy, nhưng việc Trọng Đại đánh mất phong độ, không còn chơi bóng đỉnh cao là một sự lãng phí tài năng.
- Nhiều người cho rằng bóng đá đỉnh cao có rất nhiều cám dỗ. Ông nghĩ sao về nhận định này?
- Cám dỗ đầu tiên và rõ nhất là vật chất. Không ít cầu thủ trẻ từng bị những người khác tiếp cận dưới vỏ bọc người hâm mộ, tác động bằng tiền bạc, quà cáp và sự quan tâm. Từ những mối quan hệ tưởng chừng vô hại ban đầu, một số cầu thủ có thể dần bị lôi kéo vào các hoạt động không lành mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến phong độ và thậm chí cả sự nghiệp.
Sâu xa hơn, bóng đá bây giờ là một nghề chuyên nghiệp, cầu thủ giống như một sản phẩm chất lượng cao, nên công tác đào tạo phải đầu tư toàn diện: ngoài chuyên môn còn phải rèn nhận thức, kỹ năng sống, khả năng tự chăm sóc bản thân. Bên cạnh đó, việc truyền thông tung hô các cầu thủ trẻ quá sớm, quá đà sau vài trận đấu ấn tượng cũng vô tình tạo ra sự chủ quan và ảo tưởng ở những cầu thủ chưa đủ bản lĩnh để "giữ mình".
- Cùng một lứa, Quang Hải hay Hoàng Đức vươn lên thành ngôi sao tuyển Việt Nam, còn Trọng Đại lại chững lại. Theo ông, sự khác biệt đến từ đâu?
- Trước hết là từ môi trường sống, gia đình, nhà trường, câu lạc bộ. Có thể khi còn nhỏ, Trọng Đại chưa được gia đình quan tâm đúng mức, dẫn đến những khuyết điểm không được sửa chữa kịp thời rồi trượt dài. Lối sống và sinh hoạt có vai trò rất quan trọng để giữ phong độ và đây thường là vấn đề thuộc về nhận thức của mỗi cầu thủ, chứ không hẳn do môi trường huấn luyện.
 |
| Ngày còn ở Thể Công - Viettel, Trọng Đại thuộc nhóm tiền vệ đáng xem nhất V.League bởi thể hình lý tưởng cùng lối chơi thông minh, kỹ thuật. Ảnh: Minh Chiến. |
- Ở tuổi 29, theo ông liệu Trọng Đại có cơ hội làm lại từ đầu không?
- Theo tôi, việc này khá khó. Ở lứa tuổi này, năng lực chuyên môn gần như đã chững lại. Nếu giữ gìn sức khỏe tốt, tập luyện nghiêm túc, như Cristiano Ronaldo chẳng hạn, vẫn có thể thi đấu đến ngoài 30 tuổi. Nhưng nếu không có lối sống lành mạnh thì rất khó, vì bóng đá là hoạt động thể chất. Rất tiếc cho trường hợp của Trọng Đại, nhưng bản thân em đã không thắng được chính mình.
- Từ kinh nghiệm nhiều năm, ông có lời khuyên gì để hạn chế những trường hợp đáng tiếc như vậy xảy ra?
- Trước hết phải tiêu chuẩn hóa các trung tâm đào tạo, từ cơ sở vật chất, chất lượng huấn luyện viên đến quy trình đào tạo. Thậm chí phải dạy các em kiểm soát cảm xúc, nói chuyện trước công chúng. Nhìn cách Messi, Ronaldo phát biểu trước truyền thông, đó là kết quả của một quá trình được huấn luyện bài bản. Chương trình đào tạo cũng cần cụ thể, khoa học, chứ không chung chung như kiểu chỉ "cấm hút thuốc, cấm uống rượu".
Khi tiếp nhận các em, chúng ta phải yêu thương và có trách nhiệm với cuộc đời các em - không chỉ dạy đá bóng hay, mà còn dạy các em trở thành người có lối sống lành mạnh, đàng hoàng. Phải xem việc giáo dục nhận thức, kỹ năng sống cho cầu thủ trẻ là một phần bắt buộc trong giáo trình đào tạo, chứ không phải yếu tố phụ.
Bên cạnh đào tạo một cầu thủ, phải đào tạo một công dân tốt, đó mới là gốc rễ để hạn chế những trường hợp đáng tiếc như Trọng Đại.
- Cảm ơn ông về cuộc trao đổi.
Tinh thần bóng đá Việt Nam
Từ “Thường Châu tuyết trắng” năm 2018 đến chiếc cúp AFF 2018, bóng đá Việt Nam không chỉ ghi dấu trên bảng tỷ số mà còn khắc sâu trong tâm trí người hâm mộ. Các cuốn sách như Bão lửa U23, U23 - Những chuyện chưa kể, Những chiến binh sao vàng ghi lại hành trình kiên cường của các cầu thủ áo đỏ, truyền cảm hứng về lòng quả cảm, tinh thần tập thể và khát vọng vươn xa. Đây là những tư liệu cảm xúc và sống động cho người yêu thể thao Việt.
