Đun sôi nước là cách đơn giản giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh do vi sinh vật gây ra. Tuy nhiên, nước đã đun sôi không đồng nghĩa với việc có thể sử dụng và bảo quản tùy ý.
Từ việc đun một ấm nước thật lớn, để nước trong ấm suốt nhiều giờ đến quên vệ sinh thiết bị, những thói quen tưởng như vô hại này có thể ảnh hưởng đến chất lượng nước và làm tăng nguy cơ tái nhiễm.
Ảnh minh họa
Không ít gia đình có thói quen đun một ấm nước lớn, dùng không hết rồi để dành đến hôm sau và tiếp tục đun lại. Thậm chí, có người còn nghĩ rằng đun càng nhiều lần thì nước càng sạch.
Thực tế, đun sôi có thể tiêu diệt hoặc làm bất hoạt nhiều loại vi khuẩn, virus và ký sinh trùng trong nước. Tuy nhiên, đun sôi không loại bỏ được mọi chất ô nhiễm hóa học, kim loại nặng hay các chất hòa tan đã có sẵn trong nguồn nước.
Khi nước tiếp tục bay hơi trong quá trình đun, những chất không bay hơi vẫn ở lại. Nếu nguồn nước ban đầu chứa các chất này, việc đun lặp lại nhiều lần về lý thuyết có thể khiến chúng trở nên cô đặc hơn.
Điều đó không có nghĩa một lần đun lại sẽ khiến nước lập tức trở nên nguy hiểm. Nhưng nếu nguồn nước đã được kiểm soát, việc đun đi đun lại nhiều lần là không cần thiết.
Cách đơn giản hơn là chỉ đun lượng nước vừa đủ dùng, hạn chế để nước thừa rồi tiếp tục đun lại nhiều lần.
Dùng ấm đun nước lâu ngày nhưng ít vệ sinhẤm đun nước được sử dụng gần như mỗi ngày nhưng lại thường bị bỏ quên trong danh sách những vật dụng cần vệ sinh.
Sau một thời gian, đặc biệt khi sử dụng nguồn nước có độ cứng cao, đáy và thành ấm có thể xuất hiện lớp cặn trắng hoặc vàng. Đây thường là cặn khoáng liên quan đến các chất như canxi và magie.
Cặn khoáng không đồng nghĩa nước trong ấm chắc chắn mất an toàn, nhưng lớp cặn tích tụ lâu ngày có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của thiết bị và khiến việc vệ sinh trở nên khó khăn hơn.
Không chỉ đáy ấm, các vị trí như nắp, miệng vòi và tay cầm cũng cần được làm sạch định kỳ. Đây là những nơi thường xuyên tiếp xúc với tay, bụi bẩn và môi trường bên ngoài.
Nếu ấm có nhiều cặn, nên tẩy cặn theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, sau đó rửa và tráng kỹ trước khi sử dụng tiếp.
Ảnh minh họa
Một thói quen khác khá phổ biến là đun nước vào buổi sáng rồi để nguyên trong ấm đến tối, thậm chí sang ngày hôm sau mới uống.
Vấn đề không nằm ở việc nước từng được đun sôi, mà ở cách nước được bảo quản sau khi nguội.
Đun sôi giúp giảm đáng kể nhiều loại vi sinh vật gây bệnh, nhưng không biến nước thành môi trường vô trùng vĩnh viễn. Sau khi nguội, nước có thể bị tái nhiễm nếu được chứa trong dụng cụ không sạch, không đậy nắp hoặc thường xuyên tiếp xúc với tay, cốc và không khí bên ngoài.
Vì vậy, sau khi đun, nên bảo quản nước trong bình sạch, có nắp đậy kín, đồng thời hạn chế mở nắp hoặc tiếp xúc trực tiếp không cần thiết. Bình và dụng cụ chứa nước cũng cần được vệ sinh thường xuyên.
Đun nước thế nào để an toàn và vệ sinh hơn?Với nước máy hoặc nguồn nước đã được kiểm soát chất lượng, người dùng có thể đun sôi để sử dụng theo nhu cầu. Tuy nhiên, an toàn của nước không chỉ phụ thuộc vào việc nước có sôi hay không mà còn liên quan đến nguồn nước, dụng cụ đun và cách bảo quản sau đó.
Khi nấu cơm chỉ cần thêm vài giọt nước này, điều bất ngờ sẽ xảy ra khi cơm chínĐỌC NGAYĐể hạn chế những rủi ro không đáng có, nên:
- Chỉ đun lượng nước vừa đủ dùng.
- Không có thói quen đun đi đun lại nước nhiều lần.
- Vệ sinh ấm đun nước và bình chứa định kỳ.
- Bảo quản nước sau khi đun trong dụng cụ sạch, có nắp.
Không sử dụng nguồn nước có dấu hiệu bất thường về màu, mùi hoặc vị chỉ với suy nghĩ "đun sôi là được".
Một thay đổi nhỏ trong cách đun và bảo quản nước có thể giúp thói quen uống nước hằng ngày trở nên vệ sinh và an toàn hơn. Đừng chỉ quan tâm đến việc nước đã sôi, hãy chú ý cả hành trình của nước từ nguồn, chiếc ấm cho đến khi được rót vào cốc.
Theo khuyến cáo từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, đun sôi là một trong những biện pháp đơn giản và hiệu quả để loại bỏ vi sinh vật trong tình huống nguồn nước sinh hoạt chưa đảm bảo. Khi nước được đun đến 100°C và duy trì sôi ít nhất 1 phút (hoặc 3 phút ở vùng núi cao), phần lớn vi khuẩn, virus và ký sinh trùng gây bệnh đường ruột sẽ bị bất hoạt.
Nước sau khi đun sôi vẫn có thể trở nên kém an toàn nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu hoặc bảo quản không đúng cách. Theo hướng dẫn của WHO, nước uống đã đun sôi nên được bảo quản trong bình sạch, nắp kín và sử dụng trong vòng 24 giờ để hạn chế nguy cơ tái nhiễm khuẩn từ môi trường.
Trúc Chi (t/h)
